Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dumny |
dumny |
dumny |
dumne |
dumna |
| D. | dumnego |
dumnego |
dumnego |
dumnego |
dumnej |
| C. | dumnemu |
dumnemu |
dumnemu |
dumnemu |
dumnej |
| B. | dumnego |
dumnego |
dumny |
dumne |
dumną |
| N. | dumnym |
dumnym |
dumnym |
dumnym |
dumną |
| Ms. | dumnym |
dumnym |
dumnym |
dumnym |
dumnej |
| W. | dumny |
dumny |
dumny |
dumne |
dumna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dumni |
dumni |
dumne |
dumne |
| D. | dumnych |
dumnych |
dumnych |
dumnych |
| C. | dumnym |
dumnym |
dumnym |
dumnym |
| B. | dumnych |
dumnych |
dumnych |
dumne |
| N. | dumnymi |
dumnymi |
dumnymi |
dumnymi |
| Ms. | dumnych |
dumnych |
dumnych |
dumnych |
| W. | dumni |
dumni |
dumne |
dumne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dumniejszy |
dumniejszy |
dumniejszy |
dumniejsze |
dumniejsza |
| D. | dumniejszego |
dumniejszego |
dumniejszego |
dumniejszego |
dumniejszej |
| C. | dumniejszemu |
dumniejszemu |
dumniejszemu |
dumniejszemu |
dumniejszej |
| B. | dumniejszego |
dumniejszego |
dumniejszy |
dumniejsze |
dumniejszą |
| N. | dumniejszym |
dumniejszym |
dumniejszym |
dumniejszym |
dumniejszą |
| Ms. | dumniejszym |
dumniejszym |
dumniejszym |
dumniejszym |
dumniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dumniejsi |
dumniejsi |
dumniejsze |
dumniejsze |
| D. | dumniejszych |
dumniejszych |
dumniejszych |
dumniejszych |
| C. | dumniejszym |
dumniejszym |
dumniejszym |
dumniejszym |
| B. | dumniejszych |
dumniejszych |
dumniejszych |
dumniejsze |
| N. | dumniejszymi |
dumniejszymi |
dumniejszymi |
dumniejszymi |
| Ms. | dumniejszych |
dumniejszych |
dumniejszych |
dumniejszych |
Pochodzenie
Zob. duma
1. ze zwycięstwa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zarozumiały |
Połączenia
- dumny ojciec, posiadacz, tata, właściciel; dumna matka, żona; dumni mieszkańcy, rodzice
- dumny z dziecka, z siebie
- dumny jak paw
Cytaty
|
Starszy klanu Kevat może być dumny ze swoich synów. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
|
|
Jestem z ciebie dumna - rzekła, poklepując mnie protekcjonalnie po ramieniu. źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007 |
|
|
Prowadził ją pod rękę Jurek, który wyglądał na bardzo dumnego z tego powodu. źródło: NKJP: Andrzej Bart: Fabryka Muchłapek, 2008 |
|
|
Sprzedawca jest najwyraźniej dumny, że to właśnie jego sklepik stał się ośrodkiem niezwykłego zdarzenia. źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961 |
Składnia
|
+ | dumny | + |
z KOGO/CZEGO
|
| szyk: neutralny | ||||
|
|
+ | dumny | + |
że ZDANIE
|
| szyk: neutralny | ||||
2.a wyniosły
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | bufoniasty, dęty, nadęty, pyszny, wyniosły, zarozumialski, zarozumiały | |
| antonimy: | skromny |
Cytaty
|
Witkacy był zafascynowany wyniosłą, dumną żoną, która czasami traktowała go z wyższością. źródło: NKJP: Monika Mokrzycka-Pokora: Spowiedź birbanta, Ozon nr 23, 2005 |
|
|
Ukończył gimnazjum klasyczne z wyróżnieniem, dostał się na bezpłatne studia. Jego Golgota trwała dwadzieścia lat, bo na domiar wszystkiego musiał przebiedować Wielką Wojnę i rok 1920. Dopiero później stanął na nogi, ale zawsze żył w biedzie, dumny i samotny. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986 |
2.b gest
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | bufoniasty, nadęty, ważny, wyniosły, zarozumialski | |
| antonimy: | skromny, zarozumiały |
Połączenia
- dumne spojrzenie; gesty, hasła, słowa
Cytaty
|
Na sztandarze umieszczone zostało dumne hasło „Bóg, Honor i Ojczyzna”. źródło: NKJP: Polityka i obyczaje, Polityka, 2004-02-14 |
|
|
Przed zmianami w Komitecie Centralnym na Węgrzech widniały dumne słowa o wolności dla afrykańskich narodów, deklaracja z wyspy Brioni na rzecz niepodległości Algieru. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
|
|
No więc ilekroć kapitan Borcz czytał dumne podania o pracę, tylekroć wpadał w kompleksy.... Po czym podniósł z podłogi mundur, ukłonił się i zszedł ze sceny dumnym krokiem. źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009 |