UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kołysać

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *kolysati 'kołysać, chwiać'

Definicja

wprawiać w jednostajny, monotonny ruch, polegający na wielokrotnym przechylaniu w przeciwne strony

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • wiatr kołysze, fale kołyszą czymś
  • kołysać gałęziami, konarami; wózkiem; biodrami; głową
  • kołysany wiatrem

Cytaty

Wiatr kołysał nieznacznie wierzchołkami topoli, otrząsając zbędne krople deszczu, który przestał padać zupełnie.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wióry, 1996

Łódką zaczęło kołysać. Dziewczynkom zrobiło się niedobrze.

źródło: NKJP: Waran:, Esensja , 2006-04

Skonała. Calmin przytulił jej ciało, kołysał w ramionach, gładził rozrzucone włosy.

źródło: NKJP Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

Nagranie ukazuje funkcjonariusza, który kołysze niemowlę, by je uspokoić, kiedy zdenerwowana mama rozmawia przez telefon.

źródło: Internet: parenting.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kołyszę
kołyszemy
2 os. kołyszesz
kołyszecie
3 os. kołysze
kołyszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kołysałem
+(e)m kołysał
kołysałam
+(e)m kołysała
kołysałom
+(e)m kołysało
kołysaliśmy
+(e)śmy kołysali
kołysałyśmy
+(e)śmy kołysały
2 os. kołysałeś
+(e)ś kołysał
kołysałaś
+(e)ś kołysała
kołysałoś
+(e)ś kołysało
kołysaliście
+(e)ście kołysali
kołysałyście
+(e)ście kołysały
3 os. kołysał
kołysała
kołysało
kołysali
kołysały

bezosobnik: kołysano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kołysał
będę kołysać
będę kołysała
będę kołysać
będę kołysało
będę kołysać
będziemy kołysali
będziemy kołysać
będziemy kołysały
będziemy kołysać
2 os. będziesz kołysał
będziesz kołysać
będziesz kołysała
będziesz kołysać
będziesz kołysało
będziesz kołysać
będziecie kołysali
będziecie kołysać
będziecie kołysały
będziecie kołysać
3 os. będzie kołysał
będzie kołysać
będzie kołysała
będzie kołysać
będzie kołysało
będzie kołysać
będą kołysali
będą kołysać
będą kołysały
będą kołysać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kołyszmy
2 os. kołysz
kołyszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kołysałbym
bym kołysał
kołysałabym
bym kołysała
kołysałobym
bym kołysało
kołysalibyśmy
byśmy kołysali
kołysałybyśmy
byśmy kołysały
2 os. kołysałbyś
byś kołysał
kołysałabyś
byś kołysała
kołysałobyś
byś kołysało
kołysalibyście
byście kołysali
kołysałybyście
byście kołysały
3 os. kołysałby
by kołysał
kołysałaby
by kołysała
kołysałoby
by kołysało
kołysaliby
by kołysali
kołysałyby
by kołysały

bezosobnik: kołysano by

bezokolicznik: kołysać

imiesłów przysłówkowy współczesny: kołysząc

gerundium: kołysanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kołysanie
kołysania
D. kołysania
kołysań
C. kołysaniu
kołysaniom
B. kołysanie
kołysania
N. kołysaniem
kołysaniami
Ms. kołysaniu
kołysaniach
W. kołysanie
kołysania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kołyszący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kołyszący
kołyszący
kołyszący
kołyszące
kołysząca
D. kołyszącego
kołyszącego
kołyszącego
kołyszącego
kołyszącej
C. kołyszącemu
kołyszącemu
kołyszącemu
kołyszącemu
kołyszącej
B. kołyszącego
kołyszącego
kołyszący
kołyszące
kołyszącą
N. kołyszącym
kołyszącym
kołyszącym
kołyszącym
kołyszącą
Ms. kołyszącym
kołyszącym
kołyszącym
kołyszącym
kołyszącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kołyszący
kołyszący
kołyszące
kołyszące
D. kołyszących
kołyszących
kołyszących
kołyszących
C. kołyszącym
kołyszącym
kołyszącym
kołyszącym
B. kołyszących
kołyszących
kołyszących
kołyszące
N. kołyszącymi
kołyszącymi
kołyszącymi
kołyszącymi
Ms. kołyszących
kołyszących
kołyszących
kołyszących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kołysany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kołysany
kołysany
kołysany
kołysane
kołysana
D. kołysanego
kołysanego
kołysanego
kołysanego
kołysanej
C. kołysanemu
kołysanemu
kołysanemu
kołysanemu
kołysanej
B. kołysanego
kołysanego
kołysany
kołysane
kołysaną
N. kołysanym
kołysanym
kołysanym
kołysanym
kołysaną
Ms. kołysanym
kołysanym
kołysanym
kołysanym
kołysanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kołysani
kołysani
kołysane
kołysane
D. kołysanych
kołysanych
kołysanych
kołysanych
C. kołysanym
kołysanym
kołysanym
kołysanym
B. kołysanych
kołysanych
kołysanych
kołysane
N. kołysanymi
kołysanymi
kołysanymi
kołysanymi
Ms. kołysanych
kołysanych
kołysanych
kołysanych

Składnia

bez ograniczeń + kołysać +
CZYM
bez ograniczeń + kołysać +
(KOGO)

Przysłowia

Bogatemu diabeł dziecko kołysze
Data ostatniej modyfikacji: 18.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json