Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
roztrwaniam |
roztrwaniamy |
|||
| 2 os. |
roztrwaniasz |
roztrwaniacie |
|||
| 3 os. |
roztrwania |
roztrwaniają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
roztrwaniałem +(e)m roztrwaniał |
roztrwaniałam +(e)m roztrwaniała |
roztrwaniałom +(e)m roztrwaniało |
roztrwanialiśmy +(e)śmy roztrwaniali |
roztrwaniałyśmy +(e)śmy roztrwaniały |
| 2 os. |
roztrwaniałeś +(e)ś roztrwaniał |
roztrwaniałaś +(e)ś roztrwaniała |
roztrwaniałoś +(e)ś roztrwaniało |
roztrwanialiście +(e)ście roztrwaniali |
roztrwaniałyście +(e)ście roztrwaniały |
| 3 os. |
roztrwaniał |
roztrwaniała |
roztrwaniało |
roztrwaniali |
roztrwaniały |
bezosobnik: roztrwaniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę roztrwaniał będę roztrwaniać |
będę roztrwaniała będę roztrwaniać |
będę roztrwaniało będę roztrwaniać |
będziemy roztrwaniali będziemy roztrwaniać |
będziemy roztrwaniały będziemy roztrwaniać |
| 2 os. |
będziesz roztrwaniał będziesz roztrwaniać |
będziesz roztrwaniała będziesz roztrwaniać |
będziesz roztrwaniało będziesz roztrwaniać |
będziecie roztrwaniali będziecie roztrwaniać |
będziecie roztrwaniały będziecie roztrwaniać |
| 3 os. |
będzie roztrwaniał będzie roztrwaniać |
będzie roztrwaniała będzie roztrwaniać |
będzie roztrwaniało będzie roztrwaniać |
będą roztrwaniali będą roztrwaniać |
będą roztrwaniały będą roztrwaniać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
roztrwaniajmy |
|
| 2 os. |
roztrwaniaj |
roztrwaniajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
roztrwaniałbym bym roztrwaniał |
roztrwaniałabym bym roztrwaniała |
roztrwaniałobym bym roztrwaniało |
roztrwanialibyśmy byśmy roztrwaniali |
roztrwaniałybyśmy byśmy roztrwaniały |
| 2 os. |
roztrwaniałbyś byś roztrwaniał |
roztrwaniałabyś byś roztrwaniała |
roztrwaniałobyś byś roztrwaniało |
roztrwanialibyście byście roztrwaniali |
roztrwaniałybyście byście roztrwaniały |
| 3 os. |
roztrwaniałby by roztrwaniał |
roztrwaniałaby by roztrwaniała |
roztrwaniałoby by roztrwaniało |
roztrwanialiby by roztrwaniali |
roztrwaniałyby by roztrwaniały |
bezosobnik: roztrwaniano by
bezokolicznik: roztrwaniać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
roztrwaniając
gerundium: roztrwanianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | roztrwanianie |
roztrwaniania |
| D. | roztrwaniania |
roztrwaniań |
| C. | roztrwanianiu |
roztrwanianiom |
| B. | roztrwanianie |
roztrwaniania |
| N. | roztrwanianiem |
roztrwanianiami |
| Ms. | roztrwanianiu |
roztrwanianiach |
| W. | roztrwanianie |
roztrwaniania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: roztrwaniający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | roztrwaniający |
roztrwaniający |
roztrwaniający |
roztrwaniające |
roztrwaniająca |
| D. | roztrwaniającego |
roztrwaniającego |
roztrwaniającego |
roztrwaniającego |
roztrwaniającej |
| C. | roztrwaniającemu |
roztrwaniającemu |
roztrwaniającemu |
roztrwaniającemu |
roztrwaniającej |
| B. | roztrwaniającego |
roztrwaniającego |
roztrwaniający |
roztrwaniające |
roztrwaniającą |
| N. | roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
roztrwaniającą |
| Ms. | roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
roztrwaniającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | roztrwaniający |
roztrwaniający |
roztrwaniające |
roztrwaniające |
| D. | roztrwaniających |
roztrwaniających |
roztrwaniających |
roztrwaniających |
| C. | roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
roztrwaniającym |
| B. | roztrwaniających |
roztrwaniających |
roztrwaniających |
roztrwaniające |
| N. | roztrwaniającymi |
roztrwaniającymi |
roztrwaniającymi |
roztrwaniającymi |
| Ms. | roztrwaniających |
roztrwaniających |
roztrwaniających |
roztrwaniających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: roztrwaniany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | roztrwaniany |
roztrwaniany |
roztrwaniany |
roztrwaniane |
roztrwaniana |
| D. | roztrwanianego |
roztrwanianego |
roztrwanianego |
roztrwanianego |
roztrwanianej |
| C. | roztrwanianemu |
roztrwanianemu |
roztrwanianemu |
roztrwanianemu |
roztrwanianej |
| B. | roztrwanianego |
roztrwanianego |
roztrwaniany |
roztrwaniane |
roztrwanianą |
| N. | roztrwanianym |
roztrwanianym |
roztrwanianym |
roztrwanianym |
roztrwanianą |
| Ms. | roztrwanianym |
roztrwanianym |
roztrwanianym |
roztrwanianym |
roztrwanianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | roztrwaniani |
roztrwaniani |
roztrwaniane |
roztrwaniane |
| D. | roztrwanianych |
roztrwanianych |
roztrwanianych |
roztrwanianych |
| C. | roztrwanianym |
roztrwanianym |
roztrwanianym |
roztrwanianym |
| B. | roztrwanianych |
roztrwanianych |
roztrwanianych |
roztrwaniane |
| N. | roztrwanianymi |
roztrwanianymi |
roztrwanianymi |
roztrwanianymi |
| Ms. | roztrwanianych |
roztrwanianych |
roztrwanianych |
roztrwanianych |
odpowiednik aspektowy: roztrwonić
Pochodzenie
Zob. trwonić
1. pieniądze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | marnotrawić, marnować, przetańcowywać, przetańczać, przetracać, roztracać, tranowić, trwonić | |
| antonimy: | oszczędzać | |
| hiperonimy: | tracić |
Połączenia
- roztrwaniać dobytek, majątek, mienie
- roztrwaniać szybko
Cytaty
|
Rysio opuszczał pracę i roztrwaniał pieniądze na życie [...] i beztrosko zabawiał się z przywiezioną flamą. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
|
|
Mają obiady w przedszkolu i szkole za darmo [...], dostają bezpłatnie podręczniki, bo biedni [...]. A dzieci mają najdroższe telefony komórkowe, roztrwaniają pieniądze na papierosy. źródło: NKJP: Ewa Bugno: Boskie jest życie pasożyta, Gazeta Krakowska, 2007-10-26 |
|
|
Niektórzy uważali go za fircyka i mieli za złe roztrwanianie rodzinnego majątku. źródło: NKJP: Aktor i ... hipiska, Polska Głos Wielkopolski, 2005-07-01 |
Składnia
|
+ | roztrwaniać | + |
CO +
(na CO)
|
2. czas
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | marnotrawić, marnować, roztracać, trwonić | |
| antonimy: | oszczędzać | |
| hiperonimy: | tracić |
Połączenia
- roztrwaniać czas, przewagę
- móc roztrwaniać
Cytaty
|
„Czerwone Diabły’’ nie zamierzają roztrwaniać przewagi nad najgroźniejszymi rywalami, czego dowiodły wczoraj na boisku w Middlesbrough. źródło: NKJP: (PAT): Niedosyt Dudka, Gazeta Poznańska, 2003-12-29 |
|
|
Wszystkim sympatykom ŁKS [...] powinno zależeć na tym, aby o klubie z tak bogatymi tradycjami sportowymi mówiono dobrze. Cóż, kiedy garstka nieodpowiedzialnych młodych ludzi roztrwania w bezmyślny sposób kapitał moralny wielu pokoleń. źródło: NKJP: (m. st.): Prezes Roman Stępień: Rozróby nie służą ŁKS, Express Ilustrowany, 2002-10-17 |
|
|
Uchylając się od faktycznego pełnienia tej roli, Bill Clinton roztrwania po trochu [...] prestiż Stanów Zjednoczonych. źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Wszędzie są dołki, Gazeta Wyborcza, 1994-04-25 |
Składnia
|
+ | roztrwaniać | + |
CO
|