UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zlecić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Genetycznie wyraz związany jest z psł. *lětěti, *lěťǫ 'powierzać opiece, przekazywać, dawać', opartym na odprzymiotnikowym rzeczowniku abstrakcyjnym *letь (ż) 'swoboda, wolność' (od hipotetycznego *lětъ 'łagodny, spokojny, powolny, przychylny') Bor

Definicja

zobowiązać jakąś osobę lub instytucję do zrobienia czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • burmistrz, magistrat, premier, prezydent, prokurator, ratusz, rząd, sejm, wojewoda, wójt; doktor, lekarz, pediatra; nauczyciel, profesor; klient, odbiorca, szef, wydawca, zarząd zlecił; lekarka; gmina, komisja, prokuratura; firma zleciła; miasto, starostwo zleciło; władze zleciły coś
  • zlecić gminie, miastu, ministrowi, powiatom, prawnikom, prokuratorowi, samorządowi, sędziemu; ekspertom, elektrotechnikowi, profesjonaliście, specjaliście; architektowi, dyrektorowi; dziecku; firmie, poczcie, spółce
  • zlecić analizę, ekspertyzę; morfologię, zastrzyk; napisanie książki, pracy magisterskiej..., prowadzenie akcji, księgowości..., przeprowadzenie badań, konkursu...; sprzedaż, wycenę; naprawę, remont, renowację; kradzież, morderstwo, porwanie, śledztwo, zabójstwo
  • zlecić bez przetargu
  • zlecić na piśmie
  • zlecić u architekta, u maklera
  • zlecić w drodze przetargu, umowy
  • dodatkowo, doraźnie, jednocześnie, rutynowo, standardowo; osobiście, telefonicznie zlecić
  • zlecić i sfinansować, zlecić i zamówić, zlecić i zapłacić
  • praca zlecona

Cytaty

Burmistrz Gąbina zlecił prawnikom opracowanie ekspertyzy w związku z omawianą ustawą.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.10.1994

Na szczęście do wykrycia wielu nieprawidłowości nie trzeba nowoczesnej aparatury - wystarczy poprosić lekarza, by zmierzył ciśnienie, zlecił morfologię krwi [...].

źródło: NKJP: Jak często się badać?, Polityka, 2006-01-28

Sprawców zamachu nie znaleziono do dziś. [...] Nie wiadomo też, kto zlecił morderstwo.

źródło: NKJP: Marcin Wojciechowski: Pomarańczowy majdan, 2006

W komunalnym budynku wielofunkcyjnym w Racławicach dwa lata temu miała ona wykonać dach, jednak nie wywiązała się z tego zlecenia, gmina zleciła w drodze przetargu wykonanie go innej firmie [...].

źródło: NKJP: Egzekucja długu, Dziennik Polski, 2003-08-04

Wczorajsze „Życie Warszawy” podało, że Podkański osobiście zlecił w czerwcu podpisanie kontraktu wartości 8 mld zł z InterAms II [...].

źródło: NKJP: Hanna Nowakowska: Przetarg o tajemniczy przetarg, Gazeta Wyborcza, 1994-12-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlecę
zlecimy
2 os. zlecisz
zlecicie
3 os. zleci
zlecą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zleciłem
+(e)m zlecił
zleciłam
+(e)m zleciła
zleciłom
+(e)m zleciło
zleciliśmy
+(e)śmy zlecili
zleciłyśmy
+(e)śmy zleciły
2 os. zleciłeś
+(e)ś zlecił
zleciłaś
+(e)ś zleciła
zleciłoś
+(e)ś zleciło
zleciliście
+(e)ście zlecili
zleciłyście
+(e)ście zleciły
3 os. zlecił
zleciła
zleciło
zlecili
zleciły

bezosobnik: zlecono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlećmy
2 os. zleć
zlećcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zleciłbym
bym zlecił
zleciłabym
bym zleciła
zleciłobym
bym zleciło
zlecilibyśmy
byśmy zlecili
zleciłybyśmy
byśmy zleciły
2 os. zleciłbyś
byś zlecił
zleciłabyś
byś zleciła
zleciłobyś
byś zleciło
zlecilibyście
byście zlecili
zleciłybyście
byście zleciły
3 os. zleciłby
by zlecił
zleciłaby
by zleciła
zleciłoby
by zleciło
zleciliby
by zlecili
zleciłyby
by zleciły

bezosobnik: zlecono by

bezokolicznik: zlecić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zleciwszy

gerundium: zlecenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zlecenie
zlecenia
D. zlecenia
zleceń
C. zleceniu
zleceniom
B. zlecenie
zlecenia
N. zleceniem
zleceniami
Ms. zleceniu
zleceniach
W. zlecenie
zlecenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zlecony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zlecony
zlecony
zlecony
zlecone
zlecona
D. zleconego
zleconego
zleconego
zleconego
zleconej
C. zleconemu
zleconemu
zleconemu
zleconemu
zleconej
B. zleconego
zleconego
zlecony
zlecone
zleconą
N. zleconym
zleconym
zleconym
zleconym
zleconą
Ms. zleconym
zleconym
zleconym
zleconym
zleconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zleceni
zleceni
zlecone
zlecone
D. zleconych
zleconych
zleconych
zleconych
C. zleconym
zleconym
zleconym
zleconym
B. zleconych
zleconych
zleconych
zlecone
N. zleconymi
zleconymi
zleconymi
zleconymi
Ms. zleconych
zleconych
zleconych
zleconych

odpowiednik aspektowy: zlecać

Składnia

bez ograniczeń + zlecić +
KOMU + CO
Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json