UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nużyć

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Czasownik odrzeczownikowy od dawnego pol. nuża 'trud, zmęczenie, znużenie', zapożyczonego z ukr. núža 'wszy; muchy', dial. 'bieda, nędza, trud' (< psł. *nudja 'przemoc, bieda, strapienie') (Bor); zob. nędza

1. nudzić

Definicja

książk. 
nudzić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nudzić, znużać

Połączenia

  • nużyć czytelnika, odbiorców, słuchacza, widza
  • nużyć i irytować, nużyć i męczyć

Cytaty

Nigdy nie byłem politycznie neutralny, ale nie umiem powiedzieć, czy jestem lewicowy, czy prawicowy. Teorie polityczne tak mnie nużą, że nawet nie chodzę do wyborów.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski, Adam Szostkiewicz: Polityka, 2001-01-06

Ludzie go ciekawią, a nie nużą. Poznanie nowego obiektu to dla niego ciekawa przygoda, a nie jeszcze jeden cholerny obowiązek.

źródło: NKJP: Ewa Milewicz: Niewprawny fakir na gwoździach, Gazeta Wyborcza, 1993-11-19

Z czasem jednak pomysł zaczyna nużyć pewną monotonią, jednoznacznością, nie mówiąc już o tym, że niekiedy zamiast rytmu rodzi wielki akustyczny chaos stuków, trzasków i szelestów.

źródło: NKJP: Wanda Zwinogrodzka: Z teatru, Gazeta Wyborcza, 1992-05-19

Ten obszerny, przeszło dwustustronicowy rękopis, niepublikowany dotychczas w żadnym fragmencie, stanowi jako całość lekturę nużącą, miejscami trudną do przebrnięcia.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nużę
nużymy
2 os. nużysz
nużycie
3 os. nuży
nużą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nużyłem
+(e)m nużył
nużyłam
+(e)m nużyła
nużyłom
+(e)m nużyło
nużyliśmy
+(e)śmy nużyli
nużyłyśmy
+(e)śmy nużyły
2 os. nużyłeś
+(e)ś nużył
nużyłaś
+(e)ś nużyła
nużyłoś
+(e)ś nużyło
nużyliście
+(e)ście nużyli
nużyłyście
+(e)ście nużyły
3 os. nużył
nużyła
nużyło
nużyli
nużyły

bezosobnik: nużono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nużył
będę nużyć
będę nużyła
będę nużyć
będę nużyło
będę nużyć
będziemy nużyli
będziemy nużyć
będziemy nużyły
będziemy nużyć
2 os. będziesz nużył
będziesz nużyć
będziesz nużyła
będziesz nużyć
będziesz nużyło
będziesz nużyć
będziecie nużyli
będziecie nużyć
będziecie nużyły
będziecie nużyć
3 os. będzie nużył
będzie nużyć
będzie nużyła
będzie nużyć
będzie nużyło
będzie nużyć
będą nużyli
będą nużyć
będą nużyły
będą nużyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nużmy
2 os. nuż
nużcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nużyłbym
bym nużył
nużyłabym
bym nużyła
nużyłobym
bym nużyło
nużylibyśmy
byśmy nużyli
nużyłybyśmy
byśmy nużyły
2 os. nużyłbyś
byś nużył
nużyłabyś
byś nużyła
nużyłobyś
byś nużyło
nużylibyście
byście nużyli
nużyłybyście
byście nużyły
3 os. nużyłby
by nużył
nużyłaby
by nużyła
nużyłoby
by nużyło
nużyliby
by nużyli
nużyłyby
by nużyły

bezosobnik: nużono by

bezokolicznik: nużyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: nużąc

gerundium: nużenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nużenie
nużenia
D. nużenia
nużeń
C. nużeniu
nużeniom
B. nużenie
nużenia
N. nużeniem
nużeniami
Ms. nużeniu
nużeniach
W. nużenie
nużenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: nużący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nużący
nużący
nużący
nużące
nużąca
D. nużącego
nużącego
nużącego
nużącego
nużącej
C. nużącemu
nużącemu
nużącemu
nużącemu
nużącej
B. nużącego
nużącego
nużący
nużące
nużącą
N. nużącym
nużącym
nużącym
nużącym
nużącą
Ms. nużącym
nużącym
nużącym
nużącym
nużącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nużący
nużący
nużące
nużące
D. nużących
nużących
nużących
nużących
C. nużącym
nużącym
nużącym
nużącym
B. nużących
nużących
nużących
nużące
N. nużącymi
nużącymi
nużącymi
nużącymi
Ms. nużących
nużących
nużących
nużących

imiesłów przymiotnikowy bierny: nużony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nużony
nużony
nużony
nużone
nużona
D. nużonego
nużonego
nużonego
nużonego
nużonej
C. nużonemu
nużonemu
nużonemu
nużonemu
nużonej
B. nużonego
nużonego
nużony
nużone
nużoną
N. nużonym
nużonym
nużonym
nużonym
nużoną
Ms. nużonym
nużonym
nużonym
nużonym
nużonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nużeni
nużeni
nużone
nużone
D. nużonych
nużonych
nużonych
nużonych
C. nużonym
nużonym
nużonym
nużonym
B. nużonych
nużonych
nużonych
nużone
N. nużonymi
nużonymi
nużonymi
nużonymi
Ms. nużonych
nużonych
nużonych
nużonych

Składnia

bez ograniczeń + nużyć +
KOGO + (CZYM)

2. męczyć

Definicja

książk. 
powodować zmęczenie psychiczne lub fizyczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  znużać

Połączenia

  • trening, wysiłek nuży kogoś
  • nużyć oczy, wzrok
  • nużyć i nudzić

Cytaty

Opustoszałe pola drzemały w słońcu, żółte i czerwonawe. Niebo, mimo blasku, nieprzyjazne, wyblakłe, nużyło wzrok.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

A treningi to ostra harówka. Codzienne kilometry pokonywane w wodzie mogą nużyć. - Bywały chwile załamania, pojawiały się myśli o rezygnacji.

źródło: NKJP: Jolanta Sielska: Dopłynąć po złoto, Gazeta Poznańska, 2004-05-14

Konstanty nie chce się uczyć. Nuży go najmniejszy wysiłek. Matka błaga go, pada przed nim na kolana, przyrzeka prezenty, grozi.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Dolina Issy, 1955

Pochopnie pozdawali państwu gospodarstwa, pozałapywali się na miejskie posadki, małopłatne i nużące, a od czasu przełomu mocno niepewne.

źródło: NKJP: Tamara Bołdak - Janowska: Rytmy polskie i niepolskie: opowiadań naiwnych ciąg dalszy, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nużę
nużymy
2 os. nużysz
nużycie
3 os. nuży
nużą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nużyłem
+(e)m nużył
nużyłam
+(e)m nużyła
nużyłom
+(e)m nużyło
nużyliśmy
+(e)śmy nużyli
nużyłyśmy
+(e)śmy nużyły
2 os. nużyłeś
+(e)ś nużył
nużyłaś
+(e)ś nużyła
nużyłoś
+(e)ś nużyło
nużyliście
+(e)ście nużyli
nużyłyście
+(e)ście nużyły
3 os. nużył
nużyła
nużyło
nużyli
nużyły

bezosobnik: nużono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nużył
będę nużyć
będę nużyła
będę nużyć
będę nużyło
będę nużyć
będziemy nużyli
będziemy nużyć
będziemy nużyły
będziemy nużyć
2 os. będziesz nużył
będziesz nużyć
będziesz nużyła
będziesz nużyć
będziesz nużyło
będziesz nużyć
będziecie nużyli
będziecie nużyć
będziecie nużyły
będziecie nużyć
3 os. będzie nużył
będzie nużyć
będzie nużyła
będzie nużyć
będzie nużyło
będzie nużyć
będą nużyli
będą nużyć
będą nużyły
będą nużyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nużmy
2 os. nuż
nużcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nużyłbym
bym nużył
nużyłabym
bym nużyła
nużyłobym
bym nużyło
nużylibyśmy
byśmy nużyli
nużyłybyśmy
byśmy nużyły
2 os. nużyłbyś
byś nużył
nużyłabyś
byś nużyła
nużyłobyś
byś nużyło
nużylibyście
byście nużyli
nużyłybyście
byście nużyły
3 os. nużyłby
by nużył
nużyłaby
by nużyła
nużyłoby
by nużyło
nużyliby
by nużyli
nużyłyby
by nużyły

bezosobnik: nużono by

bezokolicznik: nużyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: nużąc

gerundium: nużenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nużenie
nużenia
D. nużenia
nużeń
C. nużeniu
nużeniom
B. nużenie
nużenia
N. nużeniem
nużeniami
Ms. nużeniu
nużeniach
W. nużenie
nużenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: nużący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nużący
nużący
nużący
nużące
nużąca
D. nużącego
nużącego
nużącego
nużącego
nużącej
C. nużącemu
nużącemu
nużącemu
nużącemu
nużącej
B. nużącego
nużącego
nużący
nużące
nużącą
N. nużącym
nużącym
nużącym
nużącym
nużącą
Ms. nużącym
nużącym
nużącym
nużącym
nużącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nużący
nużący
nużące
nużące
D. nużących
nużących
nużących
nużących
C. nużącym
nużącym
nużącym
nużącym
B. nużących
nużących
nużących
nużące
N. nużącymi
nużącymi
nużącymi
nużącymi
Ms. nużących
nużących
nużących
nużących

imiesłów przymiotnikowy bierny: nużony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nużony
nużony
nużony
nużone
nużona
D. nużonego
nużonego
nużonego
nużonego
nużonej
C. nużonemu
nużonemu
nużonemu
nużonemu
nużonej
B. nużonego
nużonego
nużony
nużone
nużoną
N. nużonym
nużonym
nużonym
nużonym
nużoną
Ms. nużonym
nużonym
nużonym
nużonym
nużonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nużeni
nużeni
nużone
nużone
D. nużonych
nużonych
nużonych
nużonych
C. nużonym
nużonym
nużonym
nużonym
B. nużonych
nużonych
nużonych
nużone
N. nużonymi
nużonymi
nużonymi
nużonymi
Ms. nużonych
nużonych
nużonych
nużonych

odpowiednik aspektowy: znużyć

Składnia

bez ograniczeń + nużyć +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 17.01.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json