UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bujać

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp
Inne znaczenie: 'działać, przekraczając pewną miarę, być zuchwałym, pysznym'

Pochodzenie

psł. *bujati 'stawać się silnym; gwałtownie się rozrastać'

1. kołysać

Definicja

wprawiać w jednostajny, monotonny ruch, polegający na wielokrotnym przechylaniu w przeciwne strony

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kołysać

Połączenia

  • bujać fotelem, nogami, wózkiem; statkiem

Cytaty

Stał tam wózek dziecinny. W środku był niemowlak, czerwony na twarzy od płaczu i wierzgający nogami. Zacząłem bujać wózkiem.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Kotuś przypomina zasłyszaną kiedyś od profesora J. opowieść o tym, jak pisał swój doktorat, bujając nogą kołyskę dziecka.

źródło: NKJP: Marek Kochan tytuł Plac zabaw, 2007

Statkiem zaczęło bujać. - Chłopaki, nic się nie bójcie, utopią się ci, którzy są pod dobrą datą.

źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujam
bujamy
2 os. bujasz
bujacie
3 os. buja
bujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałem
+(e)m bujał
bujałam
+(e)m bujała
bujałom
+(e)m bujało
bujaliśmy
+(e)śmy bujali
bujałyśmy
+(e)śmy bujały
2 os. bujałeś
+(e)ś bujał
bujałaś
+(e)ś bujała
bujałoś
+(e)ś bujało
bujaliście
+(e)ście bujali
bujałyście
+(e)ście bujały
3 os. bujał
bujała
bujało
bujali
bujały

bezosobnik: bujano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę bujał
będę bujać
będę bujała
będę bujać
będę bujało
będę bujać
będziemy bujali
będziemy bujać
będziemy bujały
będziemy bujać
2 os. będziesz bujał
będziesz bujać
będziesz bujała
będziesz bujać
będziesz bujało
będziesz bujać
będziecie bujali
będziecie bujać
będziecie bujały
będziecie bujać
3 os. będzie bujał
będzie bujać
będzie bujała
będzie bujać
będzie bujało
będzie bujać
będą bujali
będą bujać
będą bujały
będą bujać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujajmy
2 os. bujaj
bujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałbym
bym bujał
bujałabym
bym bujała
bujałobym
bym bujało
bujalibyśmy
byśmy bujali
bujałybyśmy
byśmy bujały
2 os. bujałbyś
byś bujał
bujałabyś
byś bujała
bujałobyś
byś bujało
bujalibyście
byście bujali
bujałybyście
byście bujały
3 os. bujałby
by bujał
bujałaby
by bujała
bujałoby
by bujało
bujaliby
by bujali
bujałyby
by bujały

bezosobnik: bujano by

bezokolicznik: bujać

imiesłów przysłówkowy współczesny: bujając

gerundium: bujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bujanie
bujania
D. bujania
bujań
C. bujaniu
bujaniom
B. bujanie
bujania
N. bujaniem
bujaniami
Ms. bujaniu
bujaniach
W. bujanie
bujania

imiesłów przymiotnikowy czynny: bujający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bujający
bujający
bujający
bujające
bujająca
D. bujającego
bujającego
bujającego
bujającego
bujającej
C. bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającej
B. bujającego
bujającego
bujający
bujające
bujającą
N. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającą
Ms. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bujający
bujający
bujające
bujające
D. bujających
bujających
bujających
bujających
C. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
B. bujających
bujających
bujających
bujające
N. bujającymi
bujającymi
bujającymi
bujającymi
Ms. bujających
bujających
bujających
bujających

imiesłów przymiotnikowy bierny: bujany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bujany
bujany
bujany
bujane
bujana
D. bujanego
bujanego
bujanego
bujanego
bujanej
C. bujanemu
bujanemu
bujanemu
bujanemu
bujanej
B. bujanego
bujanego
bujany
bujane
bujaną
N. bujanym
bujanym
bujanym
bujanym
bujaną
Ms. bujanym
bujanym
bujanym
bujanym
bujanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bujani
bujani
bujane
bujane
D. bujanych
bujanych
bujanych
bujanych
C. bujanym
bujanym
bujanym
bujanym
B. bujanych
bujanych
bujanych
bujane
N. bujanymi
bujanymi
bujanymi
bujanymi
Ms. bujanych
bujanych
bujanych
bujanych

Składnia

bez ograniczeń + bujać +
CZYM
bez ograniczeń + bujać +
(CO)

2. latać

Definicja

książk. 
unosić się w powietrzu, lecąc raz w jedną, raz w drugą stronę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • ptaki, motyle bujają
  • bujać w powietrzu, wśród drzew

Cytaty

Delikatnie, jak białe piórko łabędzia unosi się, buja, fruwa pośród niebiańskiej, kojącej, łagodnej Światłości.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć.., 2001

Piękna jest scena Narodzenia Maryi. Inna zwracająca uwagę to tronująca Maryja między aniołami, scena rzucona na plan z rajskimi krzewami w tle i z bujającymi wśród listowia i kwiatów ptaszkami.

źródło: NKJP: Jan Gać: Grecja kulturowy przewodnik po Grecji bizantyńskiej, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujam
bujamy
2 os. bujasz
bujacie
3 os. buja
bujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałem
+(e)m bujał
bujałam
+(e)m bujała
bujałom
+(e)m bujało
bujaliśmy
+(e)śmy bujali
bujałyśmy
+(e)śmy bujały
2 os. bujałeś
+(e)ś bujał
bujałaś
+(e)ś bujała
bujałoś
+(e)ś bujało
bujaliście
+(e)ście bujali
bujałyście
+(e)ście bujały
3 os. bujał
bujała
bujało
bujali
bujały

bezosobnik: bujano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę bujał
będę bujać
będę bujała
będę bujać
będę bujało
będę bujać
będziemy bujali
będziemy bujać
będziemy bujały
będziemy bujać
2 os. będziesz bujał
będziesz bujać
będziesz bujała
będziesz bujać
będziesz bujało
będziesz bujać
będziecie bujali
będziecie bujać
będziecie bujały
będziecie bujać
3 os. będzie bujał
będzie bujać
będzie bujała
będzie bujać
będzie bujało
będzie bujać
będą bujali
będą bujać
będą bujały
będą bujać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujajmy
2 os. bujaj
bujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałbym
bym bujał
bujałabym
bym bujała
bujałobym
bym bujało
bujalibyśmy
byśmy bujali
bujałybyśmy
byśmy bujały
2 os. bujałbyś
byś bujał
bujałabyś
byś bujała
bujałobyś
byś bujało
bujalibyście
byście bujali
bujałybyście
byście bujały
3 os. bujałby
by bujał
bujałaby
by bujała
bujałoby
by bujało
bujaliby
by bujali
bujałyby
by bujały

bezosobnik: bujano by

bezokolicznik: bujać

imiesłów przysłówkowy współczesny: bujając

gerundium: bujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bujanie
bujania
D. bujania
bujań
C. bujaniu
bujaniom
B. bujanie
bujania
N. bujaniem
bujaniami
Ms. bujaniu
bujaniach
W. bujanie
bujania

imiesłów przymiotnikowy czynny: bujający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bujający
bujający
bujający
bujające
bujająca
D. bujającego
bujającego
bujającego
bujającego
bujającej
C. bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającej
B. bujającego
bujającego
bujający
bujające
bujającą
N. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającą
Ms. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bujający
bujający
bujające
bujające
D. bujających
bujających
bujających
bujających
C. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
B. bujających
bujających
bujających
bujające
N. bujającymi
bujającymi
bujającymi
bujającymi
Ms. bujających
bujających
bujających
bujających

Składnia

Rzzwierzęcy + bujać +
(GDZIE)

3. wędrować

Definicja

książk. 
poruszać się swobodnie na dużych przestrzeniach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • bujać po świecie, po stepie; za granicą

Cytaty

A Wajdy jak nie było, tak nie było. Bujał gdzieś po zagranicach. I znowu minął rok albo dwa lata.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Dziennik 1972, 1997

Renata bujała po świecie, a córką zajmował się Władek, toteż do Władka bardzo jest przywiązana.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Anders, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujam
bujamy
2 os. bujasz
bujacie
3 os. buja
bujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałem
+(e)m bujał
bujałam
+(e)m bujała
bujałom
+(e)m bujało
bujaliśmy
+(e)śmy bujali
bujałyśmy
+(e)śmy bujały
2 os. bujałeś
+(e)ś bujał
bujałaś
+(e)ś bujała
bujałoś
+(e)ś bujało
bujaliście
+(e)ście bujali
bujałyście
+(e)ście bujały
3 os. bujał
bujała
bujało
bujali
bujały

bezosobnik: bujano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę bujał
będę bujać
będę bujała
będę bujać
będę bujało
będę bujać
będziemy bujali
będziemy bujać
będziemy bujały
będziemy bujać
2 os. będziesz bujał
będziesz bujać
będziesz bujała
będziesz bujać
będziesz bujało
będziesz bujać
będziecie bujali
będziecie bujać
będziecie bujały
będziecie bujać
3 os. będzie bujał
będzie bujać
będzie bujała
będzie bujać
będzie bujało
będzie bujać
będą bujali
będą bujać
będą bujały
będą bujać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujajmy
2 os. bujaj
bujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałbym
bym bujał
bujałabym
bym bujała
bujałobym
bym bujało
bujalibyśmy
byśmy bujali
bujałybyśmy
byśmy bujały
2 os. bujałbyś
byś bujał
bujałabyś
byś bujała
bujałobyś
byś bujało
bujalibyście
byście bujali
bujałybyście
byście bujały
3 os. bujałby
by bujał
bujałaby
by bujała
bujałoby
by bujało
bujaliby
by bujali
bujałyby
by bujały

bezosobnik: bujano by

bezokolicznik: bujać

imiesłów przysłówkowy współczesny: bujając

gerundium: bujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bujanie
bujania
D. bujania
bujań
C. bujaniu
bujaniom
B. bujanie
bujania
N. bujaniem
bujaniami
Ms. bujaniu
bujaniach
W. bujanie
bujania

imiesłów przymiotnikowy czynny: bujający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bujający
bujający
bujający
bujające
bujająca
D. bujającego
bujającego
bujającego
bujającego
bujającej
C. bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającej
B. bujającego
bujającego
bujający
bujające
bujającą
N. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającą
Ms. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bujający
bujający
bujające
bujające
D. bujających
bujających
bujających
bujających
C. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
B. bujających
bujających
bujających
bujające
N. bujającymi
bujającymi
bujającymi
bujającymi
Ms. bujających
bujających
bujających
bujających

Składnia

Rzosobowy + bujać +
GDZIE

4. rosnąć

Definicja

książk. 
wyrastać wysoko

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Cytaty

Otoczyła się nieprzebraną łąką, piołuny i pokrzywy bujały w górę na wysokość człowieka.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujam
bujamy
2 os. bujasz
bujacie
3 os. buja
bujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałem
+(e)m bujał
bujałam
+(e)m bujała
bujałom
+(e)m bujało
bujaliśmy
+(e)śmy bujali
bujałyśmy
+(e)śmy bujały
2 os. bujałeś
+(e)ś bujał
bujałaś
+(e)ś bujała
bujałoś
+(e)ś bujało
bujaliście
+(e)ście bujali
bujałyście
+(e)ście bujały
3 os. bujał
bujała
bujało
bujali
bujały

bezosobnik: bujano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę bujał
będę bujać
będę bujała
będę bujać
będę bujało
będę bujać
będziemy bujali
będziemy bujać
będziemy bujały
będziemy bujać
2 os. będziesz bujał
będziesz bujać
będziesz bujała
będziesz bujać
będziesz bujało
będziesz bujać
będziecie bujali
będziecie bujać
będziecie bujały
będziecie bujać
3 os. będzie bujał
będzie bujać
będzie bujała
będzie bujać
będzie bujało
będzie bujać
będą bujali
będą bujać
będą bujały
będą bujać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujajmy
2 os. bujaj
bujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałbym
bym bujał
bujałabym
bym bujała
bujałobym
bym bujało
bujalibyśmy
byśmy bujali
bujałybyśmy
byśmy bujały
2 os. bujałbyś
byś bujał
bujałabyś
byś bujała
bujałobyś
byś bujało
bujalibyście
byście bujali
bujałybyście
byście bujały
3 os. bujałby
by bujał
bujałaby
by bujała
bujałoby
by bujało
bujaliby
by bujali
bujałyby
by bujały

bezosobnik: bujano by

bezokolicznik: bujać

imiesłów przysłówkowy współczesny: bujając

gerundium: bujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bujanie
bujania
D. bujania
bujań
C. bujaniu
bujaniom
B. bujanie
bujania
N. bujaniem
bujaniami
Ms. bujaniu
bujaniach
W. bujanie
bujania

imiesłów przymiotnikowy czynny: bujający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bujający
bujający
bujający
bujające
bujająca
D. bujającego
bujającego
bujającego
bujającego
bujającej
C. bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającej
B. bujającego
bujającego
bujający
bujające
bujającą
N. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającą
Ms. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bujający
bujający
bujające
bujające
D. bujających
bujających
bujających
bujających
C. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
B. bujających
bujających
bujających
bujające
N. bujającymi
bujającymi
bujającymi
bujającymi
Ms. bujających
bujających
bujających
bujających

Składnia

Rznieżyworny + bujać +
+ JAK

5. w rozmowie

Definicja

pot. 
mówić nieprawdę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cyganić, kitować, szklić

Cytaty

Nie zazdrości pan, naprawdę? E, niech pan nie buja. Każdego kłuje w sercu, jak widzi, że wokół niego wszyscy się bogacą, a on w miejscu tkwi.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005

– Naprawdę nie wiem, jak mogło do tego dojść. – Nie przejmuj się. Było minęło. Ja już zapomniałem – skłamałem. – Bujasz – przejrzała mnie.

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

Kogo chcesz tu bujać, że będąc informatykiem w Polsce jesteś w stanie co miesiąc odkładać 28 baniek netto przez dziesięć lat?

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujam
bujamy
2 os. bujasz
bujacie
3 os. buja
bujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałem
+(e)m bujał
bujałam
+(e)m bujała
bujałom
+(e)m bujało
bujaliśmy
+(e)śmy bujali
bujałyśmy
+(e)śmy bujały
2 os. bujałeś
+(e)ś bujał
bujałaś
+(e)ś bujała
bujałoś
+(e)ś bujało
bujaliście
+(e)ście bujali
bujałyście
+(e)ście bujały
3 os. bujał
bujała
bujało
bujali
bujały

bezosobnik: bujano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę bujał
będę bujać
będę bujała
będę bujać
będę bujało
będę bujać
będziemy bujali
będziemy bujać
będziemy bujały
będziemy bujać
2 os. będziesz bujał
będziesz bujać
będziesz bujała
będziesz bujać
będziesz bujało
będziesz bujać
będziecie bujali
będziecie bujać
będziecie bujały
będziecie bujać
3 os. będzie bujał
będzie bujać
będzie bujała
będzie bujać
będzie bujało
będzie bujać
będą bujali
będą bujać
będą bujały
będą bujać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bujajmy
2 os. bujaj
bujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bujałbym
bym bujał
bujałabym
bym bujała
bujałobym
bym bujało
bujalibyśmy
byśmy bujali
bujałybyśmy
byśmy bujały
2 os. bujałbyś
byś bujał
bujałabyś
byś bujała
bujałobyś
byś bujało
bujalibyście
byście bujali
bujałybyście
byście bujały
3 os. bujałby
by bujał
bujałaby
by bujała
bujałoby
by bujało
bujaliby
by bujali
bujałyby
by bujały

bezosobnik: bujano by

bezokolicznik: bujać

imiesłów przysłówkowy współczesny: bujając

gerundium: bujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bujanie
bujania
D. bujania
bujań
C. bujaniu
bujaniom
B. bujanie
bujania
N. bujaniem
bujaniami
Ms. bujaniu
bujaniach
W. bujanie
bujania

imiesłów przymiotnikowy czynny: bujający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bujający
bujający
bujający
bujające
bujająca
D. bujającego
bujającego
bujającego
bujającego
bujającej
C. bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającemu
bujającej
B. bujającego
bujającego
bujający
bujające
bujającą
N. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającą
Ms. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
bujającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bujający
bujający
bujające
bujające
D. bujających
bujających
bujających
bujających
C. bujającym
bujającym
bujającym
bujającym
B. bujających
bujających
bujających
bujające
N. bujającymi
bujającymi
bujającymi
bujającymi
Ms. bujających
bujających
bujających
bujających

imiesłów przymiotnikowy bierny: bujany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bujany
bujany
bujany
bujane
bujana
D. bujanego
bujanego
bujanego
bujanego
bujanej
C. bujanemu
bujanemu
bujanemu
bujanemu
bujanej
B. bujanego
bujanego
bujany
bujane
bujaną
N. bujanym
bujanym
bujanym
bujanym
bujaną
Ms. bujanym
bujanym
bujanym
bujanym
bujanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bujani
bujani
bujane
bujane
D. bujanych
bujanych
bujanych
bujanych
C. bujanym
bujanym
bujanym
bujanym
B. bujanych
bujanych
bujanych
bujane
N. bujanymi
bujanymi
bujanymi
bujanymi
Ms. bujanych
bujanych
bujanych
bujanych

odpowiedniki aspektowe: bujnąć , zbujać

Składnia

Rzosobowy + bujać +
KOGO + (że ZDANIE)

Frazeologizmy

bujać to my, ale nie nas
ktoś buja w obłokach
Data ostatniej modyfikacji: 03.03.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json