UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mecenas

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od polityka rzymskiego, opiekuna poetów, Caiusa Cilniusa Maecenasa (I w. p.n.e.); tytuł stosowany grzecznościowo do adwokatów

1. opiekun artystów

Definicja

osoba lub instytucja, która wspiera rozwój artystów, naukowców lub sportowców

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  protektor

Połączenia

  • bogaty, hojny, możny, szczodry; wielki; państwowy, polityczny, prywatny; główny mecenas
  • mecenas artystów; kultury, nauki, sportu, sztuki
  • mecenas i kolekcjoner, mecenas i opiekun, mecenas i sponsor
  • funkcja, rola mecenasa

Cytaty

Był mecenasem artystów - w tym Stanisława Moniuszki, któremu udzielał pożyczek na wieczne nieoddanie, wymusił na nim dopisanie baletu do I aktu „Halki”, finansował podróż kompozytora do Paryża [...].

źródło: NKJP: Daniel Passent: Toeplitz z rodziną, Polityka, 2004-10-30

[...] od lat jest hojnym mecenasem i swymi dotacjami wspiera wiele kulturalnych imprez polonijnych.

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mecenas
mecenasi
mecenasowie
ndepr
mecenasy
depr
D. mecenasa
mecenasów
C. mecenasowi
mecenasom
B. mecenasa
mecenasów
N. mecenasem
mecenasami
Ms. mecenasie
mecenasach
W. mecenasie
mecenasi
mecenasowie
ndepr
mecenasy
depr

2. prawnik

Definicja

prawnik, który broni oskarżonego i udziela mu porad

Noty o użyciu

Jeżeli wyrazu mecenas używamy w odniesieniu do kobiety, we wszystkich kontekstach może występować forma równokształtna z M. lp, a wyraz może przyłączać formy żeńskie czasownika i przymiotnika, np. mecenas przyszła., spotkanie z nową mecenas, Anną Kowalską. Może też zostać zachowana odmiana i składnia charakterystyczna dla rzeczowników rodzaju m1, np.: spotkanie z nowym mecenasem, Anną Kowalską.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  adwokat, obrona, obrońca
antonimy:  oskarżyciel, prokurator
hiperonimy:  prawnik

Połączenia

  • obrońca, prawnik mecenas
  • gabinet, kancelaria; apelacja, wniosek mecenasa
  • mecenas argumentuje, dowodzi, wyjaśnia

Cytaty

Składam wniosek o przebadanie jej przez psychiatrów na okoliczność, czy może brać udział w procesie - powiedziała wczoraj przed sądem mecenas Irena Graunitz, która broni Katarzyny M.

źródło: NKJP: (KOS): Oskarżaną zbadają psychiatrzy, Gazeta Wrocławska, 2003-09-20

Sędzia Andrzej Kryże chciał dowiedzieć się, kiedy doszło do zwolnienia adwokatów, bo podczas poniedziałkowej rozprawy mecenas towarzyszył oskarżonej.

źródło: NKJP: (APP): FOZZ - show z Janiną Chim w roli głównej, Dziennik Łódzki, 2005-02-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mecenas
mecenasi
mecenasowie
ndepr
mecenasy
depr
D. mecenasa
mecenasów
C. mecenasowi
mecenasom
B. mecenasa
mecenasów
N. mecenasem
mecenasami
Ms. mecenasie
mecenasach
W. mecenasie
mecenasi
mecenasowie
ndepr
mecenasy
depr

Skróty

mec.

Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json