UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

napinać

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. piąć się

1. linę

Definicja

mocno naciągać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  naprężać
antonimy:  obluźniać, rozluźniać
hiperonimy:  naciągać

Połączenia

  • mężczyzna napina więzy
  • napinać cięciwę, linę, łuk, smycz, więzy; kaftanik, koszulę

Cytaty

W miejscu drepcze stara Żydówka, odwrócona plecami matka zakłada ręce na głowę, półnagi mężczyzna napina więzy na rękach

źródło: NKJP: Katarzyna Bik: Wróblewski nieznany, Gazeta Wyborcza, 1994-02-02

- Podczas rutynowego przeglądu stanu technicznego kolejki pracownicy zobaczyli, że jedna z lin napinających linę nośną ma poluzowane druty splotu [...].

źródło: NKJP: Kolejka stop!, Dziennik Polski, 1998-03-10

- Odetchnęła głęboko, napinając koszulę i pokazując, jak wiele brakuje jeszcze do dorosłości jej piersiom.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napinam
napinamy
2 os. napinasz
napinacie
3 os. napina
napinają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napinałem
+(e)m napinał
napinałam
+(e)m napinała
napinałom
+(e)m napinało
napinaliśmy
+(e)śmy napinali
napinałyśmy
+(e)śmy napinały
2 os. napinałeś
+(e)ś napinał
napinałaś
+(e)ś napinała
napinałoś
+(e)ś napinało
napinaliście
+(e)ście napinali
napinałyście
+(e)ście napinały
3 os. napinał
napinała
napinało
napinali
napinały

bezosobnik: napinano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę napinał
będę napinać
będę napinała
będę napinać
będę napinało
będę napinać
będziemy napinali
będziemy napinać
będziemy napinały
będziemy napinać
2 os. będziesz napinał
będziesz napinać
będziesz napinała
będziesz napinać
będziesz napinało
będziesz napinać
będziecie napinali
będziecie napinać
będziecie napinały
będziecie napinać
3 os. będzie napinał
będzie napinać
będzie napinała
będzie napinać
będzie napinało
będzie napinać
będą napinali
będą napinać
będą napinały
będą napinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napinajmy
2 os. napinaj
napinajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napinałbym
bym napinał
napinałabym
bym napinała
napinałobym
bym napinało
napinalibyśmy
byśmy napinali
napinałybyśmy
byśmy napinały
2 os. napinałbyś
byś napinał
napinałabyś
byś napinała
napinałobyś
byś napinało
napinalibyście
byście napinali
napinałybyście
byście napinały
3 os. napinałby
by napinał
napinałaby
by napinała
napinałoby
by napinało
napinaliby
by napinali
napinałyby
by napinały

bezosobnik: napinano by

bezokolicznik: napinać

imiesłów przysłówkowy współczesny: napinając

gerundium: napinanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napinanie
napinania
D. napinania
napinań
C. napinaniu
napinaniom
B. napinanie
napinania
N. napinaniem
napinaniami
Ms. napinaniu
napinaniach
W. napinanie
napinania

imiesłów przymiotnikowy czynny: napinający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. napinający
napinający
napinający
napinające
napinająca
D. napinającego
napinającego
napinającego
napinającego
napinającej
C. napinającemu
napinającemu
napinającemu
napinającemu
napinającej
B. napinającego
napinającego
napinający
napinające
napinającą
N. napinającym
napinającym
napinającym
napinającym
napinającą
Ms. napinającym
napinającym
napinającym
napinającym
napinającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. napinający
napinający
napinające
napinające
D. napinających
napinających
napinających
napinających
C. napinającym
napinającym
napinającym
napinającym
B. napinających
napinających
napinających
napinające
N. napinającymi
napinającymi
napinającymi
napinającymi
Ms. napinających
napinających
napinających
napinających

imiesłów przymiotnikowy bierny: napinany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. napinany
napinany
napinany
napinane
napinana
D. napinanego
napinanego
napinanego
napinanego
napinanej
C. napinanemu
napinanemu
napinanemu
napinanemu
napinanej
B. napinanego
napinanego
napinany
napinane
napinaną
N. napinanym
napinanym
napinanym
napinanym
napinaną
Ms. napinanym
napinanym
napinanym
napinanym
napinanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. napinani
napinani
napinane
napinane
D. napinanych
napinanych
napinanych
napinanych
C. napinanym
napinanym
napinanym
napinanym
B. napinanych
napinanych
napinanych
napinane
N. napinanymi
napinanymi
napinanymi
napinanymi
Ms. napinanych
napinanych
napinanych
napinanych

odpowiednik aspektowy: napiąć

Składnia

bez ograniczeń + napinać +
CO

2. mięśnie

Definicja

używając własnych sił, sprawiać, że konkretne partie mięśni stają twardsze i widoczne spod skóry

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  naprężać, prężyć
antonimy:  rozluźniać

Połączenia

  • dziecko, kot napina brzuch, mięśnie
  • napinać biceps, brzuch, ciało, grzbiet, mięśnie, muskuły, ramiona, skórę
  • napinać do granic możliwości

Cytaty

Napinam mięśnie nóg - bardzo przyjemnie. Przesuwam nogą pod kołdrą i mocno ją prostuję - jeszcze przyjemniej.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

Wciągnij głęboko powietrze, napinając brzuch jak balon, powstrzymaj oddech przez pięć sekund ściągając jednocześnie mięśnie brzucha i podciągnij barki w stronę uszu.

źródło: NKJP: Jacek Santorski: Relaks bez wędki, Weekend dodatek do Gazety Wyborczej nr 38, 1992-02-14

Atakując lub broniąc się, kot napina mięsień poruszający ostatnie człony kości palca.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napinam
napinamy
2 os. napinasz
napinacie
3 os. napina
napinają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napinałem
+(e)m napinał
napinałam
+(e)m napinała
napinałom
+(e)m napinało
napinaliśmy
+(e)śmy napinali
napinałyśmy
+(e)śmy napinały
2 os. napinałeś
+(e)ś napinał
napinałaś
+(e)ś napinała
napinałoś
+(e)ś napinało
napinaliście
+(e)ście napinali
napinałyście
+(e)ście napinały
3 os. napinał
napinała
napinało
napinali
napinały

bezosobnik: napinano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę napinał
będę napinać
będę napinała
będę napinać
będę napinało
będę napinać
będziemy napinali
będziemy napinać
będziemy napinały
będziemy napinać
2 os. będziesz napinał
będziesz napinać
będziesz napinała
będziesz napinać
będziesz napinało
będziesz napinać
będziecie napinali
będziecie napinać
będziecie napinały
będziecie napinać
3 os. będzie napinał
będzie napinać
będzie napinała
będzie napinać
będzie napinało
będzie napinać
będą napinali
będą napinać
będą napinały
będą napinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napinajmy
2 os. napinaj
napinajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napinałbym
bym napinał
napinałabym
bym napinała
napinałobym
bym napinało
napinalibyśmy
byśmy napinali
napinałybyśmy
byśmy napinały
2 os. napinałbyś
byś napinał
napinałabyś
byś napinała
napinałobyś
byś napinało
napinalibyście
byście napinali
napinałybyście
byście napinały
3 os. napinałby
by napinał
napinałaby
by napinała
napinałoby
by napinało
napinaliby
by napinali
napinałyby
by napinały

bezosobnik: napinano by

bezokolicznik: napinać

imiesłów przysłówkowy współczesny: napinając

gerundium: napinanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napinanie
napinania
D. napinania
napinań
C. napinaniu
napinaniom
B. napinanie
napinania
N. napinaniem
napinaniami
Ms. napinaniu
napinaniach
W. napinanie
napinania

imiesłów przymiotnikowy czynny: napinający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. napinający
napinający
napinający
napinające
napinająca
D. napinającego
napinającego
napinającego
napinającego
napinającej
C. napinającemu
napinającemu
napinającemu
napinającemu
napinającej
B. napinającego
napinającego
napinający
napinające
napinającą
N. napinającym
napinającym
napinającym
napinającym
napinającą
Ms. napinającym
napinającym
napinającym
napinającym
napinającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. napinający
napinający
napinające
napinające
D. napinających
napinających
napinających
napinających
C. napinającym
napinającym
napinającym
napinającym
B. napinających
napinających
napinających
napinające
N. napinającymi
napinającymi
napinającymi
napinającymi
Ms. napinających
napinających
napinających
napinających

imiesłów przymiotnikowy bierny: napinany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. napinany
napinany
napinany
napinane
napinana
D. napinanego
napinanego
napinanego
napinanego
napinanej
C. napinanemu
napinanemu
napinanemu
napinanemu
napinanej
B. napinanego
napinanego
napinany
napinane
napinaną
N. napinanym
napinanym
napinanym
napinanym
napinaną
Ms. napinanym
napinanym
napinanym
napinanym
napinanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. napinani
napinani
napinane
napinane
D. napinanych
napinanych
napinanych
napinanych
C. napinanym
napinanym
napinanym
napinanym
B. napinanych
napinanych
napinanych
napinane
N. napinanymi
napinanymi
napinanymi
napinanymi
Ms. napinanych
napinanych
napinanych
napinanych

odpowiednik aspektowy: napiąć

Składnia

Rz żywotny + napinać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 06.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json