UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmartwić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. martwić

Definicja

wywołać w kimś niepokój i smutek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  strapić, zafrasować, zatroskać

Połączenia

  • choroba, odmowa, porażka, czyjaś postawa, śmierć, wiadomość, zapowiedź czegoś zmartwiła; postępowanie, zachowanie, zdarzenie zmartwiło; czyjeś kłopoty finansowe, słabe wyniki, sondaże zmartwiły kogoś
  • zmartwić matkę, mieszkańców, ojca, trenera, wyborców
  • zmartwić odmową, nieporadnością, postępowaniem, słabymi wynikami, wiadomością
  • bardzo, nieco, niepomiernie, srodze, trochę zmartwić
  • zmartwić i rozgniewać, zmartwić i rozzłościć, zmartwić i ucieszyć

Cytaty

Od innych kuracjuszy dowiedziałem się, że z takimi wynikami mogę już tylko iść na rentę. Nie rozumieli, czemu mnie to zmartwiło.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

Przejrzałem dokumenty od pani, ale... muszę panią zmartwić... nie wygląda to zbyt różowo...

źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie, Odcinek 243, 2010

[...] długie napięcie powoduje, że człowiek zaczyna chorować. Siedemdziesiąt procent stanu zdrowia zależy od stylu życia, być może tym stwierdzeniem zmartwię tych, którzy uważają, że nie od nich zależy stan zdrowia, w jakim się znajdują.

źródło: NKJP: Teresa Masłowska: Największy zabójca, Gazeta Poznańska, 2003-06-09

Z jednej strony ucieszyło ich, że Sejm zwrócił uwagę na stan bezpieczeństwa na polskich drogach, z drugiej zmartwiło, że zainteresował go tylko drobny fragment smutnej rzeczywistości.

źródło: NKJP: Adam Grzeszak: Pijany jedzie raz, Polityka, 2000-03-11

Zmartwiło mnie to, że do wyborców tak łatwo trafiają populistyczne hasła.

źródło: NKJP: Janusz M. Zatoń: Jasność w temacie wybory, Gazeta Radomszczańska, 2009-09-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmartwię
zmartwimy
2 os. zmartwisz
zmartwicie
3 os. zmartwi
zmartwią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmartwiłem
+(e)m zmartwił
zmartwiłam
+(e)m zmartwiła
zmartwiłom
+(e)m zmartwiło
zmartwiliśmy
+(e)śmy zmartwili
zmartwiłyśmy
+(e)śmy zmartwiły
2 os. zmartwiłeś
+(e)ś zmartwił
zmartwiłaś
+(e)ś zmartwiła
zmartwiłoś
+(e)ś zmartwiło
zmartwiliście
+(e)ście zmartwili
zmartwiłyście
+(e)ście zmartwiły
3 os. zmartwił
zmartwiła
zmartwiło
zmartwili
zmartwiły

bezosobnik: zmartwiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmartwmy
2 os. zmartw
zmartwcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmartwiłbym
bym zmartwił
zmartwiłabym
bym zmartwiła
zmartwiłobym
bym zmartwiło
zmartwilibyśmy
byśmy zmartwili
zmartwiłybyśmy
byśmy zmartwiły
2 os. zmartwiłbyś
byś zmartwił
zmartwiłabyś
byś zmartwiła
zmartwiłobyś
byś zmartwiło
zmartwilibyście
byście zmartwili
zmartwiłybyście
byście zmartwiły
3 os. zmartwiłby
by zmartwił
zmartwiłaby
by zmartwiła
zmartwiłoby
by zmartwiło
zmartwiliby
by zmartwili
zmartwiłyby
by zmartwiły

bezosobnik: zmartwiono by

bezokolicznik: zmartwić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmartwiwszy

gerundium: zmartwienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmartwienie
zmartwienia
D. zmartwienia
zmartwień
C. zmartwieniu
zmartwieniom
B. zmartwienie
zmartwienia
N. zmartwieniem
zmartwieniami
Ms. zmartwieniu
zmartwieniach
W. zmartwienie
zmartwienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmartwiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmartwiony
zmartwiony
zmartwiony
zmartwione
zmartwiona
D. zmartwionego
zmartwionego
zmartwionego
zmartwionego
zmartwionej
C. zmartwionemu
zmartwionemu
zmartwionemu
zmartwionemu
zmartwionej
B. zmartwionego
zmartwionego
zmartwiony
zmartwione
zmartwioną
N. zmartwionym
zmartwionym
zmartwionym
zmartwionym
zmartwioną
Ms. zmartwionym
zmartwionym
zmartwionym
zmartwionym
zmartwionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmartwieni
zmartwieni
zmartwione
zmartwione
D. zmartwionych
zmartwionych
zmartwionych
zmartwionych
C. zmartwionym
zmartwionym
zmartwionym
zmartwionym
B. zmartwionych
zmartwionych
zmartwionych
zmartwione
N. zmartwionymi
zmartwionymi
zmartwionymi
zmartwionymi
Ms. zmartwionych
zmartwionych
zmartwionych
zmartwionych

odpowiednik aspektowy: martwić

Składnia

bez ograniczeń + zmartwić +
KOGO + (CZYM)
(to), że ZDANIE + zmartwić +
(KOGO)
Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json