Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
trwonię |
trwonimy |
|||
| 2 os. |
trwonisz |
trwonicie |
|||
| 3 os. |
trwoni |
trwonią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
trwoniłem +(e)m trwonił |
trwoniłam +(e)m trwoniła |
trwoniłom +(e)m trwoniło |
trwoniliśmy +(e)śmy trwonili |
trwoniłyśmy +(e)śmy trwoniły |
| 2 os. |
trwoniłeś +(e)ś trwonił |
trwoniłaś +(e)ś trwoniła |
trwoniłoś +(e)ś trwoniło |
trwoniliście +(e)ście trwonili |
trwoniłyście +(e)ście trwoniły |
| 3 os. |
trwonił |
trwoniła |
trwoniło |
trwonili |
trwoniły |
bezosobnik: trwoniono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę trwonił będę trwonić |
będę trwoniła będę trwonić |
będę trwoniło będę trwonić |
będziemy trwonili będziemy trwonić |
będziemy trwoniły będziemy trwonić |
| 2 os. |
będziesz trwonił będziesz trwonić |
będziesz trwoniła będziesz trwonić |
będziesz trwoniło będziesz trwonić |
będziecie trwonili będziecie trwonić |
będziecie trwoniły będziecie trwonić |
| 3 os. |
będzie trwonił będzie trwonić |
będzie trwoniła będzie trwonić |
będzie trwoniło będzie trwonić |
będą trwonili będą trwonić |
będą trwoniły będą trwonić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
trwońmy |
|
| 2 os. |
trwoń |
trwońcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
trwoniłbym bym trwonił |
trwoniłabym bym trwoniła |
trwoniłobym bym trwoniło |
trwonilibyśmy byśmy trwonili |
trwoniłybyśmy byśmy trwoniły |
| 2 os. |
trwoniłbyś byś trwonił |
trwoniłabyś byś trwoniła |
trwoniłobyś byś trwoniło |
trwonilibyście byście trwonili |
trwoniłybyście byście trwoniły |
| 3 os. |
trwoniłby by trwonił |
trwoniłaby by trwoniła |
trwoniłoby by trwoniło |
trwoniliby by trwonili |
trwoniłyby by trwoniły |
bezosobnik: trwoniono by
bezokolicznik: trwonić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
trwoniąc
gerundium: trwonienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | trwonienie |
trwonienia |
| D. | trwonienia |
trwonień |
| C. | trwonieniu |
trwonieniom |
| B. | trwonienie |
trwonienia |
| N. | trwonieniem |
trwonieniami |
| Ms. | trwonieniu |
trwonieniach |
| W. | trwonienie |
trwonienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: trwoniący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | trwoniący |
trwoniący |
trwoniący |
trwoniące |
trwoniąca |
| D. | trwoniącego |
trwoniącego |
trwoniącego |
trwoniącego |
trwoniącej |
| C. | trwoniącemu |
trwoniącemu |
trwoniącemu |
trwoniącemu |
trwoniącej |
| B. | trwoniącego |
trwoniącego |
trwoniący |
trwoniące |
trwoniącą |
| N. | trwoniącym |
trwoniącym |
trwoniącym |
trwoniącym |
trwoniącą |
| Ms. | trwoniącym |
trwoniącym |
trwoniącym |
trwoniącym |
trwoniącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | trwoniący |
trwoniący |
trwoniące |
trwoniące |
| D. | trwoniących |
trwoniących |
trwoniących |
trwoniących |
| C. | trwoniącym |
trwoniącym |
trwoniącym |
trwoniącym |
| B. | trwoniących |
trwoniących |
trwoniących |
trwoniące |
| N. | trwoniącymi |
trwoniącymi |
trwoniącymi |
trwoniącymi |
| Ms. | trwoniących |
trwoniących |
trwoniących |
trwoniących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: trwoniony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | trwoniony |
trwoniony |
trwoniony |
trwonione |
trwoniona |
| D. | trwonionego |
trwonionego |
trwonionego |
trwonionego |
trwonionej |
| C. | trwonionemu |
trwonionemu |
trwonionemu |
trwonionemu |
trwonionej |
| B. | trwonionego |
trwonionego |
trwoniony |
trwonione |
trwonioną |
| N. | trwonionym |
trwonionym |
trwonionym |
trwonionym |
trwonioną |
| Ms. | trwonionym |
trwonionym |
trwonionym |
trwonionym |
trwonionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | trwonieni |
trwonieni |
trwonione |
trwonione |
| D. | trwonionych |
trwonionych |
trwonionych |
trwonionych |
| C. | trwonionym |
trwonionym |
trwonionym |
trwonionym |
| B. | trwonionych |
trwonionych |
trwonionych |
trwonione |
| N. | trwonionymi |
trwonionymi |
trwonionymi |
trwonionymi |
| Ms. | trwonionych |
trwonionych |
trwonionych |
trwonionych |
odpowiednik aspektowy: roztrwonić
Pochodzenie
Etymologia niepewna (względy fonetyczne i wąski, ograniczony do polszczyzny zasięg). Za postać wyjściową uznaje się *trawonić, będącą ekspresywnym derywatem od pol. trawić (zob.). Bor (także Babik, Pożegnanie z lasem, s. 83-84).
1. pieniądze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ktoś wyrzuca pieniądze w błoto, marnotrawić, marnować, przepieprzać, przetracać, rozpieprzać, roztracać, roztrwaniać, tracić, tranowić | |
| antonimy: | oszczędzać |
Połączenia
- trwonić fundusze, grosz, majątek, pieniądze, surowce, środki; energię, wodę; zasoby
- lubić, móc trwonić
Cytaty
|
Kolorowe pisma pełne są historii ludzi, którzy niespodziewanie weszli w posiadanie fortun. Niektórzy trwonili je w okamgnieniu, inni umiejętnie pomnażali majątek, znajdując w tym cel życia, jeszcze inni siwieli ze strachu, że mogą go stracić. źródło: NKJP: Anna Onichimowska: Trzecie oko, 2009 |
|
|
Ich ojciec prowadził ryzykowne interesy, wiodąc równocześnie wystawny tryb życia i trwoniąc nań znaczne sumy. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004 |
|
|
Księżna Elżbieta, póki żyła, hamowała nieco Jana i jego szeroki gest, ale gdy zmarła, książę ze zdwojoną siłą wziął się za trwonienie schedy. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
Składnia
|
+ | trwonić | + |
CO +
(na CO)
|
2. czas
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | marnotrawić, marnować, roztrwaniać, tracić, tranowić | |
| antonimy: | oszczędzać |
Połączenia
- trwonić czas, pracę, siły, urlop, życie
- (nie) chcieć, (nie) lubić trwonić
Cytaty
|
Czy warto trwonić resztkę sił na wyprawy do tego zapyziałego miasteczka? źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998 |
|
|
Nie lubimy myśleć o śmierci [...], żyjemy tak, jakbyśmy mieli żyć wiecznie życiem, które właśnie trwonimy. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
|
|
Aurelia sprowadziła lekarza, który nie zamierzał trwonić swoich umiejętności na przegraną sprawę. źródło: NKJP: Katarzyna Pisarzewska: Koncert łgarzy, 2009 |
Składnia
|
+ | trwonić | + |
CO
|