UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przepowiedzieć

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepowiem
przepowiemy
2 os. przepowiesz
przepowiecie
3 os. przepowie
przepowiedzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepowiedziałem
+(e)m przepowiedział
przepowiedziałam
+(e)m przepowiedziała
przepowiedziałom
+(e)m przepowiedziało
przepowiedzieliśmy
+(e)śmy przepowiedzieli
przepowiedziałyśmy
+(e)śmy przepowiedziały
2 os. przepowiedziałeś
+(e)ś przepowiedział
przepowiedziałaś
+(e)ś przepowiedziała
przepowiedziałoś
+(e)ś przepowiedziało
przepowiedzieliście
+(e)ście przepowiedzieli
przepowiedziałyście
+(e)ście przepowiedziały
3 os. przepowiedział
przepowiedziała
przepowiedziało
przepowiedzieli
przepowiedziały

bezosobnik: przepowiedziano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepowiedzmy
2 os. przepowiedz
przepowiedzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepowiedziałbym
bym przepowiedział
przepowiedziałabym
bym przepowiedziała
przepowiedziałobym
bym przepowiedziało
przepowiedzielibyśmy
byśmy przepowiedzieli
przepowiedziałybyśmy
byśmy przepowiedziały
2 os. przepowiedziałbyś
byś przepowiedział
przepowiedziałabyś
byś przepowiedziała
przepowiedziałobyś
byś przepowiedziało
przepowiedzielibyście
byście przepowiedzieli
przepowiedziałybyście
byście przepowiedziały
3 os. przepowiedziałby
by przepowiedział
przepowiedziałaby
by przepowiedziała
przepowiedziałoby
by przepowiedziało
przepowiedzieliby
by przepowiedzieli
przepowiedziałyby
by przepowiedziały

bezosobnik: przepowiedziano by

bezokolicznik: przepowiedzieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przepowiedziawszy

gerundium: przepowiedzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepowiedzenie
przepowiedzenia
D. przepowiedzenia
przepowiedzeń
C. przepowiedzeniu
przepowiedzeniom
B. przepowiedzenie
przepowiedzenia
N. przepowiedzeniem
przepowiedzeniami
Ms. przepowiedzeniu
przepowiedzeniach
W. przepowiedzenie
przepowiedzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przepowiedziany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przepowiedziany
przepowiedziany
przepowiedziany
przepowiedziane
przepowiedziana
D. przepowiedzianego
przepowiedzianego
przepowiedzianego
przepowiedzianego
przepowiedzianej
C. przepowiedzianemu
przepowiedzianemu
przepowiedzianemu
przepowiedzianemu
przepowiedzianej
B. przepowiedzianego
przepowiedzianego
przepowiedziany
przepowiedziane
przepowiedzianą
N. przepowiedzianym
przepowiedzianym
przepowiedzianym
przepowiedzianym
przepowiedzianą
Ms. przepowiedzianym
przepowiedzianym
przepowiedzianym
przepowiedzianym
przepowiedzianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przepowiedziani
przepowiedziani
przepowiedziane
przepowiedziane
D. przepowiedzianych
przepowiedzianych
przepowiedzianych
przepowiedzianych
C. przepowiedzianym
przepowiedzianym
przepowiedzianym
przepowiedzianym
B. przepowiedzianych
przepowiedzianych
przepowiedzianych
przepowiedziane
N. przepowiedzianymi
przepowiedzianymi
przepowiedzianymi
przepowiedzianymi
Ms. przepowiedzianych
przepowiedzianych
przepowiedzianych
przepowiedzianych

odpowiednik aspektowy: przepowiadać

Pochodzenie

Zob. powiedzieć

1. wywróżyć

Definicja

przewidzieć, co się wydarzy w przyszłości, na podstawie intuicji, wróżb lub rozumowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • jasnowidz, prorok przepowiedział; Cyganka, wróżka, wyrocznia przepowiedziała
  • przepowiedzieć przyszłość; pogodę; zwycięstwo

Cytaty

Po drugie, tak się składa, że politycy potrafią czasem w zadziwiająco trafny sposób przepowiedzieć własną przyszłość.

źródło: NKJP: Mikołaj Szymańsk:, Proroctwo szalonego wioślarza, Gazeta Wyborcza, 1998-05-22

Żadna konkretna lokata nie będzie spisywać się równie dobrze w każdych warunkach ekonomicznych – nikt nie jest w stanie bezbłędnie przepowiedzieć, jakiego typu lokata okaże się najlepsza w danym okresie.

źródło: NKJP: Jerzy Gremba: Zasady inwestowania w pigułce, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-08-09

Według Swetoniusza wyrocznia delficka przepowiedziała Neronowi, że ma się strzec 73 lat.

źródło: NKJP: Jan Z. Słojewski: Perswazje i wycinki, Polityka, 2001-11-17

W stu procentach te przewidywania nie sprawdzały się nigdy, ale w 80 proc. bardzo często, dzięki czemu bez instytutów meteorologicznych można było przepowiedzieć pogodę na kolejne miesiące w roku [...].

źródło: NKJP: Agata Wolna: Trzysta dni zimy i osiem dni latka, Trybuna Śląska, 2001-12-14

Łakiński miał ponoć także przepowiedzieć, że Polska odzyska niepodległość, kiedy drzewka w jego lasku dorosną do wysokości piramidy.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Esensja na wakacje: Wakacje z duchami, Esensja, 2008-09

Składnia

bez ograniczeń + przepowiedzieć +
CO + (KOMU)
bez ograniczeń + przepowiedzieć +
(KOMU)

2. powtórzyć sobie

Definicja

pot. 
powtórzyć sobie jakiś tekst dla lepszego zapamiętania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

Pokazała mu miejsce na dmuchanym fotelu z czerwonego plastiku; zanim usiadł, próbował sobie przepowiedzieć w głowie pytania, bo wiedział, że od pytań musi zacząć, że zrzucić musi z siebie ciężar rozmowy i przenieść go na nią, ale pytania znikły, kiedy tylko wjechał do Konstancina, przepadły, kamień w wodę.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Balzakiana, 2008

Przepowiedział sobie to, co ma powtórzyć, chyba zapamiętał wszystko.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wióry, 1980

W czasie jednej z prób prosił Pawlika i Pszoniaka, żeby przepowiedzieli sobie dialog, a sam zajął się ustawianiem tła, przejściem innych postaci.

źródło: NKJP: Dziś Aleksander Bardini kończy 80 lat, Gazeta Wyborcza, 1993-11-17

Składnia

bez ograniczeń + przepowiedzieć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 28.11.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json