UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczeknąć

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. szczekać

1. o psie

Definicja

będąc psem, wydać krótki i głośny dźwięk

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaszczeknąć

Połączenia

  • szczeknąć krótko; radośnie

Cytaty

Kiedy szczeknie, przerazi niejednego nieproszonego gościa. Pies ma swój kojec i wybieg z boku szkoły, za siatką.

źródło: NKJP: Beata Kowalska: Dyrektor szkoły ukarany, bo pies szczeka, Dziennik Zachodni, 2009-10-30

Suczka posłusznie przeszła jezdnię, trzymając się nogi swojego pana. Na chodniku szczeknęła radośnie i pobiegła w prawo.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Pies zerwał się, szczeknął na nas i nie oglądając się, ruszył truchtem przed siebie.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczeknę
szczekniemy
2 os. szczekniesz
szczekniecie
3 os. szczeknie
szczekną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczeknąłem
+(e)m szczeknął
szczeknęłam
+(e)m szczeknęła
szczeknęłom
+(e)m szczeknęło
szczeknęliśmy
+(e)śmy szczeknęli
szczeknęłyśmy
+(e)śmy szczeknęły
2 os. szczeknąłeś
+(e)ś szczeknął
szczeknęłaś
+(e)ś szczeknęła
szczeknęłoś
+(e)ś szczeknęło
szczeknęliście
+(e)ście szczeknęli
szczeknęłyście
+(e)ście szczeknęły
3 os. szczeknął
szczeknęła
szczeknęło
szczeknęli
szczeknęły

bezosobnik: szczeknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczeknijmy
2 os. szczeknij
szczeknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczeknąłbym
bym szczeknął
szczeknęłabym
bym szczeknęła
szczeknęłobym
bym szczeknęło
szczeknęlibyśmy
byśmy szczeknęli
szczeknęłybyśmy
byśmy szczeknęły
2 os. szczeknąłbyś
byś szczeknął
szczeknęłabyś
byś szczeknęła
szczeknęłobyś
byś szczeknęło
szczeknęlibyście
byście szczeknęli
szczeknęłybyście
byście szczeknęły
3 os. szczeknąłby
by szczeknął
szczeknęłaby
by szczeknęła
szczeknęłoby
by szczeknęło
szczeknęliby
by szczeknęli
szczeknęłyby
by szczeknęły

bezosobnik: szczeknięto by

bezokolicznik: szczeknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: szczeknąwszy

gerundium: szczeknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczeknięcie
szczeknięcia
D. szczeknięcia
szczeknięć
C. szczeknięciu
szczeknięciom
B. szczeknięcie
szczeknięcia
N. szczeknięciem
szczeknięciami
Ms. szczeknięciu
szczeknięciach
W. szczeknięcie
szczeknięcia

odpowiednik aspektowy: szczekać

Składnia

Rzżywotny + szczeknąć +
na KOGO/CO

2. o człowieku

Definicja

pejorat. 
wypowiedzieć się o kimś krótko i agresywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Zamknij facjatę, dziadu - szczeknął Maciek Messer, omiatając wzrokiem ciasne wnętrze.

źródło: NKJP: Małgorza Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Czego tu szukasz, co? - szczeknął nieprzyjaźnie. - Ojca - odparł tamten patrząc spode łba.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie - rocznik 20, 1967

Wuj się wykłócał, ale babka szczeknęła, że nic tu nie jest jego, że nawet pracy porządnej nie ma, że z dziadkiem z emerytur ich utrzymują [...].

źródło: NKJP: Adam Pluszka: Flauta, 2007

Przymknij się, Siena! - szczeknął na nią Zielony Jasiu.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczeknę
szczekniemy
2 os. szczekniesz
szczekniecie
3 os. szczeknie
szczekną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczeknąłem
+(e)m szczeknął
szczeknęłam
+(e)m szczeknęła
szczeknęłom
+(e)m szczeknęło
szczeknęliśmy
+(e)śmy szczeknęli
szczeknęłyśmy
+(e)śmy szczeknęły
2 os. szczeknąłeś
+(e)ś szczeknął
szczeknęłaś
+(e)ś szczeknęła
szczeknęłoś
+(e)ś szczeknęło
szczeknęliście
+(e)ście szczeknęli
szczeknęłyście
+(e)ście szczeknęły
3 os. szczeknął
szczeknęła
szczeknęło
szczeknęli
szczeknęły

bezosobnik: szczeknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczeknijmy
2 os. szczeknij
szczeknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczeknąłbym
bym szczeknął
szczeknęłabym
bym szczeknęła
szczeknęłobym
bym szczeknęło
szczeknęlibyśmy
byśmy szczeknęli
szczeknęłybyśmy
byśmy szczeknęły
2 os. szczeknąłbyś
byś szczeknął
szczeknęłabyś
byś szczeknęła
szczeknęłobyś
byś szczeknęło
szczeknęlibyście
byście szczeknęli
szczeknęłybyście
byście szczeknęły
3 os. szczeknąłby
by szczeknął
szczeknęłaby
by szczeknęła
szczeknęłoby
by szczeknęło
szczeknęliby
by szczeknęli
szczeknęłyby
by szczeknęły

bezosobnik: szczeknięto by

bezokolicznik: szczeknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: szczeknąwszy

gerundium: szczeknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczeknięcie
szczeknięcia
D. szczeknięcia
szczeknięć
C. szczeknięciu
szczeknięciom
B. szczeknięcie
szczeknięcia
N. szczeknięciem
szczeknięciami
Ms. szczeknięciu
szczeknięciach
W. szczeknięcie
szczeknięcia

odpowiednik aspektowy: szczekać

Składnia

Rzosobowy + szczeknąć +
MOWA WPROST + (na KOGO/CO)
Rzosobowy + szczeknąć +
że ZDANIE|ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

3. o broni

Definicja

wydać podczas działania krótki i ostry dźwięk

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Na szczęście za mną szło paru ludzi, karabin maszynowy szczeknął i trafił prosto w Rosjan.

źródło: NKJP: Snufkin; FSO; Leuthen; Albinos; rudy; Andreas; mch90: Walki o Festung Breslau, forum.historia.org.pl, 2008-01-15

Trzeba było samemu strzelać! Trzeba było, tylko ja wystrzelałem do zajęcy wszystkie naboje z magazynka, a zanim bym załadował i szczeknął zamkiem, to bym dzika spłoszył.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Szczeknęły ostrza, uderzając o siebie.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczeknę
szczekniemy
2 os. szczekniesz
szczekniecie
3 os. szczeknie
szczekną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczeknąłem
+(e)m szczeknął
szczeknęłam
+(e)m szczeknęła
szczeknęłom
+(e)m szczeknęło
szczeknęliśmy
+(e)śmy szczeknęli
szczeknęłyśmy
+(e)śmy szczeknęły
2 os. szczeknąłeś
+(e)ś szczeknął
szczeknęłaś
+(e)ś szczeknęła
szczeknęłoś
+(e)ś szczeknęło
szczeknęliście
+(e)ście szczeknęli
szczeknęłyście
+(e)ście szczeknęły
3 os. szczeknął
szczeknęła
szczeknęło
szczeknęli
szczeknęły

bezosobnik: szczeknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczeknijmy
2 os. szczeknij
szczeknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczeknąłbym
bym szczeknął
szczeknęłabym
bym szczeknęła
szczeknęłobym
bym szczeknęło
szczeknęlibyśmy
byśmy szczeknęli
szczeknęłybyśmy
byśmy szczeknęły
2 os. szczeknąłbyś
byś szczeknął
szczeknęłabyś
byś szczeknęła
szczeknęłobyś
byś szczeknęło
szczeknęlibyście
byście szczeknęli
szczeknęłybyście
byście szczeknęły
3 os. szczeknąłby
by szczeknął
szczeknęłaby
by szczeknęła
szczeknęłoby
by szczeknęło
szczeknęliby
by szczeknęli
szczeknęłyby
by szczeknęły

bezosobnik: szczeknięto by

bezokolicznik: szczeknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: szczeknąwszy

gerundium: szczeknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczeknięcie
szczeknięcia
D. szczeknięcia
szczeknięć
C. szczeknięciu
szczeknięciom
B. szczeknięcie
szczeknięcia
N. szczeknięciem
szczeknięciami
Ms. szczeknięciu
szczeknięciach
W. szczeknięcie
szczeknięcia

odpowiednik aspektowy: szczekać

Data ostatniej modyfikacji: 26.12.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj