Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
Zob. ostry
1. ołówek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- zaostrzać kij, kołek, kredkę, ołówek, patyk, pręt
- zaostrzać nożem, scyzorykiem, temperówką, żyletką
Cytaty
|
[...] jedynie nasi bezpośredni przodkowie potrafili dostosować otaczające ich przedmioty do swoich potrzeb [...] - zaostrzać patyki, rozłupywać kamienie, aby wykorzystać ich ostrą krawędź itd. źródło: Internet |
|
|
Więzień dostaje aluminiową miskę, talerz, kubek i łyżkę. Noże zabronione. Więźniowie wytwarzają je z puszek po konserwach, albo zaostrzają trzonki łyżek. źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 1981 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzam |
zaostrzamy |
|||
| 2 os. |
zaostrzasz |
zaostrzacie |
|||
| 3 os. |
zaostrza |
zaostrzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałem +(e)m zaostrzał |
zaostrzałam +(e)m zaostrzała |
zaostrzałom +(e)m zaostrzało |
zaostrzaliśmy +(e)śmy zaostrzali |
zaostrzałyśmy +(e)śmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałeś +(e)ś zaostrzał |
zaostrzałaś +(e)ś zaostrzała |
zaostrzałoś +(e)ś zaostrzało |
zaostrzaliście +(e)ście zaostrzali |
zaostrzałyście +(e)ście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzał |
zaostrzała |
zaostrzało |
zaostrzali |
zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zaostrzał będę zaostrzać |
będę zaostrzała będę zaostrzać |
będę zaostrzało będę zaostrzać |
będziemy zaostrzali będziemy zaostrzać |
będziemy zaostrzały będziemy zaostrzać |
| 2 os. |
będziesz zaostrzał będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzała będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzało będziesz zaostrzać |
będziecie zaostrzali będziecie zaostrzać |
będziecie zaostrzały będziecie zaostrzać |
| 3 os. |
będzie zaostrzał będzie zaostrzać |
będzie zaostrzała będzie zaostrzać |
będzie zaostrzało będzie zaostrzać |
będą zaostrzali będą zaostrzać |
będą zaostrzały będą zaostrzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzajmy |
|
| 2 os. |
zaostrzaj |
zaostrzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałbym bym zaostrzał |
zaostrzałabym bym zaostrzała |
zaostrzałobym bym zaostrzało |
zaostrzalibyśmy byśmy zaostrzali |
zaostrzałybyśmy byśmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałbyś byś zaostrzał |
zaostrzałabyś byś zaostrzała |
zaostrzałobyś byś zaostrzało |
zaostrzalibyście byście zaostrzali |
zaostrzałybyście byście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzałby by zaostrzał |
zaostrzałaby by zaostrzała |
zaostrzałoby by zaostrzało |
zaostrzaliby by zaostrzali |
zaostrzałyby by zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano by
bezokolicznik: zaostrzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zaostrzając
gerundium: zaostrzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| D. | zaostrzania |
zaostrzań |
| C. | zaostrzaniu |
zaostrzaniom |
| B. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| N. | zaostrzaniem |
zaostrzaniami |
| Ms. | zaostrzaniu |
zaostrzaniach |
| W. | zaostrzanie |
zaostrzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaostrzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzająca |
| D. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającej |
| C. | zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającej |
| B. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzającą |
| N. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającą |
| Ms. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzające |
| D. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
| C. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
| B. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzające |
| N. | zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
| Ms. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaostrzany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzana |
| D. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanej |
| C. | zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanej |
| B. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzaną |
| N. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzaną |
| Ms. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzani |
zaostrzani |
zaostrzane |
zaostrzane |
| D. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
| C. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
| B. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzane |
| N. | zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
| Ms. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
odpowiednik aspektowy: zaostrzyć
Składnia
| Rzosobowy | + | zaostrzać | + |
CO +
(CZYM)
|
2. rysy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wyostrzać |
Połączenia
- zaostrzać kontury, rysy (twarzy)
Cytaty
|
Patrząc na nią widzi już w wyobraźni, jak głód odbiera blask jej oczom, prężność skórze, zaostrza rysy, obrabowując małą z urody. źródło: Jerzy Krzysztoń: Opowiadania indyjskie, 1953 |
|
|
Intensywnie ujędrniający krem na noc [...] wzmacnia wewnętrzną sieć kolagenu w skórze, zmiękczając i wygładzając zmarszczki, wyraźnie zaostrzając tym samym kontury twarzy. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzam |
zaostrzamy |
|||
| 2 os. |
zaostrzasz |
zaostrzacie |
|||
| 3 os. |
zaostrza |
zaostrzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałem +(e)m zaostrzał |
zaostrzałam +(e)m zaostrzała |
zaostrzałom +(e)m zaostrzało |
zaostrzaliśmy +(e)śmy zaostrzali |
zaostrzałyśmy +(e)śmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałeś +(e)ś zaostrzał |
zaostrzałaś +(e)ś zaostrzała |
zaostrzałoś +(e)ś zaostrzało |
zaostrzaliście +(e)ście zaostrzali |
zaostrzałyście +(e)ście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzał |
zaostrzała |
zaostrzało |
zaostrzali |
zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zaostrzał będę zaostrzać |
będę zaostrzała będę zaostrzać |
będę zaostrzało będę zaostrzać |
będziemy zaostrzali będziemy zaostrzać |
będziemy zaostrzały będziemy zaostrzać |
| 2 os. |
będziesz zaostrzał będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzała będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzało będziesz zaostrzać |
będziecie zaostrzali będziecie zaostrzać |
będziecie zaostrzały będziecie zaostrzać |
| 3 os. |
będzie zaostrzał będzie zaostrzać |
będzie zaostrzała będzie zaostrzać |
będzie zaostrzało będzie zaostrzać |
będą zaostrzali będą zaostrzać |
będą zaostrzały będą zaostrzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzajmy |
|
| 2 os. |
zaostrzaj |
zaostrzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałbym bym zaostrzał |
zaostrzałabym bym zaostrzała |
zaostrzałobym bym zaostrzało |
zaostrzalibyśmy byśmy zaostrzali |
zaostrzałybyśmy byśmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałbyś byś zaostrzał |
zaostrzałabyś byś zaostrzała |
zaostrzałobyś byś zaostrzało |
zaostrzalibyście byście zaostrzali |
zaostrzałybyście byście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzałby by zaostrzał |
zaostrzałaby by zaostrzała |
zaostrzałoby by zaostrzało |
zaostrzaliby by zaostrzali |
zaostrzałyby by zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano by
bezokolicznik: zaostrzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zaostrzając
gerundium: zaostrzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| D. | zaostrzania |
zaostrzań |
| C. | zaostrzaniu |
zaostrzaniom |
| B. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| N. | zaostrzaniem |
zaostrzaniami |
| Ms. | zaostrzaniu |
zaostrzaniach |
| W. | zaostrzanie |
zaostrzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaostrzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzająca |
| D. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającej |
| C. | zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającej |
| B. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzającą |
| N. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającą |
| Ms. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzające |
| D. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
| C. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
| B. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzające |
| N. | zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
| Ms. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaostrzany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzana |
| D. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanej |
| C. | zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanej |
| B. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzaną |
| N. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzaną |
| Ms. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzani |
zaostrzani |
zaostrzane |
zaostrzane |
| D. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
| C. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
| B. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzane |
| N. | zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
| Ms. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
odpowiednik aspektowy: zaostrzyć
Składnia
|
+ | zaostrzać | + |
CO
|
3. smak
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | doprawiać |
Połączenia
- chili, papryka, pieprz, jakaś przyprawa zaostrza smak czegoś
Cytaty
|
Wasabi zaostrza smak sushi, sashimi oraz wielu potraw kuchni azjatyckiej. źródło: Internet |
|
|
W naszych warunkach [pizzę] przyrządza się zazwyczaj z dodatkiem wędlin, grzybów, cebuli i pomidorów. Można do niej zastosować rodzime sery owcze, które zaostrzają smak. źródło: Internet |
|
|
Słodzona miodem albo wspomnianym defretum, który dodaje swoistego smaku, [pigwa] zaostrzana była cynamonem, imbirem i pieprzem. źródło: NKJP: Pigwa z pieprzem albo konfitury Nostradamusa, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-08-02 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzam |
zaostrzamy |
|||
| 2 os. |
zaostrzasz |
zaostrzacie |
|||
| 3 os. |
zaostrza |
zaostrzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałem +(e)m zaostrzał |
zaostrzałam +(e)m zaostrzała |
zaostrzałom +(e)m zaostrzało |
zaostrzaliśmy +(e)śmy zaostrzali |
zaostrzałyśmy +(e)śmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałeś +(e)ś zaostrzał |
zaostrzałaś +(e)ś zaostrzała |
zaostrzałoś +(e)ś zaostrzało |
zaostrzaliście +(e)ście zaostrzali |
zaostrzałyście +(e)ście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzał |
zaostrzała |
zaostrzało |
zaostrzali |
zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zaostrzał będę zaostrzać |
będę zaostrzała będę zaostrzać |
będę zaostrzało będę zaostrzać |
będziemy zaostrzali będziemy zaostrzać |
będziemy zaostrzały będziemy zaostrzać |
| 2 os. |
będziesz zaostrzał będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzała będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzało będziesz zaostrzać |
będziecie zaostrzali będziecie zaostrzać |
będziecie zaostrzały będziecie zaostrzać |
| 3 os. |
będzie zaostrzał będzie zaostrzać |
będzie zaostrzała będzie zaostrzać |
będzie zaostrzało będzie zaostrzać |
będą zaostrzali będą zaostrzać |
będą zaostrzały będą zaostrzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzajmy |
|
| 2 os. |
zaostrzaj |
zaostrzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałbym bym zaostrzał |
zaostrzałabym bym zaostrzała |
zaostrzałobym bym zaostrzało |
zaostrzalibyśmy byśmy zaostrzali |
zaostrzałybyśmy byśmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałbyś byś zaostrzał |
zaostrzałabyś byś zaostrzała |
zaostrzałobyś byś zaostrzało |
zaostrzalibyście byście zaostrzali |
zaostrzałybyście byście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzałby by zaostrzał |
zaostrzałaby by zaostrzała |
zaostrzałoby by zaostrzało |
zaostrzaliby by zaostrzali |
zaostrzałyby by zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano by
bezokolicznik: zaostrzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zaostrzając
gerundium: zaostrzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| D. | zaostrzania |
zaostrzań |
| C. | zaostrzaniu |
zaostrzaniom |
| B. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| N. | zaostrzaniem |
zaostrzaniami |
| Ms. | zaostrzaniu |
zaostrzaniach |
| W. | zaostrzanie |
zaostrzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaostrzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzająca |
| D. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającej |
| C. | zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającej |
| B. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzającą |
| N. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającą |
| Ms. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzające |
| D. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
| C. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
| B. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzające |
| N. | zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
| Ms. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaostrzany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzana |
| D. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanej |
| C. | zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanej |
| B. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzaną |
| N. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzaną |
| Ms. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzani |
zaostrzani |
zaostrzane |
zaostrzane |
| D. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
| C. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
| B. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzane |
| N. | zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
| Ms. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
odpowiednik aspektowy: zaostrzyć
Składnia
|
+ | zaostrzać | + |
CO
|
4. objawy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wzmagać |
Połączenia
- zaostrzać alergię, astmę...; chorobę, objawy (choroby)
Cytaty
|
Zmienne warunki pogodowe nie wywołują chorób, ale mogą zaostrzać objawy wielu schorzeń. źródło: NKJP: Agnieszka Nowak: Lato, że głowa boli, Dziennik Zachodni, 2008-08-16 |
|
|
Niektórzy „oskarżają” pomidory [...] o to, że zaostrzają choroby reumatyczne i artretyzm. źródło: NKJP: Zbigniew Przybylak: Kuracje „jabłkami miłości”, czyli... pomidorami, Gazeta Pomorska, 2009-09-12 |
|
|
Obecność w atmosferze dwutlenku siarki lub tlenków azotu zwiększa podatność na reakcje alergiczne, zaostrza objawy. źródło: NKJP: Wiosenne kichanie, Dziennik Polski - Tarnów, 2004-04-17 |
|
|
W dzieciństwie rodzice się nią nie interesowali, nie była diagnozowana. Gdy dorosła, leczyła się raczej objawowo, częściowo eliminując pokarmy, które w widoczny sposób zaostrzały jej chorobę. źródło: NKJP: Danuta Myłek: Alergie, 2001 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzam |
zaostrzamy |
|||
| 2 os. |
zaostrzasz |
zaostrzacie |
|||
| 3 os. |
zaostrza |
zaostrzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałem +(e)m zaostrzał |
zaostrzałam +(e)m zaostrzała |
zaostrzałom +(e)m zaostrzało |
zaostrzaliśmy +(e)śmy zaostrzali |
zaostrzałyśmy +(e)śmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałeś +(e)ś zaostrzał |
zaostrzałaś +(e)ś zaostrzała |
zaostrzałoś +(e)ś zaostrzało |
zaostrzaliście +(e)ście zaostrzali |
zaostrzałyście +(e)ście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzał |
zaostrzała |
zaostrzało |
zaostrzali |
zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zaostrzał będę zaostrzać |
będę zaostrzała będę zaostrzać |
będę zaostrzało będę zaostrzać |
będziemy zaostrzali będziemy zaostrzać |
będziemy zaostrzały będziemy zaostrzać |
| 2 os. |
będziesz zaostrzał będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzała będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzało będziesz zaostrzać |
będziecie zaostrzali będziecie zaostrzać |
będziecie zaostrzały będziecie zaostrzać |
| 3 os. |
będzie zaostrzał będzie zaostrzać |
będzie zaostrzała będzie zaostrzać |
będzie zaostrzało będzie zaostrzać |
będą zaostrzali będą zaostrzać |
będą zaostrzały będą zaostrzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzajmy |
|
| 2 os. |
zaostrzaj |
zaostrzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałbym bym zaostrzał |
zaostrzałabym bym zaostrzała |
zaostrzałobym bym zaostrzało |
zaostrzalibyśmy byśmy zaostrzali |
zaostrzałybyśmy byśmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałbyś byś zaostrzał |
zaostrzałabyś byś zaostrzała |
zaostrzałobyś byś zaostrzało |
zaostrzalibyście byście zaostrzali |
zaostrzałybyście byście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzałby by zaostrzał |
zaostrzałaby by zaostrzała |
zaostrzałoby by zaostrzało |
zaostrzaliby by zaostrzali |
zaostrzałyby by zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano by
bezokolicznik: zaostrzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zaostrzając
gerundium: zaostrzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| D. | zaostrzania |
zaostrzań |
| C. | zaostrzaniu |
zaostrzaniom |
| B. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| N. | zaostrzaniem |
zaostrzaniami |
| Ms. | zaostrzaniu |
zaostrzaniach |
| W. | zaostrzanie |
zaostrzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaostrzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzająca |
| D. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającej |
| C. | zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającej |
| B. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzającą |
| N. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającą |
| Ms. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzające |
| D. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
| C. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
| B. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzające |
| N. | zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
| Ms. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaostrzany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzana |
| D. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanej |
| C. | zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanej |
| B. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzaną |
| N. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzaną |
| Ms. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzani |
zaostrzani |
zaostrzane |
zaostrzane |
| D. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
| C. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
| B. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzane |
| N. | zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
| Ms. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
odpowiednik aspektowy: zaostrzyć
Składnia
| Rznieżywotny | + | zaostrzać | + |
CO
|
5. apetyt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Połączenia
- zaostrzać apetyt, ciekawość, czujność, ostrożność, wrażliwość
Cytaty
|
[...] zanim odbędziemy naradę nad tym, jak pokierować losami, pójdźmy na śniadanie do jakiejś mleczarni. Gorące mleko niezwykle zaostrza wyobraźnię. źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1957 |
|
|
Także słynna Anangaranga podaje złoto i preparaty zeń przyrządzone [...]. Mówi się, iż przydają siły i piękna, zaostrzają intelekt i pamięć. źródło: NKJP: Zbigniew Ogrodnik: Potencjalne porady czyli Wszystko o afrodyzjakach. Cz. 1, 2005 |
|
|
Odpoczywamy na ławeczce pijąc piwo, lecz to zaostrza apetyt, toteż kierujemy się w stronę słynnej ulicy Mouffetarde. źródło: NKJP: Mój „Dzienniczek Polski”, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-03-28 |
|
|
W przeciwieństwie bowiem do wina, które rozwesela i zamracza, czosnek zaostrza umysł i cuci uwagę. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzam |
zaostrzamy |
|||
| 2 os. |
zaostrzasz |
zaostrzacie |
|||
| 3 os. |
zaostrza |
zaostrzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałem +(e)m zaostrzał |
zaostrzałam +(e)m zaostrzała |
zaostrzałom +(e)m zaostrzało |
zaostrzaliśmy +(e)śmy zaostrzali |
zaostrzałyśmy +(e)śmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałeś +(e)ś zaostrzał |
zaostrzałaś +(e)ś zaostrzała |
zaostrzałoś +(e)ś zaostrzało |
zaostrzaliście +(e)ście zaostrzali |
zaostrzałyście +(e)ście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzał |
zaostrzała |
zaostrzało |
zaostrzali |
zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zaostrzał będę zaostrzać |
będę zaostrzała będę zaostrzać |
będę zaostrzało będę zaostrzać |
będziemy zaostrzali będziemy zaostrzać |
będziemy zaostrzały będziemy zaostrzać |
| 2 os. |
będziesz zaostrzał będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzała będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzało będziesz zaostrzać |
będziecie zaostrzali będziecie zaostrzać |
będziecie zaostrzały będziecie zaostrzać |
| 3 os. |
będzie zaostrzał będzie zaostrzać |
będzie zaostrzała będzie zaostrzać |
będzie zaostrzało będzie zaostrzać |
będą zaostrzali będą zaostrzać |
będą zaostrzały będą zaostrzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzajmy |
|
| 2 os. |
zaostrzaj |
zaostrzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałbym bym zaostrzał |
zaostrzałabym bym zaostrzała |
zaostrzałobym bym zaostrzało |
zaostrzalibyśmy byśmy zaostrzali |
zaostrzałybyśmy byśmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałbyś byś zaostrzał |
zaostrzałabyś byś zaostrzała |
zaostrzałobyś byś zaostrzało |
zaostrzalibyście byście zaostrzali |
zaostrzałybyście byście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzałby by zaostrzał |
zaostrzałaby by zaostrzała |
zaostrzałoby by zaostrzało |
zaostrzaliby by zaostrzali |
zaostrzałyby by zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano by
bezokolicznik: zaostrzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zaostrzając
gerundium: zaostrzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| D. | zaostrzania |
zaostrzań |
| C. | zaostrzaniu |
zaostrzaniom |
| B. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| N. | zaostrzaniem |
zaostrzaniami |
| Ms. | zaostrzaniu |
zaostrzaniach |
| W. | zaostrzanie |
zaostrzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaostrzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzająca |
| D. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającej |
| C. | zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającej |
| B. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzającą |
| N. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającą |
| Ms. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzające |
| D. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
| C. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
| B. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzające |
| N. | zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
| Ms. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaostrzany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzana |
| D. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanej |
| C. | zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanej |
| B. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzaną |
| N. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzaną |
| Ms. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzani |
zaostrzani |
zaostrzane |
zaostrzane |
| D. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
| C. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
| B. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzane |
| N. | zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
| Ms. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
odpowiednik aspektowy: zaostrzyć
Składnia
| Rznieżywotny | + | zaostrzać | + |
CO
|
6. dyscyplinę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | liberalizować |
Połączenia
- zaostrzać cenzurę, dyscyplinę, kary, kodeks, kontrole, kryteria czegoś, nadzór, procedury, przepisy, regulacje, reguły, reżim, rygor, sankcje, środki, ustawę, wymagania, wymogi, zakazy
Cytaty
|
Dziennikarze pytali prezydenta, czy podpisałby ustawę zaostrzającą przepisy dotyczące aborcji. źródło: NKJP: (LUK, BK): Prezydent generał i studenci, Słowo Polskie - Gazeta Wrocławska, 2006-10-27 |
|
|
Na przełomie lutego i marca 1964 roku Antoni Słonimski i Jan Józef Lipski zaczęli zbierać podpisy pod protestem przeciwko zmniejszaniu puli papieru na książki i czasopisma oraz zaostrzaniu cenzury. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006 |
|
|
Można przy pomocy kilku prostych sztuczek w ogóle nie odsiedzieć prawomocnego wyroku, więc zaostrzanie polityki karnej, choć pożądane, nie rozwiąże problemu. źródło: NKJP: W.Hagedorny: Szast-prast: Pijani cykliści, Tygodnik Ciechanowski, 2006-09-12 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzam |
zaostrzamy |
|||
| 2 os. |
zaostrzasz |
zaostrzacie |
|||
| 3 os. |
zaostrza |
zaostrzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałem +(e)m zaostrzał |
zaostrzałam +(e)m zaostrzała |
zaostrzałom +(e)m zaostrzało |
zaostrzaliśmy +(e)śmy zaostrzali |
zaostrzałyśmy +(e)śmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałeś +(e)ś zaostrzał |
zaostrzałaś +(e)ś zaostrzała |
zaostrzałoś +(e)ś zaostrzało |
zaostrzaliście +(e)ście zaostrzali |
zaostrzałyście +(e)ście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzał |
zaostrzała |
zaostrzało |
zaostrzali |
zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zaostrzał będę zaostrzać |
będę zaostrzała będę zaostrzać |
będę zaostrzało będę zaostrzać |
będziemy zaostrzali będziemy zaostrzać |
będziemy zaostrzały będziemy zaostrzać |
| 2 os. |
będziesz zaostrzał będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzała będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzało będziesz zaostrzać |
będziecie zaostrzali będziecie zaostrzać |
będziecie zaostrzały będziecie zaostrzać |
| 3 os. |
będzie zaostrzał będzie zaostrzać |
będzie zaostrzała będzie zaostrzać |
będzie zaostrzało będzie zaostrzać |
będą zaostrzali będą zaostrzać |
będą zaostrzały będą zaostrzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzajmy |
|
| 2 os. |
zaostrzaj |
zaostrzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałbym bym zaostrzał |
zaostrzałabym bym zaostrzała |
zaostrzałobym bym zaostrzało |
zaostrzalibyśmy byśmy zaostrzali |
zaostrzałybyśmy byśmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałbyś byś zaostrzał |
zaostrzałabyś byś zaostrzała |
zaostrzałobyś byś zaostrzało |
zaostrzalibyście byście zaostrzali |
zaostrzałybyście byście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzałby by zaostrzał |
zaostrzałaby by zaostrzała |
zaostrzałoby by zaostrzało |
zaostrzaliby by zaostrzali |
zaostrzałyby by zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano by
bezokolicznik: zaostrzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zaostrzając
gerundium: zaostrzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| D. | zaostrzania |
zaostrzań |
| C. | zaostrzaniu |
zaostrzaniom |
| B. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| N. | zaostrzaniem |
zaostrzaniami |
| Ms. | zaostrzaniu |
zaostrzaniach |
| W. | zaostrzanie |
zaostrzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaostrzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzająca |
| D. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającej |
| C. | zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającej |
| B. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzającą |
| N. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającą |
| Ms. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzające |
| D. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
| C. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
| B. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzające |
| N. | zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
| Ms. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaostrzany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzana |
| D. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanej |
| C. | zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanej |
| B. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzaną |
| N. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzaną |
| Ms. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzani |
zaostrzani |
zaostrzane |
zaostrzane |
| D. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
| C. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
| B. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzane |
| N. | zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
| Ms. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
odpowiednik aspektowy: zaostrzyć
Składnia
| Rzosobowy | + | zaostrzać | + |
CO
|
7. konflikt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Połączenia
- zaostrzać konflikty, kryzys, napięcia, problem, protest, spór, stosunki, sytuację, walki
Cytaty
|
Wanda – choć może nie takie były jej intencje – zaczęła tłumaczyć Iwana, z każdym słowem zdając sobie sprawę z tego, że nie łagodzi sytuacji, ale ją zaostrza. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006 |
|
|
Należy zaznaczyć, iż wydarzenia te miały miejsce w okresie wyborów prezydenckich, co dodatkowo zaostrzało sytuację w kraju. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.12.1996 |
|
|
Dyrektor, zaostrzając spór, wykazuje się niekompetencją. źródło: NKJP: Marcin Kącki: Szkolna wojna, Gazeta Poznańska, 2002-08-28 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzam |
zaostrzamy |
|||
| 2 os. |
zaostrzasz |
zaostrzacie |
|||
| 3 os. |
zaostrza |
zaostrzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałem +(e)m zaostrzał |
zaostrzałam +(e)m zaostrzała |
zaostrzałom +(e)m zaostrzało |
zaostrzaliśmy +(e)śmy zaostrzali |
zaostrzałyśmy +(e)śmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałeś +(e)ś zaostrzał |
zaostrzałaś +(e)ś zaostrzała |
zaostrzałoś +(e)ś zaostrzało |
zaostrzaliście +(e)ście zaostrzali |
zaostrzałyście +(e)ście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzał |
zaostrzała |
zaostrzało |
zaostrzali |
zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zaostrzał będę zaostrzać |
będę zaostrzała będę zaostrzać |
będę zaostrzało będę zaostrzać |
będziemy zaostrzali będziemy zaostrzać |
będziemy zaostrzały będziemy zaostrzać |
| 2 os. |
będziesz zaostrzał będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzała będziesz zaostrzać |
będziesz zaostrzało będziesz zaostrzać |
będziecie zaostrzali będziecie zaostrzać |
będziecie zaostrzały będziecie zaostrzać |
| 3 os. |
będzie zaostrzał będzie zaostrzać |
będzie zaostrzała będzie zaostrzać |
będzie zaostrzało będzie zaostrzać |
będą zaostrzali będą zaostrzać |
będą zaostrzały będą zaostrzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zaostrzajmy |
|
| 2 os. |
zaostrzaj |
zaostrzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaostrzałbym bym zaostrzał |
zaostrzałabym bym zaostrzała |
zaostrzałobym bym zaostrzało |
zaostrzalibyśmy byśmy zaostrzali |
zaostrzałybyśmy byśmy zaostrzały |
| 2 os. |
zaostrzałbyś byś zaostrzał |
zaostrzałabyś byś zaostrzała |
zaostrzałobyś byś zaostrzało |
zaostrzalibyście byście zaostrzali |
zaostrzałybyście byście zaostrzały |
| 3 os. |
zaostrzałby by zaostrzał |
zaostrzałaby by zaostrzała |
zaostrzałoby by zaostrzało |
zaostrzaliby by zaostrzali |
zaostrzałyby by zaostrzały |
bezosobnik: zaostrzano by
bezokolicznik: zaostrzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zaostrzając
gerundium: zaostrzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| D. | zaostrzania |
zaostrzań |
| C. | zaostrzaniu |
zaostrzaniom |
| B. | zaostrzanie |
zaostrzania |
| N. | zaostrzaniem |
zaostrzaniami |
| Ms. | zaostrzaniu |
zaostrzaniach |
| W. | zaostrzanie |
zaostrzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaostrzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzająca |
| D. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzającej |
| C. | zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającemu |
zaostrzającej |
| B. | zaostrzającego |
zaostrzającego |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzającą |
| N. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającą |
| Ms. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzający |
zaostrzający |
zaostrzające |
zaostrzające |
| D. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
| C. | zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
zaostrzającym |
| B. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzające |
| N. | zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
zaostrzającymi |
| Ms. | zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
zaostrzających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaostrzany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzana |
| D. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzanej |
| C. | zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanemu |
zaostrzanej |
| B. | zaostrzanego |
zaostrzanego |
zaostrzany |
zaostrzane |
zaostrzaną |
| N. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzaną |
| Ms. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaostrzani |
zaostrzani |
zaostrzane |
zaostrzane |
| D. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
| C. | zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
zaostrzanym |
| B. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzane |
| N. | zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
zaostrzanymi |
| Ms. | zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
zaostrzanych |
odpowiednik aspektowy: zaostrzyć
Składnia
|
+ | zaostrzać | + |
CO
|