Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. powiedzieć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Połączenia
- opowiedzieć anegdotę, bajkę, dowcip, historię; coś
Cytaty
|
– Chętnie pani opowiem anegdotkę z życia teatru, bo my tu ciągle tylko o smutnych i smutnych. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004 |
|
|
Nawet wielcy ludzie gotowi są często poświęcić czas, aby młodemu człowiekowi opowiedzieć coś o sobie. źródło: NKJP: Andrzej Krzywicki: Diabelski młyn, 2005 |
|
|
- Andrzeju, zdaj relację z wypadków w Ałdanie! Najwyższy czas, abyśmy rozważyli sytuację. Wilmowski krótko opowiedział przebieg wydarzeń. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
opowiem |
opowiemy |
|||
| 2 os. |
opowiesz |
opowiecie |
|||
| 3 os. |
opowie |
opowiedzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opowiedziałem +(e)m opowiedział |
opowiedziałam +(e)m opowiedziała |
opowiedziałom +(e)m opowiedziało |
opowiedzieliśmy +(e)śmy opowiedzieli |
opowiedziałyśmy +(e)śmy opowiedziały |
| 2 os. |
opowiedziałeś +(e)ś opowiedział |
opowiedziałaś +(e)ś opowiedziała |
opowiedziałoś +(e)ś opowiedziało |
opowiedzieliście +(e)ście opowiedzieli |
opowiedziałyście +(e)ście opowiedziały |
| 3 os. |
opowiedział |
opowiedziała |
opowiedziało |
opowiedzieli |
opowiedziały |
bezosobnik: opowiedziano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
opowiedzmy |
|
| 2 os. |
opowiedz |
opowiedzcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opowiedziałbym bym opowiedział |
opowiedziałabym bym opowiedziała |
opowiedziałobym bym opowiedziało |
opowiedzielibyśmy byśmy opowiedzieli |
opowiedziałybyśmy byśmy opowiedziały |
| 2 os. |
opowiedziałbyś byś opowiedział |
opowiedziałabyś byś opowiedziała |
opowiedziałobyś byś opowiedziało |
opowiedzielibyście byście opowiedzieli |
opowiedziałybyście byście opowiedziały |
| 3 os. |
opowiedziałby by opowiedział |
opowiedziałaby by opowiedziała |
opowiedziałoby by opowiedziało |
opowiedzieliby by opowiedzieli |
opowiedziałyby by opowiedziały |
bezosobnik: opowiedziano by
bezokolicznik: opowiedzieć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
opowiedziawszy
gerundium: opowiedzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | opowiedzenie |
opowiedzenia |
| D. | opowiedzenia |
opowiedzeń |
| C. | opowiedzeniu |
opowiedzeniom |
| B. | opowiedzenie |
opowiedzenia |
| N. | opowiedzeniem |
opowiedzeniami |
| Ms. | opowiedzeniu |
opowiedzeniach |
| W. | opowiedzenie |
opowiedzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: opowiedziany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | opowiedziany |
opowiedziany |
opowiedziany |
opowiedziane |
opowiedziana |
| D. | opowiedzianego |
opowiedzianego |
opowiedzianego |
opowiedzianego |
opowiedzianej |
| C. | opowiedzianemu |
opowiedzianemu |
opowiedzianemu |
opowiedzianemu |
opowiedzianej |
| B. | opowiedzianego |
opowiedzianego |
opowiedziany |
opowiedziane |
opowiedzianą |
| N. | opowiedzianym |
opowiedzianym |
opowiedzianym |
opowiedzianym |
opowiedzianą |
| Ms. | opowiedzianym |
opowiedzianym |
opowiedzianym |
opowiedzianym |
opowiedzianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | opowiedziani |
opowiedziani |
opowiedziane |
opowiedziane |
| D. | opowiedzianych |
opowiedzianych |
opowiedzianych |
opowiedzianych |
| C. | opowiedzianym |
opowiedzianym |
opowiedzianym |
opowiedzianym |
| B. | opowiedzianych |
opowiedzianych |
opowiedzianych |
opowiedziane |
| N. | opowiedzianymi |
opowiedzianymi |
opowiedzianymi |
opowiedzianymi |
| Ms. | opowiedzianych |
opowiedzianych |
opowiedzianych |
opowiedzianych |
odpowiednik aspektowy: opowiadać
Składnia
| Rzosobowy | + | opowiedzieć | + |
CO +
(KOMU)
|
| Rzosobowy | + | opowiedzieć | + |
o CZYM +
(KOMU)
|
| Rzosobowy | + | opowiedzieć | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE +
(KOMU)
|