UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przygarnąć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. garnąć

1. sierotę, psa

Definicja

dać schronienie w swoim domu i zapewnić opiekę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

  • dobrzy ludzie, krewni przygarnęli
  • przygarnąć dziecko, sierotę; kota, kotka, psa
  • przygarnąć do siebie
  • przygarnąć pod swój dach

Cytaty

[...] matka przygarnęła sierotę, żydowską dziewczynkę, która uniknęła deportacji do obozu koncentracyjnego.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Będziemy starali się nakłonić rodziny do przygarnięcia osób pozbawionych dachu nad głową, albo zorganizujemy dla nich jakieś inne lokum, np. w domach pomocy społecznej.

źródło: NKJP: (jaz): Tłok w schronisku, Express Ilustrowany, 2002-11-16

Mieszkaniec Górki przygarnął porzuconego zwierzaka, który biegał po lesie w kagańcu przez dwa tygodnie.

źródło: NKJP: A. N.: Górka, gm. Gidle. Niepotrzebne psy, Gazeta Radomszczańska, 2009-01-21

- To taki sobie pisarzyna - uważa Włodzimierz Sokorski - ale przygarnąłem go do telewizji.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński, Paweł Smoleński: Ktoś może zajrzy do akt, Gazeta Wyborcza, 1994-03-21

Gdyby ktoś z Czytelników chciał przygarnąć pod swój dach Myszkę, prosimy o kontakt z redakcją.

źródło: NKJP: z&z: Wpuść Mruczka do piwnicy!, Kot, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygarnę
 przygarniemy
2 os. przygarniesz
 przygarniecie
3 os. przygarnie
 przygarną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygarnąłem
+(e)m przygarnął
 przygarnęłam
+(e)m przygarnęła
 przygarnęłom
+(e)m przygarnęło
 przygarnęliśmy
+(e)śmy przygarnęli
 przygarnęłyśmy
+(e)śmy przygarnęły
2 os. przygarnąłeś
+(e)ś przygarnął
 przygarnęłaś
+(e)ś przygarnęła
 przygarnęłoś
+(e)ś przygarnęło
 przygarnęliście
+(e)ście przygarnęli
 przygarnęłyście
+(e)ście przygarnęły
3 os. przygarnął
 przygarnęła
 przygarnęło
 przygarnęli
 przygarnęły

bezosobnik: przygarnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygarnijmy
2 os. przygarnij
 przygarnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygarnąłbym
bym przygarnął
 przygarnęłabym
bym przygarnęła
 przygarnęłobym
bym przygarnęło
 przygarnęlibyśmy
byśmy przygarnęli
 przygarnęłybyśmy
byśmy przygarnęły
2 os. przygarnąłbyś
byś przygarnął
 przygarnęłabyś
byś przygarnęła
 przygarnęłobyś
byś przygarnęło
 przygarnęlibyście
byście przygarnęli
 przygarnęłybyście
byście przygarnęły
3 os. przygarnąłby
by przygarnął
 przygarnęłaby
by przygarnęła
 przygarnęłoby
by przygarnęło
 przygarnęliby
by przygarnęli
 przygarnęłyby
by przygarnęły

bezosobnik: przygarnięto by

bezokolicznik: przygarnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygarnąwszy

gerundium: przygarnięcie

imiesłów przymiotnikowy bierny: przygarnięty

odpowiednik aspektowy: przygarniać

Składnia

Rzosobowy + przygarnąć +
KOGO/CO + (GDZIE)

2. do piersi

Definicja

objąć i przytulić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • przygarnąć dziecko, matkę, żonę
  • przygarnąć do piersi, do siebie
  • przygarnąć ku sobie
  • przygarnąć czule, mocno
  • przygarnąć i pocałować

Cytaty

Raptem przygarnął matkę do siebie. Całował ją na oślep suchymi wargami.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1995

Ogarnęła mnie ramieniem i przygarnęła ku sobie, odkładając
książkę.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz, Poza nurtem czasu

Coś otarło się o mój kark, było ciepłe, kojące, jak piórko albo miękki pędzel. Ktoś przygarnął mnie mocno i czule.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Przygarnął mnie do piersi jak cudem odzyskanego syna.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Przygarnął ją ramieniem, kołysał na piersi, próbował wzburzenie ukoić.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygarnę
 przygarniemy
2 os. przygarniesz
 przygarniecie
3 os. przygarnie
 przygarną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygarnąłem
+(e)m przygarnął
 przygarnęłam
+(e)m przygarnęła
 przygarnęłom
+(e)m przygarnęło
 przygarnęliśmy
+(e)śmy przygarnęli
 przygarnęłyśmy
+(e)śmy przygarnęły
2 os. przygarnąłeś
+(e)ś przygarnął
 przygarnęłaś
+(e)ś przygarnęła
 przygarnęłoś
+(e)ś przygarnęło
 przygarnęliście
+(e)ście przygarnęli
 przygarnęłyście
+(e)ście przygarnęły
3 os. przygarnął
 przygarnęła
 przygarnęło
 przygarnęli
 przygarnęły

bezosobnik: przygarnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygarnijmy
2 os. przygarnij
 przygarnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygarnąłbym
bym przygarnął
 przygarnęłabym
bym przygarnęła
 przygarnęłobym
bym przygarnęło
 przygarnęlibyśmy
byśmy przygarnęli
 przygarnęłybyśmy
byśmy przygarnęły
2 os. przygarnąłbyś
byś przygarnął
 przygarnęłabyś
byś przygarnęła
 przygarnęłobyś
byś przygarnęło
 przygarnęlibyście
byście przygarnęli
 przygarnęłybyście
byście przygarnęły
3 os. przygarnąłby
by przygarnął
 przygarnęłaby
by przygarnęła
 przygarnęłoby
by przygarnęło
 przygarnęliby
by przygarnęli
 przygarnęłyby
by przygarnęły

bezosobnik: przygarnięto by

bezokolicznik: przygarnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygarnąwszy

gerundium: przygarnięcie

imiesłów przymiotnikowy bierny: przygarnięty

odpowiednik aspektowy: przygarniać

Składnia

Rzosobowy + przygarnąć +
KOGO/CO + (do CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 21.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN