UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

idealny

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. ideal

fr. idéal

niem. ideal

z p.-łac. ideālis

1. porządek

Definicja

taki, że lepszego nie można sobie wyobrazić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:

doskonały

Połączenia

idealny człowiek, kandydat, klient, kochanek, mąż, mężczyzna, obywatel, ojciec, partner, pracownik, przywódca, rycerz, towarzysz, uczeń; zespół, związek; ład, porządek, stan; podręcznik, prezent, samochód; przykład, sposób, wybór; idealna dziewczyna, kandydatka, kobieta, kochanka, matka, osoba; para; czystość; sytuacja; równowaga, symbioza, synchronizacja; cisza; kryjówka; dieta, waga; pogoda; figura, sylwetka; lektura; pora; pozycja; idealne miasto, społeczeństwo; małżeństwo; dopasowanie, rozwiązanie; miejsce; podanie; dopełnienie; narzędzie; światło; idealne warunki

Cytaty

	[...] przez następne trzy dni panował idealny spokój. źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996
	Wkroczenie oddziałów Wehrmachtu do strefy zdemilitaryzowanej tworzyło dla dyplomacji polskiej wprost idealną sytuację do podjęcia próby reaktywowania obumarłego w zasadzie sojuszu z Francją. źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995
	Taki barman z kolei jest idealnym źródłem informacji, bo codziennie wysłuchuje historii ludzi mówiących pod wpływem alkoholu rzeczy, o których na trzeźwo nie pisnęliby ani słówka. źródło: NKJP: Michał Bielecki: Osiedle prominentów, 1997
	Idealna partnerka do pary sportowej przede wszystkim powinna być filigranowa, ważyć do 46 kg, tak by można ją było łatwo podnosić i wyrzucać w powietrze - mówi Siudek. źródło: NKJP: Michał Pol: Łyżwiarstwo figurowe, Gazeta Wyborcza, 1999-03-25

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	idealny	idealny	idealny	idealne	idealna
D.	idealnego	idealnego	idealnego	idealnego	idealnej
C.	idealnemu	idealnemu	idealnemu	idealnemu	idealnej
B.	idealnego	idealnego	idealny	idealne	idealną
N.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym	idealną
Ms.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym	idealnej
W.	idealny	idealny	idealny	idealne	idealna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	idealni	idealni	idealne	idealne
D.	idealnych	idealnych	idealnych	idealnych
C.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym
B.	idealnych	idealnych	idealnych	idealne
N.	idealnymi	idealnymi	idealnymi	idealnymi
Ms.	idealnych	idealnych	idealnych	idealnych
W.	idealni	idealni	idealne	idealne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	idealniejszy	idealniejszy	idealniejszy	idealniejsze	idealniejsza
D.	idealniejszego	idealniejszego	idealniejszego	idealniejszego	idealniejszej
C.	idealniejszemu	idealniejszemu	idealniejszemu	idealniejszemu	idealniejszej
B.	idealniejszego	idealniejszego	idealniejszy	idealniejsze	idealniejszą
N.	idealniejszym	idealniejszym	idealniejszym	idealniejszym	idealniejszą
Ms.	idealniejszym	idealniejszym	idealniejszym	idealniejszym	idealniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	idealniejsi	idealniejsi	idealniejsze	idealniejsze
D.	idealniejszych	idealniejszych	idealniejszych	idealniejszych
C.	idealniejszym	idealniejszym	idealniejszym	idealniejszym
B.	idealniejszych	idealniejszych	idealniejszych	idealniejsze
N.	idealniejszymi	idealniejszymi	idealniejszymi	idealniejszymi
Ms.	idealniejszych	idealniejszych	idealniejszych	idealniejszych

2. miłość

Definicja

niewynikający z pobudek materialnych ani praktycznych, dlatego uznawany za wniosły i szlachetny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

antonimy:

przyziemny

Połączenia

miłość idealna

Cytaty

[...] są ludźmi z silnie rozwiniętym instynktem opiekuńczym. Szukają przez całe życie romantycznej i idealnej miłości. Uwielbiają mroczne tajemnice i czary.

źródło: NKJP: Zbigniew Ogrodnik: Potencjalne porady, czyli Wszystko o afrodyzjakach. Cz. 1, 2005,

[...] potencjalnie wszystko jest możliwe: idealne uczucia, doskonałe dzieła, sprawiedliwy ustrój i świadome społeczeństwo.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	idealny	idealny	idealny	idealne	idealna
D.	idealnego	idealnego	idealnego	idealnego	idealnej
C.	idealnemu	idealnemu	idealnemu	idealnemu	idealnej
B.	idealnego	idealnego	idealny	idealne	idealną
N.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym	idealną
Ms.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym	idealnej
W.	idealny	idealny	idealny	idealne	idealna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	idealni	idealni	idealne	idealne
D.	idealnych	idealnych	idealnych	idealnych
C.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym
B.	idealnych	idealnych	idealnych	idealne
N.	idealnymi	idealnymi	idealnymi	idealnymi
Ms.	idealnych	idealnych	idealnych	idealnych
W.	idealni	idealni	idealne	idealne

3. byt

Definicja

filoz.

istniejący jako idea, a nie materialnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Relacje znaczeniowe

antonimy:

materialny

Połączenia

byt idealny; pojęcie; piękno idealne; coś natury idealnej

Cytaty

	Jesienią 1980 roku pierwszy raz w życiu identyfikowałem się nie z Polską idealną, będącą pewnym intelektualno-sentymentalnym projektem, rezultatem lektur i refleksji, ale z realnie istniejącą Polską, która mnie rzeczywiście otaczała. źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995
	Nie ma sztuki, która by powstawała bez powodu. Tak samo jest ze sztuką abstrakcyjną. Ona zawsze była i jest: u Tycjana i w najbardziej realistycznym malarstwie. Dlatego że to jest język idealny. źródło: NKJP: Barbara Ziembicka: Najprostszą drogą. Rozmowy z artystami, 1998
	Wolność jaśnieje blaskiem wspaniałomyślności rodzącej najwyższą, idealną mądrość, której szczęściem stało się to, żeby dobru pozwalać być. źródło: NKJP: Józef Tischner: Świat ludzkiej nadziei, 1992
	[...] czysta percepcja - która byłaby też czystą teraźniejszością - jest bytem idealnym; w rzeczywistości każdy akt percepcji zawiera różne warstwy pamięci i pamięć właśnie stanowi jego „stronę subiektywną”, czyniąc go przez to świadomym. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Bergson, 1985

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	idealny	idealny	idealny	idealne	idealna
D.	idealnego	idealnego	idealnego	idealnego	idealnej
C.	idealnemu	idealnemu	idealnemu	idealnemu	idealnej
B.	idealnego	idealnego	idealny	idealne	idealną
N.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym	idealną
Ms.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym	idealnej
W.	idealny	idealny	idealny	idealne	idealna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	idealni	idealni	idealne	idealne
D.	idealnych	idealnych	idealnych	idealnych
C.	idealnym	idealnym	idealnym	idealnym
B.	idealnych	idealnych	idealnych	idealne
N.	idealnymi	idealnymi	idealnymi	idealnymi
Ms.	idealnych	idealnych	idealnych	idealnych
W.	idealni	idealni	idealne	idealne

Data ostatniej modyfikacji: 05.11.2012