UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spaprać

Chronologizacja

1887, Gustaw Pobłocki, Słownik kaszubski z dodatkiem idyotyzmów chełmińskich i kociewskich, polona.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spaprzę
spaprzemy
2 os. spaprzesz
spaprzecie
3 os. spaprze
spaprzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spaprałem
+(e)m spaprał
spaprałam
+(e)m spaprała
spaprałom
+(e)m spaprało
spapraliśmy
+(e)śmy spaprali
spaprałyśmy
+(e)śmy spaprały
2 os. spaprałeś
+(e)ś spaprał
spaprałaś
+(e)ś spaprała
spaprałoś
+(e)ś spaprało
spapraliście
+(e)ście spaprali
spaprałyście
+(e)ście spaprały
3 os. spaprał
spaprała
spaprało
spaprali
spaprały

bezosobnik: spaprano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spaprzmy
2 os. spaprz
spaprzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spaprałbym
bym spaprał
spaprałabym
bym spaprała
spaprałobym
bym spaprało
spapralibyśmy
byśmy spaprali
spaprałybyśmy
byśmy spaprały
2 os. spaprałbyś
byś spaprał
spaprałabyś
byś spaprała
spaprałobyś
byś spaprało
spapralibyście
byście spaprali
spaprałybyście
byście spaprały
3 os. spaprałby
by spaprał
spaprałaby
by spaprała
spaprałoby
by spaprało
spapraliby
by spaprali
spaprałyby
by spaprały

bezosobnik: spaprano by

bezokolicznik: spaprać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spaprawszy

gerundium: spapranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spapranie
spaprania
D. spaprania
spaprań
C. spapraniu
spapraniom
B. spapranie
spaprania
N. spapraniem
spapraniami
Ms. spapraniu
spapraniach
W. spapranie
spaprania

imiesłów przymiotnikowy bierny: spaprany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spaprany
spaprany
spaprany
spaprane
spaprana
D. spapranego
spapranego
spapranego
spapranego
spapranej
C. spapranemu
spapranemu
spapranemu
spapranemu
spapranej
B. spapranego
spapranego
spaprany
spaprane
spapraną
N. spapranym
spapranym
spapranym
spapranym
spapraną
Ms. spapranym
spapranym
spapranym
spapranym
spapranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spaprani
spaprani
spaprane
spaprane
D. spapranych
spapranych
spapranych
spapranych
C. spapranym
spapranym
spapranym
spapranym
B. spapranych
spapranych
spapranych
spaprane
N. spapranymi
spapranymi
spapranymi
spapranymi
Ms. spapranych
spapranych
spapranych
spapranych

odpowiednik aspektowy: paprać

Pochodzenie

Zob. paprać

1. robotę

Definicja

pot.  pejorat. 
wykonać niedbale lub niefachowo

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okulawić, popaprać, popsuć, schrzanić, sfuszerować, skisić, sknocić, skopać, skrochmalić, skulawić, skwasić, spaćkać, spartaczyć, spartolić, spatałaszyć, spieprzyć, spitolić, zbabrać, zepsuć, zmaścić

Połączenia

  • spaprać akcję; operację; robotę; sprawę

Cytaty

Mówiono, że w mieście spaprał operację, że uciekł przed długami, byli też tacy, co twierdzili, że przed mafią, której był lekarzem.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Ostatnia Wieczerza, 2007

[...] był w tym czasie nikim, dla swoich zdrajca, dla Federacji agent, co spaprał robotę [...].

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Zrobiło się 32:31, ale w posiadaniu piłki byli miejscowi. Spaprali akcję i przed przemyślanami otworzyła się szansa na wywalczenie remisu, który chwilę wcześniej był tylko marzeniem.

źródło: NKJP: Mariusz Godos: (Bez)cenny remis, 2008-02-27

Składnia

Rzosobowy + spaprać +
CO

2. opinię

Definicja

pot.  pejorat. 
spowodować, że coś traci swój wysoki status albo zaczyna być niżej oceniane pod względem etycznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • spaprać życie; opinię

Cytaty

Czas, żebyś przestała wydziwiać i latać z chłopakami, bo do reszty spaprzesz sobie opinię.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

JULIA Marta, jak chcesz odwołać rozwód, zrób to. Nikt nie będzie cię oceniał. MARTA Nie. To nie ja spaprałam 5 lat naszego małżeństwa. To on.

źródło: NKJP: Radosław Figura: Teraz albo nigdy! Seria II Odcinek 07 (20), 2008

Składnia

bez ograniczeń + spaprać +
CO

3. wakacje

Definicja

pot. 
zakłócić miły przebieg czegoś, miły nastrój

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spaćkać

Cytaty

- Ażeż ich... Kurcze, spaprali mi ferie! - wyrwało mu się z ponurego wnętrza. - Mało tego, że przerwa taka krótka!... Kurcze, jeszcze telegram ślą!

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983

Składnia

bez ograniczeń + spaprać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json