UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

historia

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

łac.

z gr. historía 'badanie; informacja; opowiadanie; historia'

1. dzieje

Definicja

ciąg wydarzeń z przeszłości, postrzegany jako proces, w wyniku którego ukształtował się obecny stan rzeczy

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dzieje

Połączenia

  • barwna, bogata, burzliwa, dramatyczna, fascynująca historia
  • historia ludzi, życia kogoś
  • historia doświadczyła kogoś
  • poznać/poznawać; odkłamać/odkłamywać historię

Cytaty

[...] prezentowana jest sztuka sakralna Żywiecczyzny, historia i tradycje miasta Żywca.

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Byłoby pięknie zostawić dla potomnych coś, co będzie przypominać historię tego wielkiego człowieka [...].

źródło: NKJP: X: Nie słabną kontrowersje po naszej publikacji..., Polska Głos Wielkopolski, 2006-05-12

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historia
historie
D. historii
historii
neut
historyj
char
C. historii
historiom
B. historię
historie
N. historią
historiami
Ms. historii
historiach
W. historio
historie

Inne uwagi

Zwykle lp

Skróty

hist.

2.a nauka

Definicja

nauka, której przedmiotem są dzieje wspólnot ludzkich lub ich części albo procesy rozwoju czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • historia najnowsza, nowożytna, starożytna
  • historia literatury, państwa i prawa, sztuki; miasta, państwa; Polski
  • dział, dziedzina; odkrycia, zdobycze historii
  • zajmować się historią

Cytaty

[...] geografia jest jednocześnie nauką przyrodniczą i społeczną, a historia społeczną i humanistyczną.

źródło: NKJP: Internet

Badania nad świadomością historyczną i wyobrażeniami zbiorowymi stają się coraz częściej uprawianą dziedziną historii.

źródło: NKJP: Wojciech Stanisławski: Rosja Carów, Wiedza i Życie, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historia
historie
D. historii
historii
neut
historyj
char
C. historii
historiom
B. historię
historie
N. historią
historiami
Ms. historii
historiach
W. historio
historie

Inne uwagi

Zwykle lp

Skróty

hist.

2.b kierunek studiów

Definicja

kierunek studiów zajmujący się historią jako nauką

Noty o użyciu

Używane w nazwach własnych, np. Instytut Historii Sztuki UW.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Połączenia

  • historia i politologia, historia i prawo, historia i socjologia
  • absolwent, magister, student historii
  • skończyć, studiować, ukończyć historię

Cytaty

Po maturze ścięła króciutko włosy i zaczęła studiować historię na UMCS w Lublinie.

źródło: NKJP: Z żebra Adama Bóg stworzył Ewę. Z chrząstki żebrowej Marii lekarze uczynili Mariusza, Gazeta Wyborcza, 1995-01-02

Być może jego kolega kupił pracę od absolwenta historii ze Śmigla.

źródło: NKJP: Marcin Kącki: Zawód absolwent, Gazeta Poznańska, 2002-11-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historia
historie
D. historii
historii
neut
historyj
char
C. historii
historiom
B. historię
historie
N. historią
historiami
Ms. historii
historiach
W. historio
historie

Inne uwagi

Zwykle lp

Skróty

hist.

2.c wydział

Definicja

administracyjnie wydzielona jednostka wyższej uczelni, w której wykładana jest historia jako kierunek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Połączenia

  • krakowska, poznańska, warszawska... historia
  • dziekan, prodziekan; budynek historii
  • dostać się, zdać/zdawać na historię
  • studia na historii
  • studiować na historii

Cytaty

Część osób poszła od razu do budynku historii, żeby zacząć strajk.

źródło: NKJP: Internet

Szanse na dzienne studia mają wciąż również maturzyści, którzy nie wykluczali możliwości studiowania na historii [...].

źródło: NKJP: Miłosz Skiba: Uczelnie wciąż czekają na kandydatów, Echo Dnia, 2006-09-11

Jako młody chłopiec z andaluzyjskiej wsi bardzo pragnął zostać księdzem. Nie udało się, więc przeniósł się na historię, gdzie zbliżył się do anarchistów.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska; Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historia
historie
D. historii
historii
neut
historyj
char
C. historii
historiom
B. historię
historie
N. historią
historiami
Ms. historii
historiach
W. historio
historie

Skróty

hist.

2.d przedmiot

Definicja

przedmiot w szkole poświęcony nauczaniu historii jako nauki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Połączenia

  • historia w gimnazjum, w liceum, w podstawówce
  • historia i biologia, historia i geografia; polski i historia
  • nauczyciel; lekcje historii
  • matura z historii
  • uczyć się; nauczać historii
  • zdać/zdawać historię

Cytaty

Jestem nauczycielem historii po studiach, chcę przejść do gimnazjum.

źródło: NKJP: Oświata 1999, Gazeta Wyborcza, 1999-03-02

Zgodnie z rozporządzeniem ministra jako drugi pisemny przedmiot uczniowie klas humanistycznych zdają historię, matematyczno-fizycznych – matematykę [...].

źródło: NKJP: Monika Krężel: Informatycy powinni zdawać..., Trybuna Śląska, 2003-01-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historia
historie
D. historii
historii
neut
historyj
char
C. historii
historiom
B. historię
historie
N. historią
historiami
Ms. historii
historiach
W. historio
historie

Inne uwagi

Zwykle lp

Skróty

hist.

2.e lekcja

Definicja

lekcja poświęcona nauczaniu historii jako przedmiotu szkolnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Cytaty

Zadzwonił dzwonek, wzywając na lekcję. - Teraz niczego nie wykombinujemy - powiedziałem i zerwałem się na równe nogi. - Chodźmy na matmę. - No i na historię. Psiakrew! Musiał mi o tym przypominać?

źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historia
historie
D. historii
historii
neut
historyj
char
C. historii
historiom
B. historię
historie
N. historią
historiami
Ms. historii
historiach
W. historio
historie

Skróty

hist.

3. opowieść

Definicja

opowieść o jakimś zdarzeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

  • mrożąca krew w żyłach, romantyczna historia; fascynujące, interesujące historie
  • historie babci, dziadka
  • słuchać historii
  • opowiedzieć; opowiadać; lubić historie

Cytaty

Historii tej słucha matka jednego z pacjentów oddziału dziecięcego szpitala psychiatrycznego.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Taki mógłby być tata, Polityka, 2004-04-17

Dlaczego opowiadasz mi historie, których - mówiłaś - nie opowiadałaś wcześniej nikomu?

źródło: NKJP: Maciej Malicki: Takie tam [dziennik], 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historia
historie
D. historii
historii
neut
historyj
char
C. historii
historiom
B. historię
historie
N. historią
historiami
Ms. historii
historiach
W. historio
historie

4. awantura

Definicja

niezwykłe, emocjonujące wydarzenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • nieprzyjemna, niezła, straszna historia; różne historie
  • historia spotkała kogoś
  • mieć historie

Cytaty

Straszna historia z tym Hindusem, oczywiście, pracujemy nad tym, mamy nawet wytypowanych podejrzanych.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Po drodze mieliśmy rok separacji, jakieś tam inne historie.

źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion czyli Cłopcy z Mielczarskiego: to było nieprawdopodobne, to piękne, to było coś, czego u nas jeszcze nie było, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historia
historie
D. historii
historii
neut
historyj
char
C. historii
historiom
B. historię
historie
N. historią
historiami
Ms. historii
historiach
W. historio
historie

Frazeologizmy

coś przechodzi do historii
coś należy do historii
coś przeszło do historii
historia naturalna
historia zatacza koło
historia zatoczyła koło
ironia losu
śmiech historii
rechot historii
chichot historii
ironia historii
koło historii
ładne kwiatki
ładna historia
opowieść z mchu i paproci
historia z mchu i paproci
urzekła mnie twoja historia

Przysłowia

Historia lubi się powtarzać
Data ostatniej modyfikacji: 23.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json