UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaproponować

Chronologizacja

1861, SJPWil

Pochodzenie

Pochodny od proponować

1. herbatę

Definicja

zachęcić jakąś osobę do skorzystania z czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • zaproponować abonentom, gościom, użytkownikom
  • zaproponować kawę, jakąś grę; kieliszek wina /koniaku, obiad, pomoc, posadę, pracę, stanowisko, układ, udział, współpracę, zmianę

Cytaty

Proszę nam zaproponować jakieś ciastko.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Następnego dnia przyszła z wielkim bukietem kwiatów. Kazimierz wstawił je do wazonu i zaproponował herbatę.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Korytarz, 2006

Pan Władysław przedstawił się i zaproponował nam nocleg u siebie.

źródło: NKJP: Tomek Tryzna: Idź kochaj i niech ci nie pomoże żadna na ziemi rzecz, 2010

Krystyna Bochenek była moją studentką. Pamiętam, jak zainspirowana francuskim pomysłem, w 1987 roku zorganizowała pierwsze Dyktando. Po kilku edycjach zaproponowała mi, żebym został jednym z jurorów tego promującego język polski przedsięwzięcia.

źródło: NKJP: Edward Polański: O nich nie zapomnimy nigdy..., Manko Katowice, 2010-01-04

- Może pani usiądzie - zaproponował dziewczynie Witek

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaproponuję
 zaproponujemy
2 os. zaproponujesz
 zaproponujecie
3 os. zaproponuje
 zaproponują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaproponowałem
+(e)m zaproponował
 zaproponowałam
+(e)m zaproponowała
 zaproponowałom
+(e)m zaproponowało
 zaproponowaliśmy
+(e)śmy zaproponowali
 zaproponowałyśmy
+(e)śmy zaproponowały
2 os. zaproponowałeś
+(e)ś zaproponował
 zaproponowałaś
+(e)ś zaproponowała
 zaproponowałoś
+(e)ś zaproponowało
 zaproponowaliście
+(e)ście zaproponowali
 zaproponowałyście
+(e)ście zaproponowały
3 os. zaproponował
 zaproponowała
 zaproponowało
 zaproponowali
 zaproponowały

bezosobnik: zaproponowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaproponujmy
2 os. zaproponuj
 zaproponujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaproponowałbym
bym zaproponował
 zaproponowałabym
bym zaproponowała
 zaproponowałobym
bym zaproponowało
 zaproponowalibyśmy
byśmy zaproponowali
 zaproponowałybyśmy
byśmy zaproponowały
2 os. zaproponowałbyś
byś zaproponował
 zaproponowałabyś
byś zaproponowała
 zaproponowałobyś
byś zaproponowało
 zaproponowalibyście
byście zaproponowali
 zaproponowałybyście
byście zaproponowały
3 os. zaproponowałby
by zaproponował
 zaproponowałaby
by zaproponowała
 zaproponowałoby
by zaproponowało
 zaproponowaliby
by zaproponowali
 zaproponowałyby
by zaproponowały

bezosobnik: zaproponowano by

bezokolicznik: zaproponować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaproponowawszy

gerundium: zaproponowanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaproponowany

Składnia

Rzosobowy + zaproponować +
(KOMU) + CO
Rzosobowy + zaproponować +
(KOMU) + żeby ZDANIE
Rzosobowy + zaproponować +
(KOMU) + MOWA WPROST

2. wycieczkę

Definicja

doradzić jakiejś osobie, żeby coś zrobiła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • zaproponować Amerykanom; klientom; kobiecie, ludziom, Polakom, rządowi, społeczeństwu, władzom, użytkownikom
  • zaproponować obejrzenie, podpisanie, powołanie, przeprowadzenie, przyjęcie, sprawdzenie, utworzenie, wprowadzenie, zrobienie czegoś; przejażdżkę, spacer, wycieczkę, wyjazd

Cytaty

Opiekun mój zamówił u przechodzącego kelnera dwa miejsca przy dwuosobowym stoliku i zaproponował przejście do wagonu restauracyjnego, [...]

źródło: NKJP: Kazimierz Osmecki Iranek: Powołanie i przeznaczenie : wspomnienia oficera Komendy Głównej AK, 2004

Zaledwie hrabina zajęła miejsce w fotelu, kapitan zaproponował prowadzenie rozmowy w jej rodowitym języku [...]

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985

Senat podjął uchwałę, w której zaproponował wprowadzenie do tekstu 4. poprawek.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.05.2000

Kiedy wróciłem do Anglii, w dowództwie lotnictwa zaproponowano mi, żebym zajął się przerzutem rodzin.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński: 80 LAT LOTNICTWA, Gazeta Wyborcza, 1998-09-11

Może zajrzymy gdzieś do kawiarni - zaproponowała Agnieszka.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaproponuję
 zaproponujemy
2 os. zaproponujesz
 zaproponujecie
3 os. zaproponuje
 zaproponują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaproponowałem
+(e)m zaproponował
 zaproponowałam
+(e)m zaproponowała
 zaproponowałom
+(e)m zaproponowało
 zaproponowaliśmy
+(e)śmy zaproponowali
 zaproponowałyśmy
+(e)śmy zaproponowały
2 os. zaproponowałeś
+(e)ś zaproponował
 zaproponowałaś
+(e)ś zaproponowała
 zaproponowałoś
+(e)ś zaproponowało
 zaproponowaliście
+(e)ście zaproponowali
 zaproponowałyście
+(e)ście zaproponowały
3 os. zaproponował
 zaproponowała
 zaproponowało
 zaproponowali
 zaproponowały

bezosobnik: zaproponowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaproponujmy
2 os. zaproponuj
 zaproponujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaproponowałbym
bym zaproponował
 zaproponowałabym
bym zaproponowała
 zaproponowałobym
bym zaproponowało
 zaproponowalibyśmy
byśmy zaproponowali
 zaproponowałybyśmy
byśmy zaproponowały
2 os. zaproponowałbyś
byś zaproponował
 zaproponowałabyś
byś zaproponowała
 zaproponowałobyś
byś zaproponowało
 zaproponowalibyście
byście zaproponowali
 zaproponowałybyście
byście zaproponowały
3 os. zaproponowałby
by zaproponował
 zaproponowałaby
by zaproponowała
 zaproponowałoby
by zaproponowało
 zaproponowaliby
by zaproponowali
 zaproponowałyby
by zaproponowały

bezosobnik: zaproponowano by

bezokolicznik: zaproponować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaproponowawszy

gerundium: zaproponowanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaproponowany

Składnia

Rz osobowy + zaproponować +
(KOMU) + CO
Rz osobowy + zaproponować +
(KOMU) + żeby ZDANIE
Rz osobowy + zaproponować +
(KOMU) + MOWA WPROST

3. czyjąś kandydaturę

Definicja

zgłosić jakąś osobę na jakieś stanowisko, do jakiejś pracy lub nagrody

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Cytaty

[...] jako przewodnicząca KO „Solidarności” zaproponowała Zabłudowskiego na burmistrza.

źródło: NKJP: Irena Morawska: Czego boją się Ząbki, Gazeta Wyborcza, 1994-01-22

Panie burmistrzu, chciałabym zaproponować kandydaturę Michaela Stearnsa na przewodniczącego sztabu antykryzysowego.

źródło: NKJP: Esensja, 2006-04

Już niebawem rektor zaproponuje kandydatów na stanowiska trzech prorektorów.

źródło: NKJP: (AGO): Wybrano rektora, Dziennik Słupski, 2011

[...] po wyborach prezydent zwróci się do największego klubu w parlamencie, by zaproponował kandydata na premiera.

źródło: NKJP: Agata Nowakowska, Gazeta Wyborcza, 1997-01-24

„Dyrektor Otłowski omówił sprawę lekarzy ze sprawy Przemyka, zalecił wykonać decyzję Bejma. Może powołać zespół do pomocy organom prasowym, który będzie pomagał w działaniach propagandowych. Zaproponował do tych czynności L., S. i S. na czele” .

źródło: NKJP: Barbara Sierpińska, Żeby nie było śladów, Gazeta Wyborcza, 1997-04-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaproponuję
 zaproponujemy
2 os. zaproponujesz
 zaproponujecie
3 os. zaproponuje
 zaproponują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaproponowałem
+(e)m zaproponował
 zaproponowałam
+(e)m zaproponowała
 zaproponowałom
+(e)m zaproponowało
 zaproponowaliśmy
+(e)śmy zaproponowali
 zaproponowałyśmy
+(e)śmy zaproponowały
2 os. zaproponowałeś
+(e)ś zaproponował
 zaproponowałaś
+(e)ś zaproponowała
 zaproponowałoś
+(e)ś zaproponowało
 zaproponowaliście
+(e)ście zaproponowali
 zaproponowałyście
+(e)ście zaproponowały
3 os. zaproponował
 zaproponowała
 zaproponowało
 zaproponowali
 zaproponowały

bezosobnik: zaproponowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaproponujmy
2 os. zaproponuj
 zaproponujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaproponowałbym
bym zaproponował
 zaproponowałabym
bym zaproponowała
 zaproponowałobym
bym zaproponowało
 zaproponowalibyśmy
byśmy zaproponowali
 zaproponowałybyśmy
byśmy zaproponowały
2 os. zaproponowałbyś
byś zaproponował
 zaproponowałabyś
byś zaproponowała
 zaproponowałobyś
byś zaproponowało
 zaproponowalibyście
byście zaproponowali
 zaproponowałybyście
byście zaproponowały
3 os. zaproponowałby
by zaproponował
 zaproponowałaby
by zaproponowała
 zaproponowałoby
by zaproponowało
 zaproponowaliby
by zaproponowali
 zaproponowałyby
by zaproponowały

bezosobnik: zaproponowano by

bezokolicznik: zaproponować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaproponowawszy

gerundium: zaproponowanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaproponowany

Składnia

Rz osobowy + zaproponować +
KOGO + (na CO)
Rz osobowy + zaproponować +
KOGO + (do CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 26.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN