Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ośmielam się |
ośmielamy się |
|||
| 2 os. |
ośmielasz się |
ośmielacie się |
|||
| 3 os. |
ośmiela się |
ośmielają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ośmielałem się +(e)m się ośmielał |
ośmielałam się +(e)m się ośmielała |
ośmielałom się +(e)m się ośmielało |
ośmielaliśmy się +(e)śmy się ośmielali |
ośmielałyśmy się +(e)śmy się ośmielały |
| 2 os. |
ośmielałeś się +(e)ś się ośmielał |
ośmielałaś się +(e)ś się ośmielała |
ośmielałoś się +(e)ś się ośmielało |
ośmielaliście się +(e)ście się ośmielali |
ośmielałyście się +(e)ście się ośmielały |
| 3 os. |
ośmielał się |
ośmielała się |
ośmielało się |
ośmielali się |
ośmielały się |
bezosobnik: ośmielano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się ośmielał będę się ośmielać |
będę się ośmielała będę się ośmielać |
będę się ośmielało będę się ośmielać |
będziemy się ośmielali będziemy się ośmielać |
będziemy się ośmielały będziemy się ośmielać |
| 2 os. |
będziesz się ośmielał będziesz się ośmielać |
będziesz się ośmielała będziesz się ośmielać |
będziesz się ośmielało będziesz się ośmielać |
będziecie się ośmielali będziecie się ośmielać |
będziecie się ośmielały będziecie się ośmielać |
| 3 os. |
będzie się ośmielał będzie się ośmielać |
będzie się ośmielała będzie się ośmielać |
będzie się ośmielało będzie się ośmielać |
będą się ośmielali będą się ośmielać |
będą się ośmielały będą się ośmielać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ośmielajmy się |
|
| 2 os. |
ośmielaj się |
ośmielajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ośmielałbym się bym się ośmielał |
ośmielałabym się bym się ośmielała |
ośmielałobym się bym się ośmielało |
ośmielalibyśmy się byśmy się ośmielali |
ośmielałybyśmy się byśmy się ośmielały |
| 2 os. |
ośmielałbyś się byś się ośmielał |
ośmielałabyś się byś się ośmielała |
ośmielałobyś się byś się ośmielało |
ośmielalibyście się byście się ośmielali |
ośmielałybyście się byście się ośmielały |
| 3 os. |
ośmielałby się by się ośmielał |
ośmielałaby się by się ośmielała |
ośmielałoby się by się ośmielało |
ośmielaliby się by się ośmielali |
ośmielałyby się by się ośmielały |
bezosobnik: ośmielano by się
bezokolicznik: ośmielać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ośmielając się
gerundium: ośmielanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ośmielanie się |
ośmielania się |
| D. | ośmielania się |
ośmielań się |
| C. | ośmielaniu się |
ośmielaniom się |
| B. | ośmielanie się |
ośmielania się |
| N. | ośmielaniem się |
ośmielaniami się |
| Ms. | ośmielaniu się |
ośmielaniach się |
| W. | ośmielanie się |
ośmielania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ośmielający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ośmielający się |
ośmielający się |
ośmielający się |
ośmielające się |
ośmielająca się |
| D. | ośmielającego się |
ośmielającego się |
ośmielającego się |
ośmielającego się |
ośmielającej się |
| C. | ośmielającemu się |
ośmielającemu się |
ośmielającemu się |
ośmielającemu się |
ośmielającej się |
| B. | ośmielającego się |
ośmielającego się |
ośmielający się |
ośmielające się |
ośmielającą się |
| N. | ośmielającym się |
ośmielającym się |
ośmielającym się |
ośmielającym się |
ośmielającą się |
| Ms. | ośmielającym się |
ośmielającym się |
ośmielającym się |
ośmielającym się |
ośmielającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ośmielający się |
ośmielający się |
ośmielające się |
ośmielające się |
| D. | ośmielających się |
ośmielających się |
ośmielających się |
ośmielających się |
| C. | ośmielającym się |
ośmielającym się |
ośmielającym się |
ośmielającym się |
| B. | ośmielających się |
ośmielających się |
ośmielających się |
ośmielające się |
| N. | ośmielającymi się |
ośmielającymi się |
ośmielającymi się |
ośmielającymi się |
| Ms. | ośmielających się |
ośmielających się |
ośmielających się |
ośmielających się |
odpowiednik aspektowy: ośmielić się
Pochodzenie
Zob. śmiały
1. protestować
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odważać się |
Połączenia
- ośmielać się apelować do kogoś, atakować, bronić czegoś, krytykować coś, myśleć, odpowiadać, postawić pytanie, tezę..., powiedzieć, prosić, protestować, przypomnieć, sądzić, stwierdzić, twierdzić, wyrazić pogląd, zabierać głos, zaapelować, zauważyć, zwrócić uwagę
Cytaty
|
[...] w Albanii nie tylko nie mówiło się o Kosowie, ale wręcz prześladowano tych, którzy ośmielali się protestować przeciwko serbskim zbrodniom. źródło: NKJP: Ismail Kadare; (z Francuskiego Tłumaczył Adam Luft: Dramat domu Szehu, Gazeta Wyborcza, 1993-09-11 |
|
|
Niech nasza demonstracja będzie ostrzeżeniem dla wszystkich polityków ośmielających się manipulować społeczeństwem poprzez składanie deklaracji, których później nie zamierzają realizować. źródło: NKJP: Piotr Najsztub; Paweł Smoleński: Parada blagierów, Gazeta Wyborcza, 1993-02-04 |
|
|
Przyzwyczaił się, że każda osoba, która podczas postoju w Nowym Jorku trafiała do jego baru, była spragniona polskich wódek. Innych napojów nigdy nie ośmielał się nawet proponować. źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985 |
Składnia
|
+ | ośmielać się | + |
BEZOKOLICZNIK
|
2. w stosunku do kobiet
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odważać się |
Cytaty
|
Ireneus szlocha. Siedząca obok panienka pożycza mu chusteczkę do otarcia oczu. Po zakończeniu spektaklu Ireneus ośmiela się, proponuje spacer. źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009 |
|
|
Coraz bardziej czując się pewnym łaski królewskiej, Molier ośmiela się w swoich satyrycznych wycieczkach; niebawem w skreślonych naprędce interludiach do baletu Natręci zbiera wzorki z samego otoczenia króla, ze dworu! źródło: Internet: https://books.google.pl, Molier, Mizantrop |
|
|
Nieśmiałe dzieci często stają się niespokojnymi, lękliwymi nastolatkami. Na szczęście wiele osób ośmiela się z wiekiem, żal po straconych okazjach do przeżycia czegoś jednak pozostaje. źródło: Internet: niesmialosc.net › artykułów › nieśmiałości |
Składnia
|
+ | ośmielać się | + |
BEZOKOLICZNIK
|
|
+ | ośmielać się | + |
(w CZYM)
|