UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozpirzać

Chronologizacja

2000, NKJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozpirzam	rozpirzamy
2 os.	rozpirzasz	rozpirzacie
3 os.	rozpirza	rozpirzają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozpirzałem +(e)m rozpirzał	rozpirzałam +(e)m rozpirzała	rozpirzałom +(e)m rozpirzało	rozpirzaliśmy +(e)śmy rozpirzali	rozpirzałyśmy +(e)śmy rozpirzały
2 os.	rozpirzałeś +(e)ś rozpirzał	rozpirzałaś +(e)ś rozpirzała	rozpirzałoś +(e)ś rozpirzało	rozpirzaliście +(e)ście rozpirzali	rozpirzałyście +(e)ście rozpirzały
3 os.	rozpirzał	rozpirzała	rozpirzało	rozpirzali	rozpirzały

bezosobnik: rozpirzano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozpirzał będę rozpirzać	będę rozpirzała będę rozpirzać	będę rozpirzało będę rozpirzać	będziemy rozpirzali będziemy rozpirzać	będziemy rozpirzały będziemy rozpirzać
2 os.	będziesz rozpirzał będziesz rozpirzać	będziesz rozpirzała będziesz rozpirzać	będziesz rozpirzało będziesz rozpirzać	będziecie rozpirzali będziecie rozpirzać	będziecie rozpirzały będziecie rozpirzać
3 os.	będzie rozpirzał będzie rozpirzać	będzie rozpirzała będzie rozpirzać	będzie rozpirzało będzie rozpirzać	będą rozpirzali będą rozpirzać	będą rozpirzały będą rozpirzać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozpirzajmy
2 os.	rozpirzaj	rozpirzajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozpirzałbym bym rozpirzał	rozpirzałabym bym rozpirzała	rozpirzałobym bym rozpirzało	rozpirzalibyśmy byśmy rozpirzali	rozpirzałybyśmy byśmy rozpirzały
2 os.	rozpirzałbyś byś rozpirzał	rozpirzałabyś byś rozpirzała	rozpirzałobyś byś rozpirzało	rozpirzalibyście byście rozpirzali	rozpirzałybyście byście rozpirzały
3 os.	rozpirzałby by rozpirzał	rozpirzałaby by rozpirzała	rozpirzałoby by rozpirzało	rozpirzaliby by rozpirzali	rozpirzałyby by rozpirzały

bezosobnik: rozpirzano by

bezokolicznik: rozpirzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozpirzając

gerundium: rozpirzanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozpirzanie	rozpirzania
D.	rozpirzania	rozpirzań
C.	rozpirzaniu	rozpirzaniom
B.	rozpirzanie	rozpirzania
N.	rozpirzaniem	rozpirzaniami
Ms.	rozpirzaniu	rozpirzaniach
W.	rozpirzanie	rozpirzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozpirzający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozpirzający	rozpirzający	rozpirzający	rozpirzające	rozpirzająca
D.	rozpirzającego	rozpirzającego	rozpirzającego	rozpirzającego	rozpirzającej
C.	rozpirzającemu	rozpirzającemu	rozpirzającemu	rozpirzającemu	rozpirzającej
B.	rozpirzającego	rozpirzającego	rozpirzający	rozpirzające	rozpirzającą
N.	rozpirzającym	rozpirzającym	rozpirzającym	rozpirzającym	rozpirzającą
Ms.	rozpirzającym	rozpirzającym	rozpirzającym	rozpirzającym	rozpirzającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozpirzający	rozpirzający	rozpirzające	rozpirzające
D.	rozpirzających	rozpirzających	rozpirzających	rozpirzających
C.	rozpirzającym	rozpirzającym	rozpirzającym	rozpirzającym
B.	rozpirzających	rozpirzających	rozpirzających	rozpirzające
N.	rozpirzającymi	rozpirzającymi	rozpirzającymi	rozpirzającymi
Ms.	rozpirzających	rozpirzających	rozpirzających	rozpirzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozpirzany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozpirzany	rozpirzany	rozpirzany	rozpirzane	rozpirzana
D.	rozpirzanego	rozpirzanego	rozpirzanego	rozpirzanego	rozpirzanej
C.	rozpirzanemu	rozpirzanemu	rozpirzanemu	rozpirzanemu	rozpirzanej
B.	rozpirzanego	rozpirzanego	rozpirzany	rozpirzane	rozpirzaną
N.	rozpirzanym	rozpirzanym	rozpirzanym	rozpirzanym	rozpirzaną
Ms.	rozpirzanym	rozpirzanym	rozpirzanym	rozpirzanym	rozpirzanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozpirzani	rozpirzani	rozpirzane	rozpirzane
D.	rozpirzanych	rozpirzanych	rozpirzanych	rozpirzanych
C.	rozpirzanym	rozpirzanym	rozpirzanym	rozpirzanym
B.	rozpirzanych	rozpirzanych	rozpirzanych	rozpirzane
N.	rozpirzanymi	rozpirzanymi	rozpirzanymi	rozpirzanymi
Ms.	rozpirzanych	rozpirzanych	rozpirzanych	rozpirzanych

odpowiednik aspektowy: rozpirzyć

1. budynek

Definicja

pot.

niszczyć coś, rozbijając to na kawałki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	burzyć, rozpieprzać, rozwalać
	antonimy:	budować
	hiperonimy:	niszczyć

Cytaty

	[...] moja prywatna wojna rozpoczęła się chyłkiem, w ukryciu, przed dwoma z górą laty, na tydzień przed europejską, zaś ta, rozszalała z nagła rosyjsko-niemiecka, kojarzyła mi się jedynie z fajerwerkiem artyleryjskim w górze i widokiem rozbłyskującego łunami, rozpirzanego miasta w dole. źródło: NKJP: Andrzej Mandalian: Czerwona orkiestra, 2009
	[...] radzą sobie karatecy - kolosalnymi pałami czarne zastawki w pył rozpirzają. źródło: NKJP: Damski ortalion, Dziennik Polski, 2008-09-25
	Oderwałam resztę bibułki, rozpirzając papierosa do końca. źródło: Marta Mizuro: Cicha przystań, 2014 (books.google.com)
	Jak mówi jeden z naukowców ukradziona ilość ładunku wybuchowego rozpirza wszystko w promieniu jednego kilometra. źródło: NKJP: Internet

Składnia

rozpirzać

2. zabawki

Definicja

pot.

rzucając przedmioty w różne strony, powodować, że pewna przestrzeń jest nimi pokryta

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozpieprzać

Cytaty

Początkowo niepodzielnie rządziły kręgle, kręgle i jeszcze raz kręgle - przewracać, nazywać kolorami, turlać do nich piłkę, rozpirzać kończynami, wrzucać do łóżeczka, w sumie cokolwiek byle obejmowało te niepozorne kawałki plastiku, które kosztowały śmieszne pieniądze.

źródło: Internet: matkadebiutujaca.pl

Jeden woli mieć ład, a inny nieład. Jeden drugiego systemu nie czai. No bo nie zgodzę się z tym, że [...] rozpirzane po całym domu skarpetki i inne części garderoby Mojego Męża nie mają wpływu na możliwość znajdowania różnych rzeczy

źródło: Internet: mojmazmniewkurza.blox.pl

Składnia

rozpirzać

3. pieniądze

Definicja

pot.

używać niepotrzebnie lub niewłaściwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ktoś wyrzuca pieniądze w błoto, marnotrawić, marnować, przepieprzać, przetracać, rozpieprzać, roztrwaniać, tracić, trwonić
	antonimy:	oszczędzać

Cytaty

W końcu książki i wszystko inne potrzebne dzieci i tak mają, a przynajmniej pieniądze są jakoś dobrze zainwestowane, a nie rozpirzane na głupoty.

źródło: Internet: wielodzietni.org

No, ludzie [...] nie potrafią docenić pieniędzy, które rozpirzają na wszystkie sposoby.

źródło: Internet: wroclaw.onet.pl

Składnia

rozpirzać

4. grupę ludzi

Definicja

pot.

sprawiać, że poszczególne osoby należące do jakiejś grupy oddalają się w różne strony, przez co grupa przestaje istnieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	rozganiać, rozpędzać, rozpraszać
	antonimy:	spędzać, zganiać

Cytaty

U nas też tak było w Polsce w reżimie stalinowskim, że całe rodziny wywożono, rozpirzano, niszczono.

źródło: NKJP: Internet

Strajkować będą na ulicach i placach - czyli czekać, aż ich rozpirzą albo zmęczą [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

rozpirzać

KOGO/CO

5. plany

Definicja

pot.

sprawiać, że wskutek działania kogoś lub czegoś, coś, co dobrze się zapowiadało lub funkcjonowało, przestaje tak funkcjonować lub przestaje istnieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozpieprzać, rozwalać

Cytaty

Wszystkie te informacje rozpirzają mi dokładnie mój misterny, tajny, długo przygotowywany plan działania...

źródło: Internet: forum.muratordom.pl

Politycy rozpirzają kraj, niespecjalnie martwiąc się tą destrukcją.

źródło: Internet: waldemar-mystkowski.blog.onet.pl

Składnia

rozpirzać

Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2018