UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zespolić

Chronologizacja

1780, SL

Pochodzenie

Por. spółka; zob. społem

1. kości

Definicja

spowodować, że dwie rzeczy przywarły do siebie bardzo ściśle i utworzyły jedną całość

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  scalić
hiperonimy:  połączyć

Połączenia

  • zespolić części, elementy, warstwy czegoś
  • zespolić w jedno
  • zespolić ze sobą
  • zespolić trwale

Cytaty

Potem cieśla zręcznie zespolił ze sobą deski i długo jeszcze stali na brzegu, patrząc, jak odpływają z prądem.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Korytarz, 2006

Najciekawsze są części zwierzęce. Znajdują się między nimi nie tylko łby, rogi, kręgosłupy i kiszki, a nawet serce zespolone z tchawicą.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Wieczko przylegało ściśle do boków i na próżno usiłowałem je odgiąć palcami. Przez wszystkie te lata i stulecia zespolił je brud, a zawiaski przestały się obracać.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Gdzieniegdzie zespolona z murem, ledwo widniała jakaś kamienna tablica, niekiedy z resztkami złoconych napisów.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zespolę
zespolimy
2 os. zespolisz
zespolicie
3 os. zespoli
zespolą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zespoliłem
+(e)m zespolił
zespoliłam
+(e)m zespoliła
zespoliłom
+(e)m zespoliło
zespoliliśmy
+(e)śmy zespolili
zespoliłyśmy
+(e)śmy zespoliły
2 os. zespoliłeś
+(e)ś zespolił
zespoliłaś
+(e)ś zespoliła
zespoliłoś
+(e)ś zespoliło
zespoliliście
+(e)ście zespolili
zespoliłyście
+(e)ście zespoliły
3 os. zespolił
zespoliła
zespoliło
zespolili
zespoliły

bezosobnik: zespolono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zespolmy
zespólmy
2 os. zespol
zespól
zespolcie
zespólcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zespoliłbym
bym zespolił
zespoliłabym
bym zespoliła
zespoliłobym
bym zespoliło
zespolilibyśmy
byśmy zespolili
zespoliłybyśmy
byśmy zespoliły
2 os. zespoliłbyś
byś zespolił
zespoliłabyś
byś zespoliła
zespoliłobyś
byś zespoliło
zespolilibyście
byście zespolili
zespoliłybyście
byście zespoliły
3 os. zespoliłby
by zespolił
zespoliłaby
by zespoliła
zespoliłoby
by zespoliło
zespoliliby
by zespolili
zespoliłyby
by zespoliły

bezosobnik: zespolono by

bezokolicznik: zespolić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zespoliwszy

gerundium: zespolenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zespolenie
zespolenia
D. zespolenia
zespoleń
C. zespoleniu
zespoleniom
B. zespolenie
zespolenia
N. zespoleniem
zespoleniami
Ms. zespoleniu
zespoleniach
W. zespolenie
zespolenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zespolony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zespolony
zespolony
zespolony
zespolone
zespolona
D. zespolonego
zespolonego
zespolonego
zespolonego
zespolonej
C. zespolonemu
zespolonemu
zespolonemu
zespolonemu
zespolonej
B. zespolonego
zespolonego
zespolony
zespolone
zespoloną
N. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespoloną
Ms. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zespoleni
zespoleni
zespolone
zespolone
D. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolonych
C. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
B. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolone
N. zespolonymi
zespolonymi
zespolonymi
zespolonymi
Ms. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolonych

odpowiednik aspektowy: zespalać

Składnia

bez ograniczeń + zespolić +
CO + (z CZYM)

2. siły

Definicja

połączyć ze sobą kilka elementów, tworząc nową wartość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  scalić
hiperonimy:  połączyć

Połączenia

  • zespolić możliwości, siły, umiejętności, wysiłki

Cytaty

Odnaleźć siebie może tylko ten, kto odnalazł naturę i zespolił z nią rytm własnego życia.

źródło: NKJP: Józef Tischner: Świat ludzkiej nadziei: wybór szkiców filozoficznych 1966-1975, 1975

Trudność polegała na tym, że miałem do czynienia z dwoistością materiału: z tekstem Biblii oraz ogromem wiadomości naukowych, które stawiały całe rozdziały historii izraelskiej lub jej szczegóły w świetle rewelacyjnym. Należało zespolić te dwa elementy w książce, która miała odróżniać się od rozpraw naukowych czy nawet popularnonaukowych.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Habsburgowie natomiast, zadając czeskim protestantom klęskę pod Białą Górą (1620), umocnili w Czechach swoją władzę i zespolili ją z obozem katolickim.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Niejedną jeszcze przeszkodę napotkamy w drodze do wyzwolenia, ale zespolone siły całego narodu polskiego [...] przezwyciężą je.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Rozpoczynałem ją [wędrówkę] na lewym brzegu Sekwany, krocząc dziarsko ulicą Harfy, godną swego miana, gdy się słyszało dobiegającą zewsząd wielostrunną melodię zespolonych w jeden chór cienkich chłopięcych głosików i męskich basów.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zespolę
zespolimy
2 os. zespolisz
zespolicie
3 os. zespoli
zespolą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zespoliłem
+(e)m zespolił
zespoliłam
+(e)m zespoliła
zespoliłom
+(e)m zespoliło
zespoliliśmy
+(e)śmy zespolili
zespoliłyśmy
+(e)śmy zespoliły
2 os. zespoliłeś
+(e)ś zespolił
zespoliłaś
+(e)ś zespoliła
zespoliłoś
+(e)ś zespoliło
zespoliliście
+(e)ście zespolili
zespoliłyście
+(e)ście zespoliły
3 os. zespolił
zespoliła
zespoliło
zespolili
zespoliły

bezosobnik: zespolono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zespolmy
zespólmy
2 os. zespol
zespól
zespolcie
zespólcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zespoliłbym
bym zespolił
zespoliłabym
bym zespoliła
zespoliłobym
bym zespoliło
zespolilibyśmy
byśmy zespolili
zespoliłybyśmy
byśmy zespoliły
2 os. zespoliłbyś
byś zespolił
zespoliłabyś
byś zespoliła
zespoliłobyś
byś zespoliło
zespolilibyście
byście zespolili
zespoliłybyście
byście zespoliły
3 os. zespoliłby
by zespolił
zespoliłaby
by zespoliła
zespoliłoby
by zespoliło
zespoliliby
by zespolili
zespoliłyby
by zespoliły

bezosobnik: zespolono by

bezokolicznik: zespolić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zespoliwszy

gerundium: zespolenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zespolenie
zespolenia
D. zespolenia
zespoleń
C. zespoleniu
zespoleniom
B. zespolenie
zespolenia
N. zespoleniem
zespoleniami
Ms. zespoleniu
zespoleniach
W. zespolenie
zespolenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zespolony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zespolony
zespolony
zespolony
zespolone
zespolona
D. zespolonego
zespolonego
zespolonego
zespolonego
zespolonej
C. zespolonemu
zespolonemu
zespolonemu
zespolonemu
zespolonej
B. zespolonego
zespolonego
zespolony
zespolone
zespoloną
N. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespoloną
Ms. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zespoleni
zespoleni
zespolone
zespolone
D. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolonych
C. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
B. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolone
N. zespolonymi
zespolonymi
zespolonymi
zespolonymi
Ms. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolonych

odpowiednik aspektowy: zespalać

Składnia

bez ograniczeń + zespolić +
CO + (z CZYM)

3. ludzi

Definicja

stworzyć ściślejsze więzi między ludźmi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  scalić, spoić
hiperonimy:  połączyć

Połączenia

  • zespolić ludzi

Cytaty

Wszystkich ludzi nowożytnego świata połączyła wojna i to, co do niej prowadziło, nas jednak zespoliło coś jeszcze.

źródło: NKJP: Jakub Ćwiek: Ofensywa szulerów, Esensja, 2009, nr 08

Żyjemy raczej swoimi sprawami, ale wtedy właśnie, po zamachu, bodaj po raz pierwszy tak naprawdę poczuliśmy się zespoleni ze wszystkimi, z nowojorczykami, z Amerykanami.

źródło: NKJP: Czesław Karkowski: Kamienna drabina, 2008

Choć mieszkają w jednym domu, choć wyrastali przy jednej piaskownicy, nigdy jeszcze do tej pory nie znaleźli się tak sam na sam, we dwóch, bez całej paczki! A teraz z woli szefa BMW zostali zespoleni w jedno, stanowią „ekipę”.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zorro, załóż okulary!, 2001

Wielka Brytania najluźniej z nim połączona, miała z Francją poważne punkty tarcia na terenach pozaeuropejskich, w koloniach. Rosję, naturalnego sojusznika Francji, zespolił z Niemcami traktat najpierw trójcesarski, później reasekuracyjny.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zespolę
zespolimy
2 os. zespolisz
zespolicie
3 os. zespoli
zespolą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zespoliłem
+(e)m zespolił
zespoliłam
+(e)m zespoliła
zespoliłom
+(e)m zespoliło
zespoliliśmy
+(e)śmy zespolili
zespoliłyśmy
+(e)śmy zespoliły
2 os. zespoliłeś
+(e)ś zespolił
zespoliłaś
+(e)ś zespoliła
zespoliłoś
+(e)ś zespoliło
zespoliliście
+(e)ście zespolili
zespoliłyście
+(e)ście zespoliły
3 os. zespolił
zespoliła
zespoliło
zespolili
zespoliły

bezosobnik: zespolono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zespolmy
zespólmy
2 os. zespol
zespól
zespolcie
zespólcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zespoliłbym
bym zespolił
zespoliłabym
bym zespoliła
zespoliłobym
bym zespoliło
zespolilibyśmy
byśmy zespolili
zespoliłybyśmy
byśmy zespoliły
2 os. zespoliłbyś
byś zespolił
zespoliłabyś
byś zespoliła
zespoliłobyś
byś zespoliło
zespolilibyście
byście zespolili
zespoliłybyście
byście zespoliły
3 os. zespoliłby
by zespolił
zespoliłaby
by zespoliła
zespoliłoby
by zespoliło
zespoliliby
by zespolili
zespoliłyby
by zespoliły

bezosobnik: zespolono by

bezokolicznik: zespolić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zespoliwszy

gerundium: zespolenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zespolenie
zespolenia
D. zespolenia
zespoleń
C. zespoleniu
zespoleniom
B. zespolenie
zespolenia
N. zespoleniem
zespoleniami
Ms. zespoleniu
zespoleniach
W. zespolenie
zespolenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zespolony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zespolony
zespolony
zespolony
zespolone
zespolona
D. zespolonego
zespolonego
zespolonego
zespolonego
zespolonej
C. zespolonemu
zespolonemu
zespolonemu
zespolonemu
zespolonej
B. zespolonego
zespolonego
zespolony
zespolone
zespoloną
N. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespoloną
Ms. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zespoleni
zespoleni
zespolone
zespolone
D. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolonych
C. zespolonym
zespolonym
zespolonym
zespolonym
B. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolone
N. zespolonymi
zespolonymi
zespolonymi
zespolonymi
Ms. zespolonych
zespolonych
zespolonych
zespolonych

odpowiednik aspektowy: zespalać

Składnia

bez ograniczeń + zespolić +
KOGO + (z KIM)

Frazeologizmy

okno zespolone
szyba zespolona
Data ostatniej modyfikacji: 24.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json