UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprzęgnąć

sprząc

Chronologizacja

1623, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

psł. *sъpręgnǫti

Wtórny bezokolicznik do *sъpręgti.
Por. sprząc

1. kamerę z komputerem

Definicja

połączyć ze sobą co najmniej dwa elementy tak, aby utworzyły pewną całość

Warianty

  • sprząc

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

antonimy:  rozprząc, rozprzęgnąć

Cytaty

Należy rozróżnić dwie grupy mechanizmów: 1) służące wyłącznie do mechanicznego sprzęgnięcia układu pomiarowego z wałkiem silnika lub ze śrubą pociągową, 2) służące zarówno do mechanicznego sprzęgnięcia układu pomiarowego, jak i do dodatkowego „przekształcenia” ruchu [...].

źródło: NKJP: Jan Kosmol: Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem, 1995

[...] radary te były elektronicznie sprzęgnięte ze sobą w pary.

źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle : lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Fon ATA posiada port szerokopasmowy WAN, dzięki czemu posiada szeroki zakres zastosowań. Można go np. sprzęgnąć z modemem kablowym i korzystać z dostępu do Internetu oferowanego przez operatorów telewizyjnych sieci kablowych.

źródło: NKJP: kg: Bramka VoIP nie tylko dla Neostrady, Dziennik Internautów, 2005-07-21

Silnik sprzęgnięto z 5-biegową skrzynią.

źródło: NKJP: kalee: Lamborghini Miura P400, Wikipedia.pl, 2009-05-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzęgnę
sprzęgniemy
2 os. sprzęgniesz
sprzęgniecie
3 os. sprzęgnie
sprzęgną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzągłem
+(e)m sprzągł
sprzęgłam
+(e)m sprzęgła
sprzęgłom
+(e)m sprzęgło
sprzęgliśmy
+(e)śmy sprzęgli
sprzęgłyśmy
+(e)śmy sprzęgły
2 os. sprzągłeś
+(e)ś sprzągł
sprzęgłaś
+(e)ś sprzęgła
sprzęgłoś
+(e)ś sprzęgło
sprzęgliście
+(e)ście sprzęgli
sprzęgłyście
+(e)ście sprzęgły
3 os. sprzągł
sprzęgła
sprzęgło
sprzęgli
sprzęgły

bezosobnik: sprzęgnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzęgnijmy
2 os. sprzęgnij
sprzęgnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzągłbym
bym sprzągł
sprzęgłabym
bym sprzęgła
sprzęgłobym
bym sprzęgło
sprzęglibyśmy
byśmy sprzęgli
sprzęgłybyśmy
byśmy sprzęgły
2 os. sprzągłbyś
byś sprzągł
sprzęgłabyś
byś sprzęgła
sprzęgłobyś
byś sprzęgło
sprzęglibyście
byście sprzęgli
sprzęgłybyście
byście sprzęgły
3 os. sprzągłby
by sprzągł
sprzęgłaby
by sprzęgła
sprzęgłoby
by sprzęgło
sprzęgliby
by sprzęgli
sprzęgłyby
by sprzęgły

bezosobnik: sprzęgnięto by

bezokolicznik: sprzęgnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprzągłszy

gerundium: sprzęgnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia
D. sprzęgnięcia
sprzęgnięć
C. sprzęgnięciu
sprzęgnięciom
B. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia
N. sprzęgnięciem
sprzęgnięciami
Ms. sprzęgnięciu
sprzęgnięciach
W. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprzęgnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprzęgnięty
sprzęgnięty
sprzęgnięty
sprzęgnięte
sprzęgnięta
D. sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętej
C. sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętej
B. sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgnięty
sprzęgnięte
sprzęgniętą
N. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętą
Ms. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprzęgnięci
sprzęgnięci
sprzęgnięte
sprzęgnięte
D. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
C. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
B. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgnięte
N. sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
Ms. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych

odpowiednik aspektowy: sprzęgać

Inne uwagi

zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + sprzęgnąć +
CO + z CZYM
bez ograniczeń + sprzęgnąć +
CO[sub]pl[/sub]

2. teorię z praktyką

Definicja

powiązać ze sobą działania lub zjawiska tak, że oddziałują one na siebie wzajemnie

Warianty

  • sprząc

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

W początkach XX wieku wojny i rewolucje były ze sobą sprzęgnięte. Wojna [...] dawała początek rewolucji lub ją przyspieszała.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008

Mamy tu do czynienia ze sprzęgnięciem ówczesnej idei państwowej, jaką była w połowie lat 80. ubiegłego stulecia próba odnowienia zasad marksizmu-leninizmu, z badaniami naukowymi, które z założenia powinny pozostawać bezstronne.

źródło: NKJP: Eryk Krasucki: Międzynarodowy komunista Jerzy Borejsza – biografia polityczna, 2009

[...] w jednym utworze sprzągł ze sobą konwencję realistyczną z postawą kreacjonistyczną.

źródło: NKJP: Witold Wirpsza: Odyseja, czyli topos uieczki, Kultura, 1976

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzęgnę
sprzęgniemy
2 os. sprzęgniesz
sprzęgniecie
3 os. sprzęgnie
sprzęgną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzągłem
+(e)m sprzągł
sprzęgłam
+(e)m sprzęgła
sprzęgłom
+(e)m sprzęgło
sprzęgliśmy
+(e)śmy sprzęgli
sprzęgłyśmy
+(e)śmy sprzęgły
2 os. sprzągłeś
+(e)ś sprzągł
sprzęgłaś
+(e)ś sprzęgła
sprzęgłoś
+(e)ś sprzęgło
sprzęgliście
+(e)ście sprzęgli
sprzęgłyście
+(e)ście sprzęgły
3 os. sprzągł
sprzęgła
sprzęgło
sprzęgli
sprzęgły

bezosobnik: sprzęgnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzęgnijmy
2 os. sprzęgnij
sprzęgnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzągłbym
bym sprzągł
sprzęgłabym
bym sprzęgła
sprzęgłobym
bym sprzęgło
sprzęglibyśmy
byśmy sprzęgli
sprzęgłybyśmy
byśmy sprzęgły
2 os. sprzągłbyś
byś sprzągł
sprzęgłabyś
byś sprzęgła
sprzęgłobyś
byś sprzęgło
sprzęglibyście
byście sprzęgli
sprzęgłybyście
byście sprzęgły
3 os. sprzągłby
by sprzągł
sprzęgłaby
by sprzęgła
sprzęgłoby
by sprzęgło
sprzęgliby
by sprzęgli
sprzęgłyby
by sprzęgły

bezosobnik: sprzęgnięto by

bezokolicznik: sprzęgnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprzągłszy

gerundium: sprzęgnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia
D. sprzęgnięcia
sprzęgnięć
C. sprzęgnięciu
sprzęgnięciom
B. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia
N. sprzęgnięciem
sprzęgnięciami
Ms. sprzęgnięciu
sprzęgnięciach
W. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprzęgnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprzęgnięty
sprzęgnięty
sprzęgnięty
sprzęgnięte
sprzęgnięta
D. sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętej
C. sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętej
B. sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgnięty
sprzęgnięte
sprzęgniętą
N. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętą
Ms. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprzęgnięci
sprzęgnięci
sprzęgnięte
sprzęgnięte
D. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
C. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
B. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgnięte
N. sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
Ms. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych

odpowiednik aspektowy: sprzęgać

Inne uwagi

zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + sprzęgnąć +
CO + z CZYM
bez ograniczeń + sprzęgnąć +
CO[sub]pl[/sub]

3. konie

Definicja

złączyć w jednym zaprzęgu co najmniej jedną parę zwierząt pociągowych

Warianty

  • sprząc

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Cytaty

Z lejcowymi kobyłami sprzągł jakieś inne w dyszel, poprowadził konie sprawną ręką.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzęgnę
sprzęgniemy
2 os. sprzęgniesz
sprzęgniecie
3 os. sprzęgnie
sprzęgną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzągłem
+(e)m sprzągł
sprzęgłam
+(e)m sprzęgła
sprzęgłom
+(e)m sprzęgło
sprzęgliśmy
+(e)śmy sprzęgli
sprzęgłyśmy
+(e)śmy sprzęgły
2 os. sprzągłeś
+(e)ś sprzągł
sprzęgłaś
+(e)ś sprzęgła
sprzęgłoś
+(e)ś sprzęgło
sprzęgliście
+(e)ście sprzęgli
sprzęgłyście
+(e)ście sprzęgły
3 os. sprzągł
sprzęgła
sprzęgło
sprzęgli
sprzęgły

bezosobnik: sprzęgnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzęgnijmy
2 os. sprzęgnij
sprzęgnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzągłbym
bym sprzągł
sprzęgłabym
bym sprzęgła
sprzęgłobym
bym sprzęgło
sprzęglibyśmy
byśmy sprzęgli
sprzęgłybyśmy
byśmy sprzęgły
2 os. sprzągłbyś
byś sprzągł
sprzęgłabyś
byś sprzęgła
sprzęgłobyś
byś sprzęgło
sprzęglibyście
byście sprzęgli
sprzęgłybyście
byście sprzęgły
3 os. sprzągłby
by sprzągł
sprzęgłaby
by sprzęgła
sprzęgłoby
by sprzęgło
sprzęgliby
by sprzęgli
sprzęgłyby
by sprzęgły

bezosobnik: sprzęgnięto by

bezokolicznik: sprzęgnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprzągłszy

gerundium: sprzęgnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia
D. sprzęgnięcia
sprzęgnięć
C. sprzęgnięciu
sprzęgnięciom
B. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia
N. sprzęgnięciem
sprzęgnięciami
Ms. sprzęgnięciu
sprzęgnięciach
W. sprzęgnięcie
sprzęgnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprzęgnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprzęgnięty
sprzęgnięty
sprzęgnięty
sprzęgnięte
sprzęgnięta
D. sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgniętej
C. sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętemu
sprzęgniętej
B. sprzęgniętego
sprzęgniętego
sprzęgnięty
sprzęgnięte
sprzęgniętą
N. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętą
Ms. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprzęgnięci
sprzęgnięci
sprzęgnięte
sprzęgnięte
D. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
C. sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
sprzęgniętym
B. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgnięte
N. sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
sprzęgniętymi
Ms. sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych
sprzęgniętych

odpowiednik aspektowy: sprzęgać

Składnia

Rzosobowy + sprzęgnąć +
CO + z CZYM
Rzosobowy + sprzęgnąć +
CO[sub]pl[/sub]
Data ostatniej modyfikacji: 19.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json