Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
oddzielam |
oddzielamy |
|||
| 2 os. |
oddzielasz |
oddzielacie |
|||
| 3 os. |
oddziela |
oddzielają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oddzielałem +(e)m oddzielał |
oddzielałam +(e)m oddzielała |
oddzielałom +(e)m oddzielało |
oddzielaliśmy +(e)śmy oddzielali |
oddzielałyśmy +(e)śmy oddzielały |
| 2 os. |
oddzielałeś +(e)ś oddzielał |
oddzielałaś +(e)ś oddzielała |
oddzielałoś +(e)ś oddzielało |
oddzielaliście +(e)ście oddzielali |
oddzielałyście +(e)ście oddzielały |
| 3 os. |
oddzielał |
oddzielała |
oddzielało |
oddzielali |
oddzielały |
bezosobnik: oddzielano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę oddzielał będę oddzielać |
będę oddzielała będę oddzielać |
będę oddzielało będę oddzielać |
będziemy oddzielali będziemy oddzielać |
będziemy oddzielały będziemy oddzielać |
| 2 os. |
będziesz oddzielał będziesz oddzielać |
będziesz oddzielała będziesz oddzielać |
będziesz oddzielało będziesz oddzielać |
będziecie oddzielali będziecie oddzielać |
będziecie oddzielały będziecie oddzielać |
| 3 os. |
będzie oddzielał będzie oddzielać |
będzie oddzielała będzie oddzielać |
będzie oddzielało będzie oddzielać |
będą oddzielali będą oddzielać |
będą oddzielały będą oddzielać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
oddzielajmy |
|
| 2 os. |
oddzielaj |
oddzielajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oddzielałbym bym oddzielał |
oddzielałabym bym oddzielała |
oddzielałobym bym oddzielało |
oddzielalibyśmy byśmy oddzielali |
oddzielałybyśmy byśmy oddzielały |
| 2 os. |
oddzielałbyś byś oddzielał |
oddzielałabyś byś oddzielała |
oddzielałobyś byś oddzielało |
oddzielalibyście byście oddzielali |
oddzielałybyście byście oddzielały |
| 3 os. |
oddzielałby by oddzielał |
oddzielałaby by oddzielała |
oddzielałoby by oddzielało |
oddzielaliby by oddzielali |
oddzielałyby by oddzielały |
bezosobnik: oddzielano by
bezokolicznik: oddzielać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
oddzielając
gerundium: oddzielanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | oddzielanie |
oddzielania |
| D. | oddzielania |
oddzielań |
| C. | oddzielaniu |
oddzielaniom |
| B. | oddzielanie |
oddzielania |
| N. | oddzielaniem |
oddzielaniami |
| Ms. | oddzielaniu |
oddzielaniach |
| W. | oddzielanie |
oddzielania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: oddzielający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | oddzielający |
oddzielający |
oddzielający |
oddzielające |
oddzielająca |
| D. | oddzielającego |
oddzielającego |
oddzielającego |
oddzielającego |
oddzielającej |
| C. | oddzielającemu |
oddzielającemu |
oddzielającemu |
oddzielającemu |
oddzielającej |
| B. | oddzielającego |
oddzielającego |
oddzielający |
oddzielające |
oddzielającą |
| N. | oddzielającym |
oddzielającym |
oddzielającym |
oddzielającym |
oddzielającą |
| Ms. | oddzielającym |
oddzielającym |
oddzielającym |
oddzielającym |
oddzielającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | oddzielający |
oddzielający |
oddzielające |
oddzielające |
| D. | oddzielających |
oddzielających |
oddzielających |
oddzielających |
| C. | oddzielającym |
oddzielającym |
oddzielającym |
oddzielającym |
| B. | oddzielających |
oddzielających |
oddzielających |
oddzielające |
| N. | oddzielającymi |
oddzielającymi |
oddzielającymi |
oddzielającymi |
| Ms. | oddzielających |
oddzielających |
oddzielających |
oddzielających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: oddzielany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | oddzielany |
oddzielany |
oddzielany |
oddzielane |
oddzielana |
| D. | oddzielanego |
oddzielanego |
oddzielanego |
oddzielanego |
oddzielanej |
| C. | oddzielanemu |
oddzielanemu |
oddzielanemu |
oddzielanemu |
oddzielanej |
| B. | oddzielanego |
oddzielanego |
oddzielany |
oddzielane |
oddzielaną |
| N. | oddzielanym |
oddzielanym |
oddzielanym |
oddzielanym |
oddzielaną |
| Ms. | oddzielanym |
oddzielanym |
oddzielanym |
oddzielanym |
oddzielanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | oddzielani |
oddzielani |
oddzielane |
oddzielane |
| D. | oddzielanych |
oddzielanych |
oddzielanych |
oddzielanych |
| C. | oddzielanym |
oddzielanym |
oddzielanym |
oddzielanym |
| B. | oddzielanych |
oddzielanych |
oddzielanych |
oddzielane |
| N. | oddzielanymi |
oddzielanymi |
oddzielanymi |
oddzielanymi |
| Ms. | oddzielanych |
oddzielanych |
oddzielanych |
oddzielanych |
odpowiednik aspektowy: oddzielić
Pochodzenie
Zob. dzielić
1. mięso od kości
Definicja
Wymowa
[oddzielać] lub pot. [odździelać]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | łączyć |
Cytaty
|
Kiedy mięso jest już miękkie, wyjmujemy je i oddzielamy od kości. źródło: NKJP: (JEC): Trenerska „dieta”, Dziennik Polski, 2006-04-08 |
|
|
Niektóre zioła i przyprawy, jak np. majeranek, dziurawiec, tymianek, suszy się w pęczkach. Po wysuszeniu oddzielamy zdrewniałe łodygi od reszty i wyrzucamy. źródło: NKJP: (ICH): Jesienne suszenie, Dziennik Bałtycki, 2000-09-14 |
|
|
W starej orawskiej chałupie można oglądać narzędzia, którymi len się zbierało, tłukło, suszyło, przędło, tkało. Są tu rafy do oddzielania ziarna od łodygi, kilof do tłuczenia, międlica, szczecie grzebieniowe, kołowrotek. źródło: NKJP: (ASz): Wraca moda na len, Gazeta Krakowska, 2003-08-09 |
Składnia
|
+ | oddzielać | + |
CO +
od CZEGO
|
2. dziecko od matki
Definicja
Wymowa
[oddzielać] lub pot. [odździelać]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | rozdzielać |
Cytaty
|
Policja nie oddzielała dzieci od matek, nie stosowała siły. źródło: NKJP: Iza Pur Rahnama: Raport NIK o likwidacji koczowisk cygańskich, Gazeta Wyborcza, 1996-12-24 |
|
|
- Dopiero w polskich sortowniach oddziela się rzeczy, które nadają się do sprzedaży, od niepełnowartościowych. źródło: NKJP: Biznes na kilogramy, Dziennik Polski, 2002-03-22 |
Składnia
|
+ | oddzielać | + |
KOGO/CO +
od KOGO/CZEGO
|
3. murem
Definicja
Wymowa
[oddzielać] lub pot. [odździelać]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dzielić |
Połączenia
- barierka, brama, płot, przepierzenie, szlaban, szyba, ściana, trawnik, wał, zasłona, żywopłot oddziela
Cytaty
|
– W każdym pokoju stoi kilkanaście łóżek. Pomieszczenia oddzielamy kotarami, a księgowe mają biura w piwnicy – mówi Iwona Kraczkowska, dyrektor Pogotowia Opiekuńczego. źródło: NKJP: Sylwia Królikowska: Za drogi interes, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2005-02-08 |
|
|
Na drewnianej podłodze leżały maty z morskiej trawy, ściany ozdabiały makaty, kolorowa derka oddzielała kąt do spania. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
|
|
Nasyp oddzielał od reszty miasta kwartały zamieszkane przez najlepszych rzemieślników i najbogatszych kupców. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003 |
|
|
W momencie rozpoczęcia koncertu większość ochroniarzy oddzielała zespół od tłumu, który nacierał na scenę. źródło: NKJP: Elżbieta Machoczek: Pijana młodzież zepsuła imprezę, Gazeta Krakowska, 2007-09-26 |
Składnia
|
+ | oddzielać | + |
KOGO/CO +
(CZYM) +
(od KOGO/CZEGO)
|
|
+ | oddzielać | + |
CO +
od CZEGO
|
4. życie zawodowe od prywatnego
Definicja
Wymowa
[oddzielać] lub pot. [odździelać]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Nie twierdzę bynajmniej, że wszyscy uczeni to ateiści, chcę natomiast z całą mocą stwierdzić, że jest dobrym obyczajem tego środowiska ścisłe oddzielanie wiary od wiedzy, traktowanie przekonań religijnych jako domeny prywatności. źródło: NKJP: Stanisław Mrówczyński: Eureka i już, Polityka, 2000-01-15 |
|
|
Człowiek potrzebuje zarówno myśli i opinii, jak uczuć. Ale kiedy ich nie oddziela od siebie, popada w zmieszanie. źródło: NKJP: Wiktor Osiatyński: Grzech czy choroba?, 2005 |
|
|
Już bardzo dawno, wyrażałem pogląd, że nie można oddzielać od siebie emocji i myśli, postrzegania, rozumienia i działania. źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005 |
|
|
Oddzielali pracę od prywatnego życia, ona miała swoje podróże, on miał swoje, spotykali się w domu, w mieszkaniu na Manhattanie. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Imię twoje, 2008 |
Składnia
|
+ | oddzielać | + |
CO +
od CZEGO
|