UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

paszcza

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

płn. psł. *paščeka

Pol. paszcza to zapewne ekspresywne skrócenie kontynuantów płn.psł. *paščeka (Bor.), zob. paszczęka

1. lwa

Definicja

część pyska groźnego zwierzęcia składająca się z otworu gębowego i warg poruszających zgodnie z ruchem szczęki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta drapieżne

Połączenia

  • otwarta, rozdziawiona, rozwarta, ziejąca; czarna; olbrzymia, wielka; straszliwa; smocza paszcza
  • paszcza lwa, rekina, ryby, wilka; potwora, smoka
  • paszcza z kłami, z zębami
  • otworzyć/otwierać, rozewrzeć; zamknąć paszczę
  • kłapać paszczą
  • prosto w paszczę

Cytaty

Ogarnęło mnie przerażenie. Strzelba wypadła z rąk,
poczułem okropną słabość, oczy zaszły mi mgłą - ujrzałem przed sobą rozwartą czerwoną paszczę króla wilków.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Akademia Pana Kleksa, 1996

Wielka paszcza z rzędami przerażających zębów rozwarła się w bezgłośnym ryku i tylko strzępki ognistego dymu buchające z paszczy zaświadczały o tym, że smok jeszcze żyje.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Marynarze klęczeli na pokładzie. Niektórzy próbowali ratować się na własną rękę, nie ufając Opatrzności. Wskakiwali do wody, prosto w paszcze rekinów.

źródło: NKJP: Karol Maliszewski: Faramucha, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. paszcza
paszcze
D. paszczy
paszcz
C. paszczy
paszczom
B. paszczę
paszcze
N. paszczą
paszczami
Ms. paszczy
paszczach
W. paszczo
paszcze

2. człowieka

Definicja

pot. 
usta - osłonięty wargami otwór, za którym znajduje się jama wraz z zębami i językiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Połączenia

  • otwarta, rozdziawiona paszcza
  • zamknąć paszczę

Cytaty

Matko Boska, jak ja wtedy łaknąłem miłości. Z otwartą paszczą dyszałem w dzień i w noc. Ile się we mnie spalało emocji, energii, dzikich sił.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Nowy świat i okolice, 1996

Nie - rzekła Matka wyniośle. - To gość z zagranicy.
Rozdziawiliśmy paszcze.

źródło: NKJP: Dagmara Półtorak: Tak trudno być mną, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. paszcza
paszcze
D. paszczy
paszcz
C. paszczy
paszczom
B. paszczę
paszcze
N. paszczą
paszczami
Ms. paszczy
paszczach
W. paszczo
paszcze

Frazeologizmy

ktoś wyrwał kogoś/coś z paszczy czegoś
ktoś wydarł kogoś/coś z paszczy czegoś
ktoś wyrywa kogoś/coś z paszczy czegoś
lwia paszcza
w paszczy lwa
Data ostatniej modyfikacji: 13.10.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json