Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
psł. *pri-miriti (sę) 'uspokoić (się), pojednać (się), pogodzić (się)'
Stąd pol. dawne przymierzyć (się) 'łączyć się w przymierze, zawrzeć przymierze'. Dziś wyłącznie z przedrostkiem s-: sprzymierzyć (się).
Por. przymierze; zob. mierzyć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna
Połączenia
- sprzymierzyć się z Niemcami
Cytaty
|
Achab sprzymierzył się z królem judzkim Joszafatem i obaj władcy na czele swoich rydwanów ruszyli zbrojnie przeciwko syryjskim wojskom. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
|
|
Państwo sułtańskie przegrało wojnę, w której sprzymierzyło się z Niemcami i Austro-Węgrami przeciwko Anglii, Francji i Rosji. źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Mapa pułkownika Lawrence’a, Polityka, 2006-02-18 |
|
|
Orban nienawidzi wszakże stolicy, która nieprzerwanie od 1990 r. wybiera na burmistrza Gabora Demszkyego z partii Wolnych Demokratów, uważanych przez FIDESZ za zdrajców, którzy sprzymierzyli się z socjalistami. źródło: NKJP: Tadeusz Olszański: Kwaśny gulasz, Polityka, 2008-09-20 |
|
|
W roku siedemdziesiątym trzecim muzułmanie sprzymierzyli się przeciwko Stanom Zjednoczonym. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
sprzymierzę się |
sprzymierzymy się |
|||
| 2 os. |
sprzymierzysz się |
sprzymierzycie się |
|||
| 3 os. |
sprzymierzy się |
sprzymierzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
sprzymierzyłem się +(e)m się sprzymierzył |
sprzymierzyłam się +(e)m się sprzymierzyła |
sprzymierzyłom się +(e)m się sprzymierzyło |
sprzymierzyliśmy się +(e)śmy się sprzymierzyli |
sprzymierzyłyśmy się +(e)śmy się sprzymierzyły |
| 2 os. |
sprzymierzyłeś się +(e)ś się sprzymierzył |
sprzymierzyłaś się +(e)ś się sprzymierzyła |
sprzymierzyłoś się +(e)ś się sprzymierzyło |
sprzymierzyliście się +(e)ście się sprzymierzyli |
sprzymierzyłyście się +(e)ście się sprzymierzyły |
| 3 os. |
sprzymierzył się |
sprzymierzyła się |
sprzymierzyło się |
sprzymierzyli się |
sprzymierzyły się |
bezosobnik: sprzymierzono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
sprzymierzmy się |
|
| 2 os. |
sprzymierz się |
sprzymierzcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
sprzymierzyłbym się bym się sprzymierzył |
sprzymierzyłabym się bym się sprzymierzyła |
sprzymierzyłobym się bym się sprzymierzyło |
sprzymierzylibyśmy się byśmy się sprzymierzyli |
sprzymierzyłybyśmy się byśmy się sprzymierzyły |
| 2 os. |
sprzymierzyłbyś się byś się sprzymierzył |
sprzymierzyłabyś się byś się sprzymierzyła |
sprzymierzyłobyś się byś się sprzymierzyło |
sprzymierzylibyście się byście się sprzymierzyli |
sprzymierzyłybyście się byście się sprzymierzyły |
| 3 os. |
sprzymierzyłby się by się sprzymierzył |
sprzymierzyłaby się by się sprzymierzyła |
sprzymierzyłoby się by się sprzymierzyło |
sprzymierzyliby się by się sprzymierzyli |
sprzymierzyłyby się by się sprzymierzyły |
bezosobnik: sprzymierzono by się
bezokolicznik: sprzymierzyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
sprzymierzywszy się
gerundium: sprzymierzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | sprzymierzenie się |
sprzymierzenia się |
| D. | sprzymierzenia się |
sprzymierzeń się |
| C. | sprzymierzeniu się |
sprzymierzeniom się |
| B. | sprzymierzenie się |
sprzymierzenia się |
| N. | sprzymierzeniem się |
sprzymierzeniami się |
| Ms. | sprzymierzeniu się |
sprzymierzeniach się |
| W. | sprzymierzenie się |
sprzymierzenia się |
odpowiedniki aspektowe: sprzymierzać się , przymierzyć się
Składnia
| Rzosobowy | + | sprzymierzyć się | + |
(z KIM)
|
| Rzosobowy; pl | + | sprzymierzyć się | + |
|