Chronologizacja
Pochodzenie
Od: bez litości (zob. bez II, litość)
1.a bezwzględny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | krwiożerczy, nielitościwy, okrutny | |
| hiperonimy: | bezwzględny |
Połączenia
- bezlitosny człowiek; egzekutor, gangster, kat, morderca; krytyk, sędzia
- bezwzględny i bezlitosny, okrutny i bezlitosny
Cytaty
|
Moruś zabijał swe ofiary strzałem w głowę. Był bezwzględny i bezlitosny. Małżonków B. zabił, gdy spali, a w dwóch innych przypadkach strzelił do osób przed nim klęczących. źródło: NKJP: Koniec moratorium?, Dziennik Polski, 1998-04-25 |
|
|
[...] w oczach ludzi dawnego ustroju Danton przedstawiał się jako bezlitosny kat, żądny ludzkiej krwi potwór, czemu dopomagała jego brzydka, oszpecona twarz. źródło: NKJP: Krzysztof Teodor Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998 |
|
|
Juniorzy Stali Mielec byli bezlitośni dla rówieśników z Kolbuszowej i pokonali rywali aż 17:0! źródło: NKJP: Piotr Szpak: Rekordowa wygrana juniorów Stali Mielec, Echo Dnia, 2007-09-24 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | bezlitosny |
bezlitosny |
bezlitosny |
bezlitosne |
bezlitosna |
| D. | bezlitosnego |
bezlitosnego |
bezlitosnego |
bezlitosnego |
bezlitosnej |
| C. | bezlitosnemu |
bezlitosnemu |
bezlitosnemu |
bezlitosnemu |
bezlitosnej |
| B. | bezlitosnego |
bezlitosnego |
bezlitosny |
bezlitosne |
bezlitosną |
| N. | bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosną |
| Ms. | bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnej |
| W. | bezlitosny |
bezlitosny |
bezlitosny |
bezlitosne |
bezlitosna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | bezlitośni |
bezlitośni |
bezlitosne |
bezlitosne |
| D. | bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
| C. | bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
| B. | bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosne |
| N. | bezlitosnymi |
bezlitosnymi |
bezlitosnymi |
bezlitosnymi |
| Ms. | bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
| W. | bezlitośni |
bezlitośni |
bezlitosne |
bezlitosne |
Składnia
|
+ | bezlitosny | + |
|
| szyk: tylko prepozycja | ||||
1.b będący oznaką bezwzględności
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | krwiożerczy, nielitościwy, okrutny | |
| hiperonimy: | bezwzględny |
Połączenia
- bezlitosna analiza, statystyka; konkurencja, krytyka, walka, wojna; bezlitosne prawa
- twardy i bezlitosny
Cytaty
|
By uspokoić nastroje, Jiang zapowiedział na zjeździe bezlitosną walkę z korupcją, która wywołuje największe niezadowolenie społeczeństwa [...]. źródło: NKJP: Piotr Gillert, Gazeta Wyborcza, 1997-09-20 |
|
|
W Warszawie uprzedzono mnie, że bezlitosny upał zwala tu z nóg jednym uderzeniem. źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1993 |
|
|
W 1966 r. na zebraniu ZMS na Wydziale Historii UW Kołakowski poddał bezlitosnej krytyce dziesięcioletni okres po Październiku, za co usunięto go z partii. źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia, 1997 |
|
|
[...] bezlitosne prawa wojny domowej nakazały władzom polskim rozprawić się zbrojnie z ukraińską partyzantką, toczącą walki z WP [...]. źródło: NKJP: Ciągłość raptem przerwana, Dziennik Polski, 2001-11-23 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | bezlitosny |
bezlitosny |
bezlitosny |
bezlitosne |
bezlitosna |
| D. | bezlitosnego |
bezlitosnego |
bezlitosnego |
bezlitosnego |
bezlitosnej |
| C. | bezlitosnemu |
bezlitosnemu |
bezlitosnemu |
bezlitosnemu |
bezlitosnej |
| B. | bezlitosnego |
bezlitosnego |
bezlitosny |
bezlitosne |
bezlitosną |
| N. | bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosną |
| Ms. | bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnej |
| W. | bezlitosny |
bezlitosny |
bezlitosny |
bezlitosne |
bezlitosna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | bezlitośni |
bezlitośni |
bezlitosne |
bezlitosne |
| D. | bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
| C. | bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
bezlitosnym |
| B. | bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosne |
| N. | bezlitosnymi |
bezlitosnymi |
bezlitosnymi |
bezlitosnymi |
| Ms. | bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
bezlitosnych |
| W. | bezlitośni |
bezlitośni |
bezlitosne |
bezlitosne |
Składnia
|
|
+ | bezlitosny | + |
|
| szyk: neutralny | ||||