UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mieszkać

Chronologizacja

1428, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. mieszkam
mieszkamy
2 os. mieszkasz
mieszkacie
3 os. mieszka
mieszkają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. mieszkałem
+(e)m mieszkał
mieszkałam
+(e)m mieszkała
mieszkałom
+(e)m mieszkało
mieszkaliśmy
+(e)śmy mieszkali
mieszkałyśmy
+(e)śmy mieszkały
2 os. mieszkałeś
+(e)ś mieszkał
mieszkałaś
+(e)ś mieszkała
mieszkałoś
+(e)ś mieszkało
mieszkaliście
+(e)ście mieszkali
mieszkałyście
+(e)ście mieszkały
3 os. mieszkał
mieszkała
mieszkało
mieszkali
mieszkały

bezosobnik: mieszkano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę mieszkał
będę mieszkać
będę mieszkała
będę mieszkać
będę mieszkało
będę mieszkać
będziemy mieszkali
będziemy mieszkać
będziemy mieszkały
będziemy mieszkać
2 os. będziesz mieszkał
będziesz mieszkać
będziesz mieszkała
będziesz mieszkać
będziesz mieszkało
będziesz mieszkać
będziecie mieszkali
będziecie mieszkać
będziecie mieszkały
będziecie mieszkać
3 os. będzie mieszkał
będzie mieszkać
będzie mieszkała
będzie mieszkać
będzie mieszkało
będzie mieszkać
będą mieszkali
będą mieszkać
będą mieszkały
będą mieszkać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. mieszkajmy
2 os. mieszkaj
mieszkajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. mieszkałbym
bym mieszkał
mieszkałabym
bym mieszkała
mieszkałobym
bym mieszkało
mieszkalibyśmy
byśmy mieszkali
mieszkałybyśmy
byśmy mieszkały
2 os. mieszkałbyś
byś mieszkał
mieszkałabyś
byś mieszkała
mieszkałobyś
byś mieszkało
mieszkalibyście
byście mieszkali
mieszkałybyście
byście mieszkały
3 os. mieszkałby
by mieszkał
mieszkałaby
by mieszkała
mieszkałoby
by mieszkało
mieszkaliby
by mieszkali
mieszkałyby
by mieszkały

bezosobnik: mieszkano by

bezokolicznik: mieszkać

imiesłów przysłówkowy współczesny: mieszkając

gerundium: mieszkanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mieszkanie
mieszkania
D. mieszkania
mieszkań
C. mieszkaniu
mieszkaniom
B. mieszkanie
mieszkania
N. mieszkaniem
mieszkaniami
Ms. mieszkaniu
mieszkaniach
W. mieszkanie
mieszkania

imiesłów przymiotnikowy czynny: mieszkający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mieszkający
mieszkający
mieszkający
mieszkające
mieszkająca
D. mieszkającego
mieszkającego
mieszkającego
mieszkającego
mieszkającej
C. mieszkającemu
mieszkającemu
mieszkającemu
mieszkającemu
mieszkającej
B. mieszkającego
mieszkającego
mieszkający
mieszkające
mieszkającą
N. mieszkającym
mieszkającym
mieszkającym
mieszkającym
mieszkającą
Ms. mieszkającym
mieszkającym
mieszkającym
mieszkającym
mieszkającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mieszkający
mieszkający
mieszkające
mieszkające
D. mieszkających
mieszkających
mieszkających
mieszkających
C. mieszkającym
mieszkającym
mieszkającym
mieszkającym
B. mieszkających
mieszkających
mieszkających
mieszkające
N. mieszkającymi
mieszkającymi
mieszkającymi
mieszkającymi
Ms. mieszkających
mieszkających
mieszkających
mieszkających

Pochodzenie

psł. *mešьkati 'zatrzymywać się gdzieś, wstrzymywać, opóźniać (się)'

1. w domu

Definicja

przebywać gdzieś na stałe lub przez dłuższy czas i mieć tam swoje gospodarstwo lub miejsce do spania i jedzenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zamieszkiwać

Połączenia

  • mieszkać na przedmieściu, na wsi, na wyspie; na Śląsku, na Węgrzech
  • mieszkać u ciotki, u dziadków, u teściów; u sióstr
  • mieszkać w centrum, w mieście, w spokojnej okolicy, w stolicy; w akademiku, w domu, w hotelu, w mieszkaniu, w namiocie, w przyczepie; w Warszawie, w Polsce; w jamie, w lesie
  • mieszkać z rodzicami, z rodziną, z teściami, z żoną
  • mieszkać niedaleko; samotnie
  • mieszkać jak człowiek, jak zwierzę

Cytaty

Od ponad 12 lat mieszka z rodzicami w Szwecji, gdzie rozpoczął karierę koszykarza.

źródło: NKJP: Maciej Lampe mierzy w NBA, Express Ilustrowany, 2003-04-28

Po podstawówce rozpoczęłam naukę w ogólniaku. Przez 3 lata mieszkałam w internacie.

źródło: NKJP: Roman Linke: Tak bardzo chciał żyć, Dziennik Słupski, 2000-07-14

[...] szczur, który mieszka w klatce samotnie, bardzo nie lubi, gdy dokwateruje mu się obcego lokatora.

źródło: NKJP: Miłosz Węglewski: Psychofarmakologia, Gazeta Wyborcza, 1997-09-12

Ola mieszkała u państwa Hornów, miała pokoik na wysokim parterze - z osobnym wejściem z korytarza, naprzeciwko kuchni.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania (Kochankowie), 2006

[...] z pomocą przyszedł mi pewien Norweg, poznany jeszcze w ośrodku buddyjskim. Powiedział: - Jeśli chcesz, możesz u mnie mieszkać, póki nie zarobisz pieniędzy na powrót.

źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008

Składnia

bez ograniczeń + mieszkać +
GDZIE + (z KIM)

2. w czyjejś głowie

Definicja

książk. 
być stałą cechą lub elementem czyjejś psychiki lub życia uczuciowego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zamieszkiwać

Połączenia

  • mieszkać w duszy, w głowie, w sercu

Cytaty

[...] poruszamy się w oparach bezsensu, albo że mieszka w nas nieuświadomione oczekiwanie na przebudzenie.

źródło: KWJP: Czyj to ogród?, Nieznany Świat, 2018-07-20

Polska przetrwała wieki niewoli, zachowując swoją tożsamość dzięki patriotyzmowi, który mieszka w ludziach.

źródło: KWJP: Wyzwaniem inwestycje i polityka, Rzeczpospolita, 2017-11-24

Cichy głosik bezbłędnie podszeptujący ci, co jest dobre, a co złe, nadal mieszka w twojej głowie. Musisz się tylko oduczyć kneblowania go.

źródło: NKJP: Cosmotest, Cosmopolitan, nr 9, 1999

Składnia

bez ograniczeń + mieszkać +
w KIM
bez ograniczeń + mieszkać +
w CZYM

Frazeologizmy

ktoś mieszka kątem
ktoś mieszka pod mostem
nie mieszkając
Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json