UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pachnieć

Chronologizacja

1522, SPXVI

Pochodzenie

Zob. pachnąć; forma pachnieć to młodsza polska postać czasownika pachnąć.

1. alkoholem

Definicja

wydzielać jakiś zapach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pachnąć, wonieć

Połączenia

  • chłopak, mężczyzna; dom pachniał; skóra; kiełbasa; poduszka, pościel; ulica, uliczka, woda, ziemia pachniała; miasto, powietrze, siano pachniało; bzy; kwiaty pachniały
  • pachnieć alkoholem, czekoladą, jedzeniem, piwem, wódką; czosnkiem; fiołkami, konwalią, kwiatami, lawendą, maciejką; lasem, morzem, sianem, żywicą; jesienią, wiosną; czystością, mydłem, perfumami, świeżością, wanilią, wodą (kolońską); pleśnią
  • brzydko, cudownie, ładnie, nieładnie, pięknie, przyjemnie, ślicznie, wspaniale; intensywnie, mocno pachnieć

Cytaty

Dom pachniał lasem dzięki preparatom, które ogrodnik wewnętrzny umieścił w pokojach.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

Wszystkie bzy pachniały, ale największym wzięciem cieszył się bez zwany „szczepionym” lub „perskim”, bardziej dorodny, bardziej intensywny w barwie.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Zapomniany Kraków, 2007

Świece łojowe paliły się nierówno, skwierczały, pryskały tłuszczem, dymiły i na dodatek brzydko pachniały.

źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci: życie w XIX-wiecznych dworkach kresowych, 2004

Moda wręcz wymusza na nas, żebyśmy pięknie pachnieli przez całą dobę

źródło: NKJP: Halina Cywińska: Pachnieć zmysłowo, Express Ilustrowany, 2002-12-20

[...] miałaby na sobie suknię z granatowego aksamitu i pachniałaby konwaliami albo werbeną.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pachnę
pachniemy
2 os. pachniesz
pachniecie
3 os. pachnie
pachną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pachniałem
+(e)m pachniał
pachniałam
+(e)m pachniała
pachniałom
+(e)m pachniało
pachnieliśmy
+(e)śmy pachnieli
pachniałyśmy
+(e)śmy pachniały
2 os. pachniałeś
+(e)ś pachniał
pachniałaś
+(e)ś pachniała
pachniałoś
+(e)ś pachniało
pachnieliście
+(e)ście pachnieli
pachniałyście
+(e)ście pachniały
3 os. pachniał
pachniała
pachniało
pachnieli
pachniały

bezosobnik: pachniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę pachniał
będę pachnieć
będę pachniała
będę pachnieć
będę pachniało
będę pachnieć
będziemy pachnieli
będziemy pachnieć
będziemy pachniały
będziemy pachnieć
2 os. będziesz pachniał
będziesz pachnieć
będziesz pachniała
będziesz pachnieć
będziesz pachniało
będziesz pachnieć
będziecie pachnieli
będziecie pachnieć
będziecie pachniały
będziecie pachnieć
3 os. będzie pachniał
będzie pachnieć
będzie pachniała
będzie pachnieć
będzie pachniało
będzie pachnieć
będą pachnieli
będą pachnieć
będą pachniały
będą pachnieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pachnijmy
2 os. pachnij
pachnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pachniałbym
bym pachniał
pachniałabym
bym pachniała
pachniałobym
bym pachniało
pachnielibyśmy
byśmy pachnieli
pachniałybyśmy
byśmy pachniały
2 os. pachniałbyś
byś pachniał
pachniałabyś
byś pachniała
pachniałobyś
byś pachniało
pachnielibyście
byście pachnieli
pachniałybyście
byście pachniały
3 os. pachniałby
by pachniał
pachniałaby
by pachniała
pachniałoby
by pachniało
pachnieliby
by pachnieli
pachniałyby
by pachniały

bezosobnik: pachniano by

bezokolicznik: pachnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: pachnąc

gerundium: pachnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pachnienie
pachnienia
D. pachnienia
pachnień
C. pachnieniu
pachnieniom
B. pachnienie
pachnienia
N. pachnieniem
pachnieniami
Ms. pachnieniu
pachnieniach
W. pachnienie
pachnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: pachnący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pachnący
pachnący
pachnący
pachnące
pachnąca
D. pachnącego
pachnącego
pachnącego
pachnącego
pachnącej
C. pachnącemu
pachnącemu
pachnącemu
pachnącemu
pachnącej
B. pachnącego
pachnącego
pachnący
pachnące
pachnącą
N. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącą
Ms. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pachnący
pachnący
pachnące
pachnące
D. pachnących
pachnących
pachnących
pachnących
C. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
B. pachnących
pachnących
pachnących
pachnące
N. pachnącymi
pachnącymi
pachnącymi
pachnącymi
Ms. pachnących
pachnących
pachnących
pachnących

odpowiednik aspektowy: zapachnieć

Składnia

bez ograniczeń + pachnieć +
(CZYM)

2. skandalem

Definicja

swym istnieniem zapowiadać, że nastąpi sytuacja określana następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pachnąć

Połączenia

  • sprawa pachniała
  • pachnieć kryminałem; niespodzianką, prowokacją, sensacją, skandalem
  • pachnieć brzydko

Cytaty

Na pierwszy rzut oka sprawa pachniała dyplomatycznym skandalem.

źródło: NKJP: Wawelski burgrabia, Dziennik Polski, 2000-02-05

Rzecz odbyła się potajemnie, gdyż w tamtych czasach pachniała kryminałem.

źródło: NKJP: Zbigniew Raszewski: Raptularz (1965-67), 1967

Początek wydawał się bardzo zaskakujący, pachniało niespodzianką.

źródło: NKJP: (dag): Argus wycofał się z rozgrywek, bo nie potrafił się bawić?, Dziennik Łódzki, 2006-02-17

Fakt, że tak błahą sprawą zajmowało się kilka najważniejszych osób w państwie, na odległość pachniało prowokacją.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pachnę
pachniemy
2 os. pachniesz
pachniecie
3 os. pachnie
pachną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pachniałem
+(e)m pachniał
pachniałam
+(e)m pachniała
pachniałom
+(e)m pachniało
pachnieliśmy
+(e)śmy pachnieli
pachniałyśmy
+(e)śmy pachniały
2 os. pachniałeś
+(e)ś pachniał
pachniałaś
+(e)ś pachniała
pachniałoś
+(e)ś pachniało
pachnieliście
+(e)ście pachnieli
pachniałyście
+(e)ście pachniały
3 os. pachniał
pachniała
pachniało
pachnieli
pachniały

bezosobnik: pachniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę pachniał
będę pachnieć
będę pachniała
będę pachnieć
będę pachniało
będę pachnieć
będziemy pachnieli
będziemy pachnieć
będziemy pachniały
będziemy pachnieć
2 os. będziesz pachniał
będziesz pachnieć
będziesz pachniała
będziesz pachnieć
będziesz pachniało
będziesz pachnieć
będziecie pachnieli
będziecie pachnieć
będziecie pachniały
będziecie pachnieć
3 os. będzie pachniał
będzie pachnieć
będzie pachniała
będzie pachnieć
będzie pachniało
będzie pachnieć
będą pachnieli
będą pachnieć
będą pachniały
będą pachnieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pachnijmy
2 os. pachnij
pachnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pachniałbym
bym pachniał
pachniałabym
bym pachniała
pachniałobym
bym pachniało
pachnielibyśmy
byśmy pachnieli
pachniałybyśmy
byśmy pachniały
2 os. pachniałbyś
byś pachniał
pachniałabyś
byś pachniała
pachniałobyś
byś pachniało
pachnielibyście
byście pachnieli
pachniałybyście
byście pachniały
3 os. pachniałby
by pachniał
pachniałaby
by pachniała
pachniałoby
by pachniało
pachnieliby
by pachnieli
pachniałyby
by pachniały

bezosobnik: pachniano by

bezokolicznik: pachnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: pachnąc

gerundium: pachnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pachnienie
pachnienia
D. pachnienia
pachnień
C. pachnieniu
pachnieniom
B. pachnienie
pachnienia
N. pachnieniem
pachnieniami
Ms. pachnieniu
pachnieniach
W. pachnienie
pachnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: pachnący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pachnący
pachnący
pachnący
pachnące
pachnąca
D. pachnącego
pachnącego
pachnącego
pachnącego
pachnącej
C. pachnącemu
pachnącemu
pachnącemu
pachnącemu
pachnącej
B. pachnącego
pachnącego
pachnący
pachnące
pachnącą
N. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącą
Ms. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pachnący
pachnący
pachnące
pachnące
D. pachnących
pachnących
pachnących
pachnących
C. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
B. pachnących
pachnących
pachnących
pachnące
N. pachnącymi
pachnącymi
pachnącymi
pachnącymi
Ms. pachnących
pachnących
pachnących
pachnących

odpowiednik aspektowy: zapachnieć

Składnia

bez ograniczeń + pachnieć +
(KOMU) + CZYM

3. coś komuś nie bardzo pachnie

Definicja

ciekawić kogoś i przez to sprawiać, że ktoś chce to zrobić lub tym się zająć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pachnąć, pociągać
hiperonimy:  ciekawić

Połączenia

  • polowanie, służba pachnie komuś; szeroki świat pachniał komuś
  • komuś pachniało jechać gdzieś

Cytaty

Miałem ciągły napływ ochotników, młodych ludzi w wieku poborowym, niektórzy z nich byli już zmobilizowani, ale nie pachniała im służba na froncie.

źródło: NKJP: Mieczysław Jalowiecki: Na skraju imperium, 2005

[...] pojechał do Ameryki. Młody był, pachniało mu jechać, no i nie mógł liczyć, że dostanie od ojca dużo morgów.

źródło: NKJP: Joanna Siedlecka: Jaśnie Panicz: o Witoldzie Gombrowiczu, 1987

Niezbyt mi pachnie to polowanie, ponieważ Clark będzie tam grał pierwsze skrzypce.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Ojciec był porywczy i pędził dziewczyny do roboty, a im pachniał szeroki okoliczny świat, koleżanki, towarzystwo i miłość.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Jeden procent nadziei, Polityka, 2004-06-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pachnę
pachniemy
2 os. pachniesz
pachniecie
3 os. pachnie
pachną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pachniałem
+(e)m pachniał
pachniałam
+(e)m pachniała
pachniałom
+(e)m pachniało
pachnieliśmy
+(e)śmy pachnieli
pachniałyśmy
+(e)śmy pachniały
2 os. pachniałeś
+(e)ś pachniał
pachniałaś
+(e)ś pachniała
pachniałoś
+(e)ś pachniało
pachnieliście
+(e)ście pachnieli
pachniałyście
+(e)ście pachniały
3 os. pachniał
pachniała
pachniało
pachnieli
pachniały

bezosobnik: pachniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę pachniał
będę pachnieć
będę pachniała
będę pachnieć
będę pachniało
będę pachnieć
będziemy pachnieli
będziemy pachnieć
będziemy pachniały
będziemy pachnieć
2 os. będziesz pachniał
będziesz pachnieć
będziesz pachniała
będziesz pachnieć
będziesz pachniało
będziesz pachnieć
będziecie pachnieli
będziecie pachnieć
będziecie pachniały
będziecie pachnieć
3 os. będzie pachniał
będzie pachnieć
będzie pachniała
będzie pachnieć
będzie pachniało
będzie pachnieć
będą pachnieli
będą pachnieć
będą pachniały
będą pachnieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pachnijmy
2 os. pachnij
pachnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pachniałbym
bym pachniał
pachniałabym
bym pachniała
pachniałobym
bym pachniało
pachnielibyśmy
byśmy pachnieli
pachniałybyśmy
byśmy pachniały
2 os. pachniałbyś
byś pachniał
pachniałabyś
byś pachniała
pachniałobyś
byś pachniało
pachnielibyście
byście pachnieli
pachniałybyście
byście pachniały
3 os. pachniałby
by pachniał
pachniałaby
by pachniała
pachniałoby
by pachniało
pachnieliby
by pachnieli
pachniałyby
by pachniały

bezosobnik: pachniano by

bezokolicznik: pachnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: pachnąc

gerundium: pachnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pachnienie
pachnienia
D. pachnienia
pachnień
C. pachnieniu
pachnieniom
B. pachnienie
pachnienia
N. pachnieniem
pachnieniami
Ms. pachnieniu
pachnieniach
W. pachnienie
pachnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: pachnący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pachnący
pachnący
pachnący
pachnące
pachnąca
D. pachnącego
pachnącego
pachnącego
pachnącego
pachnącej
C. pachnącemu
pachnącemu
pachnącemu
pachnącemu
pachnącej
B. pachnącego
pachnącego
pachnący
pachnące
pachnącą
N. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącą
Ms. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pachnący
pachnący
pachnące
pachnące
D. pachnących
pachnących
pachnących
pachnących
C. pachnącym
pachnącym
pachnącym
pachnącym
B. pachnących
pachnących
pachnących
pachnące
N. pachnącymi
pachnącymi
pachnącymi
pachnącymi
Ms. pachnących
pachnących
pachnących
pachnących

odpowiednik aspektowy: zapachnieć

Składnia

bez ograniczeń + pachnieć +
KOMU

4. w pokoju

Definicja

o zapachu: być odczuwanym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pachnąć, wonieć

Połączenia

  • pachniało dymem, kurzem, pleśnią; mydłem, perfumami, świeżością; fiołkami, lasem, lawendą; wiosną; ciastem, jabłkami, kawą; morzem, sianem, żywicą; krwią, stęchlizną, wilgocią; wolnością
  • pachniało od niego, od niej
  • pachniało w domu, w kuchni, w pokoju

Cytaty

Gotować nauczyła mnie mama, która nie uznaje kupnych wypieków, dzięki temu w każdą sobotę u nas w domu pachnie świeżym ciastem.

źródło: NKJP: Ewa Pieczewska: Lubię eksperymentować w kuchni, Dziennik Bałtycki, 2001-01-19

Pachniało od niej silnym zapachem „Soir de Paris”, ale oparłem się słabości

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Po dziesięciu minutach Bormann kazał otworzyć drzwi, w pokoju pachniało gorzkimi migdałami, czyli cyjankiem.

źródło: NKJP: Janusz Rudnicki: Mój Wehrmacht, 2004

– Tu dookoła jest las, powinno pachnieć drzewami, a tymczasem cuchnie smołą i asfaltem [...].

źródło: NKJP: Piotr Kanikowski, Dariusz Sznabel: Zapach pieniędzy, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-05-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. pachnie

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. pachniało

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. będzie pachniało
będzie pachnieć

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. pachniałoby
by pachniało

bezokolicznik: pachnieć

odpowiednik aspektowy: zapachnieć

Składnia

Ø + pachnieć +
GDZIE + CZYM
Ø + pachnieć +
od KOGO/CZEGO + CZYM

Frazeologizmy

coś pachnie naftaliną
Data ostatniej modyfikacji: 23.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json