UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wciskać się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wciskam się	wciskamy się
2 os.	wciskasz się	wciskacie się
3 os.	wciska się	wciskają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wciskałem się +(e)m się wciskał	wciskałam się +(e)m się wciskała	wciskałom się +(e)m się wciskało	wciskaliśmy się +(e)śmy się wciskali	wciskałyśmy się +(e)śmy się wciskały
2 os.	wciskałeś się +(e)ś się wciskał	wciskałaś się +(e)ś się wciskała	wciskałoś się +(e)ś się wciskało	wciskaliście się +(e)ście się wciskali	wciskałyście się +(e)ście się wciskały
3 os.	wciskał się	wciskała się	wciskało się	wciskali się	wciskały się

bezosobnik: wciskano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się wciskał będę się wciskać	będę się wciskała będę się wciskać	będę się wciskało będę się wciskać	będziemy się wciskali będziemy się wciskać	będziemy się wciskały będziemy się wciskać
2 os.	będziesz się wciskał będziesz się wciskać	będziesz się wciskała będziesz się wciskać	będziesz się wciskało będziesz się wciskać	będziecie się wciskali będziecie się wciskać	będziecie się wciskały będziecie się wciskać
3 os.	będzie się wciskał będzie się wciskać	będzie się wciskała będzie się wciskać	będzie się wciskało będzie się wciskać	będą się wciskali będą się wciskać	będą się wciskały będą się wciskać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wciskajmy się
2 os.	wciskaj się	wciskajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wciskałbym się bym się wciskał	wciskałabym się bym się wciskała	wciskałobym się bym się wciskało	wciskalibyśmy się byśmy się wciskali	wciskałybyśmy się byśmy się wciskały
2 os.	wciskałbyś się byś się wciskał	wciskałabyś się byś się wciskała	wciskałobyś się byś się wciskało	wciskalibyście się byście się wciskali	wciskałybyście się byście się wciskały
3 os.	wciskałby się by się wciskał	wciskałaby się by się wciskała	wciskałoby się by się wciskało	wciskaliby się by się wciskali	wciskałyby się by się wciskały

bezosobnik: wciskano by się

bezokolicznik: wciskać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: wciskając się

gerundium: wciskanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wciskanie się	wciskania się
D.	wciskania się	wciskań się
C.	wciskaniu się	wciskaniom się
B.	wciskanie się	wciskania się
N.	wciskaniem się	wciskaniami się
Ms.	wciskaniu się	wciskaniach się
W.	wciskanie się	wciskania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: wciskający się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wciskający się	wciskający się	wciskający się	wciskające się	wciskająca się
D.	wciskającego się	wciskającego się	wciskającego się	wciskającego się	wciskającej się
C.	wciskającemu się	wciskającemu się	wciskającemu się	wciskającemu się	wciskającej się
B.	wciskającego się	wciskającego się	wciskający się	wciskające się	wciskającą się
N.	wciskającym się	wciskającym się	wciskającym się	wciskającym się	wciskającą się
Ms.	wciskającym się	wciskającym się	wciskającym się	wciskającym się	wciskającej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wciskający się	wciskający się	wciskające się	wciskające się
D.	wciskających się	wciskających się	wciskających się	wciskających się
C.	wciskającym się	wciskającym się	wciskającym się	wciskającym się
B.	wciskających się	wciskających się	wciskających się	wciskające się
N.	wciskającymi się	wciskającymi się	wciskającymi się	wciskającymi się
Ms.	wciskających się	wciskających się	wciskających się	wciskających się

odpowiednik aspektowy: wcisnąć się

Pochodzenie

Zob. ciskać

1. do windy

Definicja

wchodzić do zatłoczonego pomieszczenia lub innego ciasnego miejsca

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wpychać się, wtłaczać się

Połączenia

wciskać się do pociągu, do samochodu, do wagonu, do windy

Cytaty

Na przystankach zatrzymujemy się coraz rzadziej. I nikt nie wysiada. Raczej wsiadają, a każdy nowy, z ulicy wessany pasażer wciska się w jeszcze wolne, dla niego przeznaczone miejsce.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Żydówek nie obsługujemy, 2005

Wciskam się w tłum ludzi, zdejmuję buty i siadam po turecku.

źródło: NKJP: Opowieść o świętej rzece, Dziennik Polski - Pejzaż, 2001-01-02

Składnia

Rz_żywotny

wciskać się

GDZIE

2. w kąt

Definicja

zajmować miejsce w głębi czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

wciskać się w fotel, w kąt
wciskać się głębiej

Cytaty

Wciskam się w siedzisko karuzeli, kurtka szeleści ostrzegawczo - mam dwadzieścia pięć lat, nie mieszczę się w czerwonym krzesełku.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

Kolana mam pod brodą. Wciskam się głębiej, o ile w gokarcie można głębiej.

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Pałac Ostrogskich, 2008

Składnia

Rz_osobowy

wciskać się

w CO

3. pod powieki

Definicja

dostawać się przez szczelinę lub inne wąskie przejście

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	przeciskać się
	hiperonimy:	wdzierać się

Połączenia

chłód, dym, kurz, wiatr, ziąb wciska się gdzieś
wciskać się szczelinami, szparami
wciskać się do mieszkania, do środka, do ust
wciskać się pod powieki, pod ubranie
wciskać się za kołnierz

Cytaty

	Słońce prażyło niemiłosiernie, wciskało się do oczu i pod czoło, wwiercało w kości, żyły i nerwy. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002
	Poczuł śnieg wciskający się do porozrywanych adidasów. źródło: NKJP: Tomasz Klarecki: Wilk... i śmierć bankiera, 2006
	Przez siatkę w oknie nie wciskał się ani jeden żywszy podmuch powietrza. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004
	Pęd powietrza wciska się w każdą szczelinę ubioru i próbuje zepchnąć kierowcę z pojazdu. źródło: NKJP: B.Prus: Pogromca stalowego rumaka, Tygodnik Ciechanowski, 2008-01-15
	Smród wciskał się do domów nawet górą - poprzez napowietrzniki, zainstalowane na dachach. źródło: NKJP: (sem): Nie chcą zapachów, Nowiny Raciborskie, 2002-04-24

Składnia

wciskać się

(JAK) + (GDZIE)

4. w dżinsy

Definicja

z trudem wkładać zbyt ciasne ubranie lub obuwie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	wbijać się, wtłaczać się
	hiperonimy:	ubierać się

Połączenia

wciskać się w bluzkę, w spodnie, w sukienkę

Cytaty

Mam dość przebieranek [...], zrzucam szarawary, wciskam się w spodnie.

źródło: NKJP: (K.C.): Męczennik arafatki, Wieści Podwarszawskie nr 3, 2003-01-18

Podała mi kostium. - Wciskaj się. O ile pamiętam, wyglądasz w nim ekstra.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008

Składnia

Rz_osobowy

wciskać się

w CO

5. do świadomości

Definicja

książk.

docierać do czyjejś świadomości za pośrednictwem zmysłów, mimo oporu lub niechęci tej osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

myśli, słowa, wspomnienia wciskają się
wciskać się do mózgu, do myśli, do świadomości

Cytaty

	Cholerne wspomnienia wciskają się nieproszone, rozłażą po mózgu, jak wszy między włosami... źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001
	Świat przeżyć płciowych, wciskając się w duszę młodzieńca, wprowadza w nią zamęt, który burzy harmonię psychiczną właściwą temu wiekowi. źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009
	Zacisnął powieki [...], ale słowa listu wciskały się do myśli i coś strasznego, dławiącego spadło mu na twarz. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971
	Poplątane sznurki zwisłe z plecaka nieobecnego, jego porozgrzebywane slipy i podkoszulki wciskały się do mózgu Mariusza jako świadectwo cudzej klęski i zapowiedź własnej. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Składnia

Rz_nieżywotny

wciskać się

GDZIE

6. do organizacji

Definicja

pot.

posługując się sprytem, próbować znaleźć się w jakiejś zamkniętej grupie lub miejscu, do którego dostęp jest strzeżony albo zabroniony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wkręcać się

Połączenia

wciskać się do czyjegoś domu, gabinetu..., do jakiejś organizacji
wciskać się w czyjeś szeregi

Cytaty

Generałową prowadzono do celi, gdzie wciskał się za nią, kto tylko mógł.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1998

Przecież PPS stawała się szansą dla wszystkich, którzy nas nie popierali. Oni właśnie wciskali się w szeregi PPS, nawet wbrew intencjom jej kierownictwa.

źródło: NKJP: Torańska Teresa: Oni, 1997

Składnia

Rz_osobowy

wciskać się

GDZIE

Data ostatniej modyfikacji: 10.07.2015