UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wylew

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: przedrostkowego czasownika wylać / wylewać; zob. lać

1. rzeki

Definicja

wydostanie się wezbranej rzeki i zalanie obszaru, który znajduje się przy brzegach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  powódź, rozlew

Połączenia

  • wylew gwałtowny, lekki, lokalny, rozległy; nagły; niedzielny, sobotni; letni,jesienny wiosenny; coroczny; ubiegłoroczny
  • wylew rzeki, potoków górskich; Nilu, Odry, Wisły...
  • wylew i zagrożenie powodziowe
  • przeciwdziałanie, zapobieganie wylewom
  • zagrożenie wylewem
  • walka z wylewem
  • sprzyjać; przeciwdziałać, zapobiegać wylewom
  • spowodować; obserwować, zauważyć; kontrolować, powstrzymywać; przeżyć wylew
  • dochodzić do, doprowadzać do wylewu

Cytaty

W przypadku jeziora Torrens na południu Australii [...] po intensywnych opadach deszczowych były notowane nawet przypadki wylewów.

źródło: KJ PWN: Adam Choiński: Jeziora kuli ziemskiej, 2000

Domy najbliższe rzece stały na palach, zabezpieczone przed jesiennymi i wiosennymi wylewami.

źródło: KJ PWN: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Powodzie na Szreniawie spowodowane wiosennymi roztopami występują w marcu. Wylewy są katastrofalne wzdłuż całego koryta, ale na niewielkiej powierzchni

źródło: NKJP: Deszcze tradycyjne, Dziennik Polski, 2001-07-18

Pamiętam w województwie krakowskim szkołę powszechną, która została zalana przez wylew Dunajca i lekcje odbywały się na strychu jakiegoś domu.

źródło: NKJP: Wacław Jędrzejewicz, Gazeta Wyborcza, 1993-05-14

Wielokrotnie zwracałem się z wnioskiem o [...] przyspieszenie prac realizacyjnych, co zapobiegałoby corocznym wylewom i zagrożeniom powodziowym na terenach naszego województwa.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 16.07.1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wylew
wylewy
D. wylewu
wylewów
C. wylewowi
wylewom
B. wylew
wylewy
N. wylewem
wylewami
Ms. wylewie
wylewach
W. wylewie
wylewy

Składnia

bez ograniczeń + wylew +
(CZEGO)

2. krwi

Definicja

med. 
wydostanie się krwi z pękniętych naczyń krwionośnych do wnętrza organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • podskórny, śródczaszkowy, wewnątrzczaszkowy, wewnętrzny; ciężki, lekki, rozległy; nagły
  • wylew krwi do mózgu
  • wylew do mózgu, do kolana, do komór, do stawu, do tkanki
  • wylew i migotanie komór, wylew i paraliż, wylew i udar, wylew i zawał; nadciśnienie i wylew
  • podejrzenie wylewu
  • przeciwdziałanie, zapobieganie wylewom
  • zagrożenie wylewem
  • przeciwdziałać, zapobiegać wylewom
  • obserwować, podejrzewać u kogoś, zauważyć; powstrzymywać; spowodować; dostać, leczyć, mieć; przebyć, przejść, przeżyć wylew
  • dochodzić do, doprowadzać do wylewu
  • umrzeć na wylew

Cytaty

Mam lekko skręconą nogę w kostce i nastąpił wylew wewnętrzny.

źródło: NKJP: (GW): Sport - Zabrakło gola, Dziennik Polski, 1999-10-04

Artur ma krwawe wylewy, samoistne i pourazowe. Nawet lekkie uderzenie może spowodować rozległy wylew.

źródło: NKJP: Elżbieta i Krzysztof Puzio: Apel, Dzień dobry, 2001-03-16

Obkurcza naczynka krwionośne zapobiegając ich pękaniu i przyspiesza wchłanianie krwi znajdującej się poza narzynkami krwionośnymi ( wylewy podskórne powstałe np. wskutek urazów).

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wylew
wylewy
D. wylewu
wylewów
C. wylewowi
wylewom
B. wylew
wylewy
N. wylewem
wylewami
Ms. wylewie
wylewach
W. wylewie
wylewy

Składnia

bez ograniczeń + wylew +
(CZEGO) + (do + CZEGO)

3. uczucia

Definicja

nagłe, gwałtowne okazanie przez kogoś uczuć i emocji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • gwałtowny, nagły, spontaniczny wylew czegoś
  • wylew czułości, emocji, uczuć, złości
  • powstrzymywać, przeżyć, zauważyć wylew

Cytaty

On sam nam podpowiada, że wszystko to, co się działo z Łazarzem, ale także cały kontekst tego wskrzeszenia, a więc żal, płacz, wylew emocji, mają na celu objawienie «chwały Bożej».

źródło: NKJP: Paweł Kosiński: Obudzić serce, 1999

Z daleka będę czuwał nad moją Tereską. Wywołało to nowy wylew czułości.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Najtrudniej wsłuchać się w dziecięcy wylew uczuć i określić te uczucia.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wylew
wylewy
D. wylewu
wylewów
C. wylewowi
wylewom
B. wylew
wylewy
N. wylewem
wylewami
Ms. wylewie
wylewach
W. wylewie
wylewy

Składnia

bez ograniczeń + wylew +
CZEGO

4. lawy

Definicja

geol. 
wylanie lub wylewanie się lawy z wnętrza wulkanu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  erupcja

Połączenia

  • gwałtowny, nagły; rozległy; niebezpieczny; coroczny, ubiegłoroczny
  • wylew lawy, wulkanu
  • wylew z wulkanu
  • wylew i zagrożenie; wylew i zalanie
  • zagrożenie wylewem
  • walka z wylewem
  • sprzyjać wylewom
  • spowodować; obserwować; zauważyć, przeżyć wylew
  • dochodzić do, doprowadzać do wylewu

Cytaty

Wylew płynnej lawy niszczył roślinność
na pewnym obszarze, a popioły niezbyt grubą warstwą
pokrywały nawet cały kraj.

źródło: KJ PWN: Andrzej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1996

[...] można było w ten sposób wykluczyć udział impaktu Chicxulub w uruchomieniu wylewów lawy w Indiach.

źródło: NKJP: Karol Sabath: Nauka, Polityka, 2004-04-09

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wylew
wylewy
D. wylewu
wylewów
C. wylewowi
wylewom
B. wylew
wylewy
N. wylewem
wylewami
Ms. wylewie
wylewach
W. wylewie
wylewy

Składnia

bez ograniczeń + wylew +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 02.03.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json