UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprzymierzyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

psł. *pri-miriti (sę) 'uspokoić (się), pojednać (się), pogodzić (się)'

Stąd pol. dawne przymierzyć (się) 'łączyć się w przymierze, zawrzeć przymierze'. Dziś wyłącznie z przedrostkiem s-: sprzymierzyć (się).
Por. przymierze; zob. mierzyć

Definicja

książk. 
połączyć się z jakąś osobą, grupą osób lub organizacją jakimś związkiem, żeby osiągnąć wspólny cel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

Połączenia

  • sprzymierzyć się z Niemcami

Cytaty

Achab sprzymierzył się z królem judzkim Joszafatem i obaj władcy na czele swoich rydwanów ruszyli zbrojnie przeciwko syryjskim wojskom.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Państwo sułtańskie przegrało wojnę, w której sprzymierzyło się z Niemcami i Austro-Węgrami przeciwko Anglii, Francji i Rosji.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Mapa pułkownika Lawrence’a, Polityka, 2006-02-18

Orban nienawidzi wszakże stolicy, która nieprzerwanie od 1990 r. wybiera na burmistrza Gabora Demszkyego z partii Wolnych Demokratów, uważanych przez FIDESZ za zdrajców, którzy sprzymierzyli się z socjalistami.

źródło: NKJP: Tadeusz Olszański: Kwaśny gulasz, Polityka, 2008-09-20

W roku siedemdziesiątym trzecim muzułmanie sprzymierzyli się przeciwko Stanom Zjednoczonym.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzymierzę się
sprzymierzymy się
2 os. sprzymierzysz się
sprzymierzycie się
3 os. sprzymierzy się
sprzymierzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzymierzyłem się
+(e)m się sprzymierzył
sprzymierzyłam się
+(e)m się sprzymierzyła
sprzymierzyłom się
+(e)m się sprzymierzyło
sprzymierzyliśmy się
+(e)śmy się sprzymierzyli
sprzymierzyłyśmy się
+(e)śmy się sprzymierzyły
2 os. sprzymierzyłeś się
+(e)ś się sprzymierzył
sprzymierzyłaś się
+(e)ś się sprzymierzyła
sprzymierzyłoś się
+(e)ś się sprzymierzyło
sprzymierzyliście się
+(e)ście się sprzymierzyli
sprzymierzyłyście się
+(e)ście się sprzymierzyły
3 os. sprzymierzył się
sprzymierzyła się
sprzymierzyło się
sprzymierzyli się
sprzymierzyły się

bezosobnik: sprzymierzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzymierzmy się
2 os. sprzymierz się
sprzymierzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzymierzyłbym się
bym się sprzymierzył
sprzymierzyłabym się
bym się sprzymierzyła
sprzymierzyłobym się
bym się sprzymierzyło
sprzymierzylibyśmy się
byśmy się sprzymierzyli
sprzymierzyłybyśmy się
byśmy się sprzymierzyły
2 os. sprzymierzyłbyś się
byś się sprzymierzył
sprzymierzyłabyś się
byś się sprzymierzyła
sprzymierzyłobyś się
byś się sprzymierzyło
sprzymierzylibyście się
byście się sprzymierzyli
sprzymierzyłybyście się
byście się sprzymierzyły
3 os. sprzymierzyłby się
by się sprzymierzył
sprzymierzyłaby się
by się sprzymierzyła
sprzymierzyłoby się
by się sprzymierzyło
sprzymierzyliby się
by się sprzymierzyli
sprzymierzyłyby się
by się sprzymierzyły

bezosobnik: sprzymierzono by się

bezokolicznik: sprzymierzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprzymierzywszy się

gerundium: sprzymierzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzymierzenie się
sprzymierzenia się
D. sprzymierzenia się
sprzymierzeń się
C. sprzymierzeniu się
sprzymierzeniom się
B. sprzymierzenie się
sprzymierzenia się
N. sprzymierzeniem się
sprzymierzeniami się
Ms. sprzymierzeniu się
sprzymierzeniach się
W. sprzymierzenie się
sprzymierzenia się

odpowiedniki aspektowe: sprzymierzać się , przymierzyć się

Składnia

Rzosobowy + sprzymierzyć się +
(z KIM)
Rzosobowy; pl + sprzymierzyć się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json