UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwlec

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwlekę
zwlokę
 zwleczemy
2 os. zwleczesz
 zwleczecie
3 os. zwlecze
 zwleką
zwloką

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwlekłem
zwlokłem
+(e)m zwlekł
+(e)m zwlókł
 zwlekłam
zwlokłam
+(e)m zwlekła
+(e)m zwlokła
 zwlekłom
zwlokłom
+(e)m zwlekło
+(e)m zwlokło
 zwlekliśmy
+(e)śmy zwlekli
 zwlekłyśmy
zwlokłyśmy
+(e)śmy zwlekły
+(e)śmy zwlokły
2 os. zwlekłeś
zwlokłeś
+(e)ś zwlekł
+(e)ś zwlókł
 zwlekłaś
zwlokłaś
+(e)ś zwlekła
+(e)ś zwlokła
 zwlekłoś
zwlokłoś
+(e)ś zwlekło
+(e)ś zwlokło
 zwlekliście
+(e)ście zwlekli
 zwlekłyście
zwlokłyście
+(e)ście zwlekły
+(e)ście zwlokły
3 os. zwlekł
zwlókł
 zwlekła
zwlokła
 zwlekło
zwlokło
 zwlekli
 zwlekły
zwlokły

bezosobnik: zwleczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwleczmy
2 os. zwlecz
 zwleczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwlekłbym
zwlókłbym
bym zwlekł
bym zwlókł
 zwlekłabym
zwlokłabym
bym zwlekła
bym zwlokła
 zwlekłobym
zwlokłobym
bym zwlekło
bym zwlokło
 zwleklibyśmy
byśmy zwlekli
 zwlekłybyśmy
zwlokłybyśmy
byśmy zwlekły
byśmy zwlokły
2 os. zwlekłbyś
zwlókłbyś
byś zwlekł
byś zwlókł
 zwlekłabyś
zwlokłabyś
byś zwlekła
byś zwlokła
 zwlekłobyś
zwlokłobyś
byś zwlekło
byś zwlokło
 zwleklibyście
byście zwlekli
 zwlekłybyście
zwlokłybyście
byście zwlekły
byście zwlokły
3 os. zwlekłby
zwlókłby
by zwlekł
by zwlókł
 zwlekłaby
zwlokłaby
by zwlekła
by zwlokła
 zwlekłoby
zwlokłoby
by zwlekło
by zwlokło
 zwlekliby
by zwlekli
 zwlekłyby
zwlokłyby
by zwlekły
by zwlokły

bezosobnik: zwleczono by

bezokolicznik: zwlec

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zwlekłszy
zwlókłszy

gerundium: zwleczenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwleczony

odpowiednik aspektowy: zwlekać

Pochodzenie

psł. *sъvľ̥kti, *sъvelkǫ

Zob. wlec

1. koszulę

Definicja

zdjąć z trudem coś przylegającego do jakiejś powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ściągnąć, zdjąć

Cytaty

Przestał już się trząść, głównie dlatego, że zwlókł z siebie szerokie czarne spodnie i koszulę, a buty odstawił na parapet uchylonego okna.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie łąki, 2000

Tymczasem Judyta zwlekła z siebie odzienie pokutne, umyła się, namaściła pachnącą mirrą i utrefiła sobie włosy.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski:Opowieści biblijne, 1963

Strząsnęła z siebie nenufary, silnym szarpnięciem rozdarła i zwlekła ociekającą wodą suknię, naga stanęła przed fontanną, pod tryskającymi strumieniami.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Składnia

bez ograniczeń + zwlec +
CO + (z KOGO/CZEGO)

2. z góry

Definicja

ciągnąc lub popychając, spowodować, że coś albo ktoś przestaje być w określonym miejscu, przesuwając się po podłożu w inne miejsce, będące niżej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Wieśniacy doskoczyli jak psy, z obu stron, wczepili się w uprząż. Tłukł pięściami jak szalony, ale zwlekli go z siodła.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Lawina zwlokła ich około 70 m i pogrzebała na głębokości półtora metra.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach : wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Mąż zwlókł ją z tapczanu, zaciągnął do łazienki, wrzucił do wanny i oblał zimną wodą.

źródło: NKJP: Joanna Piotrowska, gazeta Wyborcza,1997-11-05

Nigdy nie czułam się tak poniżona - szlochała pielęgniarka, której funkcjonariusze wyłamali ręce i zwlekli z pierwszego piętra po schodach.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.06.1999,

Składnia

bez ograniczeń + zwlec +
KOGO/CO + z CZEGO

3. z łóżka w południe

Definicja

pokonując czyjąś niechęć lub opór spowodować, że ktoś opuszcza miejsce, o którym mowa

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Połączenia

  • zwlec z łóżka kogoś

Cytaty

Jonathan miał w oczach chłód profesjonalisty. Z domieszką irytacji, że córka o tej godzinie zwlokła go z łóżka. I to jeszcze w niedzielę!

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

4. w jedno miejsce

Definicja

zgromadzić w jednym miejscu wiele rzeczy pochodzących z różnych miejsc

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ściągnąć

Cytaty

- Przez dwa ostatnie lata była wolna amerykanka, każdy sprowadzał, co chciał [import], a dzisiaj podpalają wozy, by dostać za nie odszkodowanie. Polacy nazwozili złomu, zwleczono ok. 550 tys. wozów, w tym przynajmniej 100 tys. ciężarówek.

źródło: NKJP: Andrzej Zybała, Strachowice w inkubatorze, Gazeta Wyborcza 1992-05-25

Jakiś przezorny czy obłąkany fryzjer zwlókł tu cały swój warsztat. W pękatych bukietach flaszek woda kolońska, jakieś słoiki...

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Tak, to była Via Appia, równa, gładka, wyłożona kamiennymi płytami, zwleczonymi z dalekich gór na barkach niewolników.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Składnia

bez ograniczeń + zwlec +
CO + (SKĄD) + (DOKĄD)

5. z zapłatą

Definicja

przest. 
celowo opóźnić zrobienie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Cytaty

Czy z NIP-3 (osobistym) mogę zwlec trochę, tzn. do 20.07.? Podatek za 2003 mam już rozliczony z US, więcej „zobowiązań”' z tą instytucją nie mam [...]

źródło: Internet: grupy.egospodarka.pl

Składnia

bez ograniczeń + zwlec +
z CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 03.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN