Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. lecieć
1. ptak
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Cytaty
|
Nagle ogromny ptak zleciał na gromadę dzieci, chwycił w swe szpony małego chłopca i uprowadził go. źródło: Internet |
|
|
Toteż samolot zleciał nawet kilkanaście metrów poniżej poziomu na jakim znajdował się pas startowy, wlatując w jedną okolicznych kotlin. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zlecę |
zlecimy |
|||
| 2 os. |
zlecisz |
zlecicie |
|||
| 3 os. |
zleci |
zlecą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałem +(e)m zleciał |
zleciałam +(e)m zleciała |
zleciałom +(e)m zleciało |
zlecieliśmy +(e)śmy zlecieli |
zleciałyśmy +(e)śmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałeś +(e)ś zleciał |
zleciałaś +(e)ś zleciała |
zleciałoś +(e)ś zleciało |
zlecieliście +(e)ście zlecieli |
zleciałyście +(e)ście zleciały |
| 3 os. |
zleciał |
zleciała |
zleciało |
zlecieli |
zleciały |
bezosobnik: zleciano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zlećmy |
|
| 2 os. |
zleć |
zlećcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałbym bym zleciał |
zleciałabym bym zleciała |
zleciałobym bym zleciało |
zlecielibyśmy byśmy zlecieli |
zleciałybyśmy byśmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałbyś byś zleciał |
zleciałabyś byś zleciała |
zleciałobyś byś zleciało |
zlecielibyście byście zlecieli |
zleciałybyście byście zleciały |
| 3 os. |
zleciałby by zleciał |
zleciałaby by zleciała |
zleciałoby by zleciało |
zlecieliby by zlecieli |
zleciałyby by zleciały |
bezosobnik: zleciano by
bezokolicznik: zlecieć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zleciawszy
gerundium: zlecenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zlecenie |
zlecenia |
| D. | zlecenia |
zleceń |
| C. | zleceniu |
zleceniom |
| B. | zlecenie |
zlecenia |
| N. | zleceniem |
zleceniami |
| Ms. | zleceniu |
zleceniach |
| W. | zlecenie |
zlecenia |
odpowiednik aspektowy: zlatywać
Składnia
|
+ | zlecieć | + |
(GDZIE)
|
2. liście
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zrąbać się |
Połączenia
- zlecieć z konia, z krzesła, z mostu, z roweru, z siodła
- poślizgnąć się i zlecieć
Cytaty
|
Mock usiadł przy stole, zapalił papierosa, a papierośnicę popchnął odruchowo po stole, tak mocno, że zleciała na podłogę. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009 |
|
|
Dech straciłem, lampa mi z łapy wypadła... dobrze, że z drabiny nie zleciałem. źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954 |
|
|
Tomczykiewicz odpadł od skały i zleciał z wysokości stu dwudziestu metrów. źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zlecę |
zlecimy |
|||
| 2 os. |
zlecisz |
zlecicie |
|||
| 3 os. |
zleci |
zlecą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałem +(e)m zleciał |
zleciałam +(e)m zleciała |
zleciałom +(e)m zleciało |
zlecieliśmy +(e)śmy zlecieli |
zleciałyśmy +(e)śmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałeś +(e)ś zleciał |
zleciałaś +(e)ś zleciała |
zleciałoś +(e)ś zleciało |
zlecieliście +(e)ście zlecieli |
zleciałyście +(e)ście zleciały |
| 3 os. |
zleciał |
zleciała |
zleciało |
zlecieli |
zleciały |
bezosobnik: zleciano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zlećmy |
|
| 2 os. |
zleć |
zlećcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałbym bym zleciał |
zleciałabym bym zleciała |
zleciałobym bym zleciało |
zlecielibyśmy byśmy zlecieli |
zleciałybyśmy byśmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałbyś byś zleciał |
zleciałabyś byś zleciała |
zleciałobyś byś zleciało |
zlecielibyście byście zlecieli |
zleciałybyście byście zleciały |
| 3 os. |
zleciałby by zleciał |
zleciałaby by zleciała |
zleciałoby by zleciało |
zlecieliby by zlecieli |
zleciałyby by zleciały |
bezosobnik: zleciano by
bezokolicznik: zlecieć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zleciawszy
gerundium: zlecenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zlecenie |
zlecenia |
| D. | zlecenia |
zleceń |
| C. | zleceniu |
zleceniom |
| B. | zlecenie |
zlecenia |
| N. | zleceniem |
zleceniami |
| Ms. | zleceniu |
zleceniach |
| W. | zlecenie |
zlecenia |
Składnia
|
|
+ | zlecieć | + |
z CZEGO
|
3. po schodach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | skrochmalić się, spitolić się |
Połączenia
- zlecieć na dół
- zlecieć po schodach
Cytaty
|
Bo jak zaryczała druga, to tak jak byliśmy [...], bez butów [...] i (jednak) w skarpetkach, tak zlecieliśmy ze schodów. Były obok. Zlecieliśmy - to mało powiedzieć. Jednym zakrętem poręczy w lotne kucki! I już było się w piwnicy. źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Pamiętnik z Powstania Warszawskiego, 1970 |
|
|
Dawid minął go, zleciał na dół i wsunął się do piwnicy. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971 |
|
|
Następnego dnia rano ktoś zadzwonił. Na ten telefon widocznie czekała, bo zleciała z góry tylko w pospiesznie naciągniętych dżinsach, bez bluzki, szybko, by nikt jej nie ubiegł. źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 1997 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zlecę |
zlecimy |
|||
| 2 os. |
zlecisz |
zlecicie |
|||
| 3 os. |
zleci |
zlecą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałem +(e)m zleciał |
zleciałam +(e)m zleciała |
zleciałom +(e)m zleciało |
zlecieliśmy +(e)śmy zlecieli |
zleciałyśmy +(e)śmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałeś +(e)ś zleciał |
zleciałaś +(e)ś zleciała |
zleciałoś +(e)ś zleciało |
zlecieliście +(e)ście zlecieli |
zleciałyście +(e)ście zleciały |
| 3 os. |
zleciał |
zleciała |
zleciało |
zlecieli |
zleciały |
bezosobnik: zleciano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zlećmy |
|
| 2 os. |
zleć |
zlećcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałbym bym zleciał |
zleciałabym bym zleciała |
zleciałobym bym zleciało |
zlecielibyśmy byśmy zlecieli |
zleciałybyśmy byśmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałbyś byś zleciał |
zleciałabyś byś zleciała |
zleciałobyś byś zleciało |
zlecielibyście byście zlecieli |
zleciałybyście byście zleciały |
| 3 os. |
zleciałby by zleciał |
zleciałaby by zleciała |
zleciałoby by zleciało |
zlecieliby by zlecieli |
zleciałyby by zleciały |
bezosobnik: zleciano by
bezokolicznik: zlecieć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zleciawszy
gerundium: zlecenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zlecenie |
zlecenia |
| D. | zlecenia |
zleceń |
| C. | zleceniu |
zleceniom |
| B. | zlecenie |
zlecenia |
| N. | zleceniem |
zleceniami |
| Ms. | zleceniu |
zleceniach |
| W. | zlecenie |
zlecenia |
odpowiednik aspektowy: zlatywać
Składnia
|
|
+ | zlecieć | + |
(SKĄD) +
(GDZIE)
|
4. czas
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Połączenia
- czas zleciał; lata zleciały
Cytaty
|
Czas zleciał na doprowadzaniu naszego wyglądu do stanu kwitnącego. źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985 |
|
|
Zleciało te dziesięć lat? – Nie wiadomo, kiedy. źródło: NKJP: Lubię lubić ludzi, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2007-08-14 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zlecę |
zlecimy |
|||
| 2 os. |
zlecisz |
zlecicie |
|||
| 3 os. |
zleci |
zlecą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałem +(e)m zleciał |
zleciałam +(e)m zleciała |
zleciałom +(e)m zleciało |
zlecieliśmy +(e)śmy zlecieli |
zleciałyśmy +(e)śmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałeś +(e)ś zleciał |
zleciałaś +(e)ś zleciała |
zleciałoś +(e)ś zleciało |
zlecieliście +(e)ście zlecieli |
zleciałyście +(e)ście zleciały |
| 3 os. |
zleciał |
zleciała |
zleciało |
zlecieli |
zleciały |
bezosobnik: zleciano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zlećmy |
|
| 2 os. |
zleć |
zlećcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałbym bym zleciał |
zleciałabym bym zleciała |
zleciałobym bym zleciało |
zlecielibyśmy byśmy zlecieli |
zleciałybyśmy byśmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałbyś byś zleciał |
zleciałabyś byś zleciała |
zleciałobyś byś zleciało |
zlecielibyście byście zlecieli |
zleciałybyście byście zleciały |
| 3 os. |
zleciałby by zleciał |
zleciałaby by zleciała |
zleciałoby by zleciało |
zlecieliby by zlecieli |
zleciałyby by zleciały |
bezosobnik: zleciano by
bezokolicznik: zlecieć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zleciawszy
gerundium: zlecenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zlecenie |
zlecenia |
| D. | zlecenia |
zleceń |
| C. | zleceniu |
zleceniom |
| B. | zlecenie |
zlecenia |
| N. | zleceniem |
zleceniami |
| Ms. | zleceniu |
zleceniach |
| W. | zlecenie |
zlecenia |
5. z dyrektorskiego stołka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- zlecieć ze stołka
Cytaty
|
W rundzie wiosennej może być różnie. Jak zlecimy z ligi , to będziemy chcieli jak najszybciej do niej wrócić [...]. źródło: NKJP: (ANMI): Czekali i się przełamywali, Gazeta Krakowska, 2006-12-29 |
|
|
Na szczęście, nastąpił happening w Dayton (Ohio) [...] i kwestia polska wymknęła się z pola uwagi opinii publicznej, zleciała z pierwszych stron gazet. źródło: NKJP: Leopold Unger: Łatwiej o pretekst, Gazeta Wyborcza, 1995-11-25 |
|
|
Minister Aleksander Grad nie zleciał ze stołka po wybuchu afery stoczniowej [...]. źródło: Internet |
|
|
W niedzielny wieczór awanturnik Siergiej Barbares najpierw zdobył bramkę dla Hamburga, by po późniejszej kłótni z sędzią liniowym zlecieć z boiska. źródło: NKJP: (JC): Bolesna radość, Gazeta Krakowska, 2002-12-09 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zlecę |
zlecimy |
|||
| 2 os. |
zlecisz |
zlecicie |
|||
| 3 os. |
zleci |
zlecą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałem +(e)m zleciał |
zleciałam +(e)m zleciała |
zleciałom +(e)m zleciało |
zlecieliśmy +(e)śmy zlecieli |
zleciałyśmy +(e)śmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałeś +(e)ś zleciał |
zleciałaś +(e)ś zleciała |
zleciałoś +(e)ś zleciało |
zlecieliście +(e)ście zlecieli |
zleciałyście +(e)ście zleciały |
| 3 os. |
zleciał |
zleciała |
zleciało |
zlecieli |
zleciały |
bezosobnik: zleciano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zlećmy |
|
| 2 os. |
zleć |
zlećcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zleciałbym bym zleciał |
zleciałabym bym zleciała |
zleciałobym bym zleciało |
zlecielibyśmy byśmy zlecieli |
zleciałybyśmy byśmy zleciały |
| 2 os. |
zleciałbyś byś zleciał |
zleciałabyś byś zleciała |
zleciałobyś byś zleciało |
zlecielibyście byście zlecieli |
zleciałybyście byście zleciały |
| 3 os. |
zleciałby by zleciał |
zleciałaby by zleciała |
zleciałoby by zleciało |
zlecieliby by zlecieli |
zleciałyby by zleciały |
bezosobnik: zleciano by
bezokolicznik: zlecieć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zleciawszy
gerundium: zlecenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zlecenie |
zlecenia |
| D. | zlecenia |
zleceń |
| C. | zleceniu |
zleceniom |
| B. | zlecenie |
zlecenia |
| N. | zleceniem |
zleceniami |
| Ms. | zleceniu |
zleceniach |
| W. | zlecenie |
zlecenia |
Składnia
|
|
+ | zlecieć | + |
z CZEGO
|