Chronologizacja
Pochodzenie
ogsł. *zatъkati
Zob. tkać
1. otwór
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zaślepić |
Połączenia
- zatkać dziurę, komin, odpływ, okna, otwór, przewody, rurę, uszy
- zatkać coś korkiem, papierem, palcem, ręką, szmatami, watą
- zatkać szczelnie
- zatkany nos, zlew; zatkane naczynia krwionośne
Cytaty
|
W mieszkaniu przy ul. Witosa osy zatkały kratkę wentylacyjną. Strażacy zajęli się usuwaniem owadów. źródło: NKJP: (ard): Płonął zabytek, Dziennik Bałtycki, 1998-08-21 |
|
|
Wtedy ten starszy zatkał jej usta. - Siedź cicho, bo cię zabiję - powiedział. źródło: NKJP: (ST): Dla pieniędzy, Express Ilustrowany, 2003-06-26 |
|
|
W dole, na zboczu, leży stara osada: dykta, zbutwiałe deski, dziury w ścianach zatkane szmatami i słomą. źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Romacja, Polityka, 2007-05-26 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zatkam |
zatkamy |
|||
| 2 os. |
zatkasz |
zatkacie |
|||
| 3 os. |
zatka |
zatkają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatkałem +(e)m zatkał |
zatkałam +(e)m zatkała |
zatkałom +(e)m zatkało |
zatkaliśmy +(e)śmy zatkali |
zatkałyśmy +(e)śmy zatkały |
| 2 os. |
zatkałeś +(e)ś zatkał |
zatkałaś +(e)ś zatkała |
zatkałoś +(e)ś zatkało |
zatkaliście +(e)ście zatkali |
zatkałyście +(e)ście zatkały |
| 3 os. |
zatkał |
zatkała |
zatkało |
zatkali |
zatkały |
bezosobnik: zatkano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zatkajmy |
|
| 2 os. |
zatkaj |
zatkajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zatkałbym bym zatkał |
zatkałabym bym zatkała |
zatkałobym bym zatkało |
zatkalibyśmy byśmy zatkali |
zatkałybyśmy byśmy zatkały |
| 2 os. |
zatkałbyś byś zatkał |
zatkałabyś byś zatkała |
zatkałobyś byś zatkało |
zatkalibyście byście zatkali |
zatkałybyście byście zatkały |
| 3 os. |
zatkałby by zatkał |
zatkałaby by zatkała |
zatkałoby by zatkało |
zatkaliby by zatkali |
zatkałyby by zatkały |
bezosobnik: zatkano by
bezokolicznik: zatkać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zatkawszy
gerundium: zatkanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zatkanie |
zatkania |
| D. | zatkania |
zatkań |
| C. | zatkaniu |
zatkaniom |
| B. | zatkanie |
zatkania |
| N. | zatkaniem |
zatkaniami |
| Ms. | zatkaniu |
zatkaniach |
| W. | zatkanie |
zatkania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zatkany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zatkany |
zatkany |
zatkany |
zatkane |
zatkana |
| D. | zatkanego |
zatkanego |
zatkanego |
zatkanego |
zatkanej |
| C. | zatkanemu |
zatkanemu |
zatkanemu |
zatkanemu |
zatkanej |
| B. | zatkanego |
zatkanego |
zatkany |
zatkane |
zatkaną |
| N. | zatkanym |
zatkanym |
zatkanym |
zatkanym |
zatkaną |
| Ms. | zatkanym |
zatkanym |
zatkanym |
zatkanym |
zatkanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zatkani |
zatkani |
zatkane |
zatkane |
| D. | zatkanych |
zatkanych |
zatkanych |
zatkanych |
| C. | zatkanym |
zatkanym |
zatkanym |
zatkanym |
| B. | zatkanych |
zatkanych |
zatkanych |
zatkane |
| N. | zatkanymi |
zatkanymi |
zatkanymi |
zatkanymi |
| Ms. | zatkanych |
zatkanych |
zatkanych |
zatkanych |
odpowiednik aspektowy: zatykać
Składnia
|
+ | zatkać | + |
CO +
(CZYM)
|
2. kogoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Połączenia
- zatkało kogoś z oburzenia, z wrażenia, ze zdumienia, ze szczęścia
Cytaty
|
Nie może się pan wypisać, kiedy zechce. [...] - Żartuje pani chyba! - aż mnie zatkało ze zdumienia. - Bynajmniej. I proszę się zachowywać, jak należy, bez żadnych tam... źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007 |
|
|
Kiedy weszłam do pokoju hotelowego, zatkało mnie – opowiada. – Okna z widokiem na ogród były zaklejone od zewnątrz folią malarską i nie dało się ich nawet otworzyć – mówi. źródło: NKJP: ol: Wakacje z głową, Dlaczego?, 2009-08-12 |
|
|
Pierwsze dwa pączki pochłonął błyskawicznie. Potem chyba go zatkało, ale i tak zwyciężył. Po minucie tylko on przekroczył liczbę trzech pączków. Pozostali zjedli po dwa, a Ola - jednego. źródło: NKJP: Marian Satała: Minuta Sebastiana, Gazeta Krakowska, 2004-02-20 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
|
zatka |
Czas przeszły
|
zatkało |
Czas przyszły
Tryb rozkazujący
|
niech zatka |
Tryb warunkowy
Czas teraźniejszy
|
zatkałoby |
Czas przeszły
|
byłoby zatkało |
bezokolicznik:
zatkać
odpowiednik aspektowy: zatykać
Składnia
| Ø | + | zatkać | + |
KOGO
|