UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chmurny

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chmurny
chmurny
chmurny
chmurne
chmurna
D. chmurnego
chmurnego
chmurnego
chmurnego
chmurnej
C. chmurnemu
chmurnemu
chmurnemu
chmurnemu
chmurnej
B. chmurnego
chmurnego
chmurny
chmurne
chmurną
N. chmurnym
chmurnym
chmurnym
chmurnym
chmurną
Ms. chmurnym
chmurnym
chmurnym
chmurnym
chmurnej
W. chmurny
chmurny
chmurny
chmurne
chmurna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chmurni
chmurni
chmurne
chmurne
D. chmurnych
chmurnych
chmurnych
chmurnych
C. chmurnym
chmurnym
chmurnym
chmurnym
B. chmurnych
chmurnych
chmurnych
chmurne
N. chmurnymi
chmurnymi
chmurnymi
chmurnymi
Ms. chmurnych
chmurnych
chmurnych
chmurnych
W. chmurni
chmurni
chmurne
chmurne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chmurniejszy
chmurniejszy
chmurniejszy
chmurniejsze
chmurniejsza
D. chmurniejszego
chmurniejszego
chmurniejszego
chmurniejszego
chmurniejszej
C. chmurniejszemu
chmurniejszemu
chmurniejszemu
chmurniejszemu
chmurniejszej
B. chmurniejszego
chmurniejszego
chmurniejszy
chmurniejsze
chmurniejszą
N. chmurniejszym
chmurniejszym
chmurniejszym
chmurniejszym
chmurniejszą
Ms. chmurniejszym
chmurniejszym
chmurniejszym
chmurniejszym
chmurniejszej
W. chmurniejszy
chmurniejszy
chmurniejszy
chmurniejsze
chmurniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chmurniejsi
chmurniejsi
chmurniejsze
chmurniejsze
D. chmurniejszych
chmurniejszych
chmurniejszych
chmurniejszych
C. chmurniejszym
chmurniejszym
chmurniejszym
chmurniejszym
B. chmurniejszych
chmurniejszych
chmurniejszych
chmurniejsze
N. chmurniejszymi
chmurniejszymi
chmurniejszymi
chmurniejszymi
Ms. chmurniejszych
chmurniejszych
chmurniejszych
chmurniejszych
W. chmurniejsi
chmurniejsi
chmurniejsze
chmurniejsze

Pochodzenie

Zob. chmura

1. dzień

Definicja

książk. 
taki, że jest pełno chmur na niebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pochmurny, zachmurzony

Połączenia

  • chmurny dzień; chmurna noc; chmurne lato, niebo, popołudnie
  • chmurny i zimny, chmurny i wietrzny

Cytaty

Komputer zaciągnie żaluzje i rolety, jeżeli mieszkańcy nie lubią ostrego słońca. Doświetli też apartament w chmurny listopadowy dzień.

źródło: NKJP: Piotr Stasiak: IQ rośnie, cena spada, Polityka, 2008-09-20

Wysoko ponad chmurnym niebem, jak gdyby do innego, doskonalszego nieba należąc, prześwituje kilka nieśmiałych gwiazd.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Małe okno przecięte podwójnym, jakby prawosławnym krzyżem zwiastowało pierwszy brzask chmurnego dnia.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

2.a człowiek

Definicja

książk. 
taki, którego wyraz twarzy wskazuje, że jest przygnębiony i nie ma chęci do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ponury, posępny
antonimy:  pogodny

Połączenia

  • chmurny i ponury

Cytaty

Pani Barbara spojrzała w lustro, w które od śmierci dziecka prawie że nie patrzyła, i ujrzała chmurną, jakby nie dość sobie znajomą, ale jakże młodą, jak zniewalająco sympatyczną osobę.

źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Szkice literackie. Klimat życia i klimat literatury: 1948-1967, 2001

Wkroczyli po paru minutach dużą gromadą. Witos szedł na czele chmurny i tajemniczy.

źródło: NKJP: Andrzej Garlicki: Śmierć prezydenta, Polityka, 2002-12-07

Teraz dojrzał, że jest chmurna, a powieki ma pociemniałe z niewyspania. - Nie jest mi łatwo - szepnęła poufnie, kładąc mu rękę na dłoni.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

2.b wzrok

Definicja

książk. 
właściwy komuś, kto jest przygnębiony i nie ma chęci do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ponury, posępny
antonimy:  pogodny

Połączenia

  • chmurne oblicze, spojrzenie; chmurna twarz; chmurne myśli; chmurne oczy

Cytaty

[...] spojrzał na mnie, chmurne oczy rozbłysły, zapaliły się i jął wzniesioną ręką kreślić w powietrzu takt, gdy śpiewałem czysto, lecz spokojnie, nie chcąc, by mi ktokolwiek zawtórował fałszywym głosem [...].

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980

Wachowiak odwrócił się ku niemu. Wzrok jego znowu był chmurny, zacięty i twardy.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Ale Zeus wcale się nie roześmiał. Minę miał teraz chmurną i prawdziwie olimpijską.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

3. nierzeczywisty

Definicja

książk. 
oderwany od rzeczywistości

Noty o użyciu

Najczęściej rymowane z górny lub durny, nawiązujące do fragmentu jednego z "Liryków lozańskich" Adama Mickiewicza.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • chmurna młodość
  • durny i chmurny

Cytaty

Po co anachroniczny, durny i chmurny patriotyzm? Po co celebracja pamiątek wieku klęski, grobów i kurhanów?

źródło: NKJP: Małgorzata Sagan: Nauczyciel humanista wobec wyzwań współczesności, Wychowawca, 142/2004-10

Trzeba było definitywnie się pożegnać z porywami młodości górnej i chmurnej.

źródło: NKJP: Grażyna Bożyk: Pół wieku temu z potrzeby serca, buntu przeciwko absurdom. Narodziny PSTRĄGA, Kronika - pismo Uniwersytetu Łódzkiego, 93/2005-12

Szalone, wspaniałe, księżycowe - takie marzenia zwykliśmy przypisywać młodym. Ale oni ich nie mają. Co się porobiło z młodością chmurną i górną?

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Praca, krzepa, kasa, czyli o czym marzą Polacy, Polityka, 2002-03-30

W liście ze stycznia 1957 roku pisał do mnie Gustaw Morcinek: „Knocę teraz [...] powieść autobiograficzną z lat szczenięcych, pacholęcych, durnych, chmurnych, na które nie leją się łzy rzęsiste, lecz kapie turecki miód za dwa grajcary [...]”.

źródło: NKJP: Krystyna Kolińska: Orzeszkowa, złote ptaki i terroryści, 1996

Data ostatniej modyfikacji: 06.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json