UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prężyć

Chronologizacja

1621, Grzegorz Knapiusz, Thesaurus Polonolatinograecus, wbc.poznan.pl

Pochodzenie

psł. *prǫžiti 'powodować, że coś jest napięte, naprężone, czynić napiętym, naprężonym, naciągać, napinać, naprężać'

Definicja

używając własnych sił, sprawiać, że konkretne partie mięśni stają twardsze i widoczne spod skóry

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napinać, naprężać

Połączenia

  • szeryf prężył coś; kormorany prężą coś
  • prężyć bicepsy, ciało, grzbiet, kark, klatę, mięśnie, muskuły, pierś, szyję; łapy, ogon

Cytaty

Chodził dumnie wyprostowany, prężył mięśnie i lśnił jak wysmarowany oliwą gladiator.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Już jestem mistrzem świata - powtarzał i prężył bicepsy o ponadpółmetrowym obwodzie.

źródło: NKJP: Jacek Przybyło: W sobotę Mike Tyson walczy z Bruce'em Seldonem, Gazeta Wyborcza, 1996-09-07

Zbójnik zakuty w łańcuchy nie uchylał się od winy i groźnie prężył pierś. W końcu sędzia wydał surowy wyrok, skazując go na powieszenie na haku za żebro.

źródło: NKJP: Wielkie dni harnasia, Dziennik Polski, 2003-08-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prężę
prężymy
2 os. prężysz
prężycie
3 os. pręży
prężą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prężyłem
+(e)m prężył
prężyłam
+(e)m prężyła
prężyłom
+(e)m prężyło
prężyliśmy
+(e)śmy prężyli
prężyłyśmy
+(e)śmy prężyły
2 os. prężyłeś
+(e)ś prężył
prężyłaś
+(e)ś prężyła
prężyłoś
+(e)ś prężyło
prężyliście
+(e)ście prężyli
prężyłyście
+(e)ście prężyły
3 os. prężył
prężyła
prężyło
prężyli
prężyły

bezosobnik: prężono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prężył
będę prężyć
będę prężyła
będę prężyć
będę prężyło
będę prężyć
będziemy prężyli
będziemy prężyć
będziemy prężyły
będziemy prężyć
2 os. będziesz prężył
będziesz prężyć
będziesz prężyła
będziesz prężyć
będziesz prężyło
będziesz prężyć
będziecie prężyli
będziecie prężyć
będziecie prężyły
będziecie prężyć
3 os. będzie prężył
będzie prężyć
będzie prężyła
będzie prężyć
będzie prężyło
będzie prężyć
będą prężyli
będą prężyć
będą prężyły
będą prężyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prężmy
2 os. pręż
prężcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prężyłbym
bym prężył
prężyłabym
bym prężyła
prężyłobym
bym prężyło
prężylibyśmy
byśmy prężyli
prężyłybyśmy
byśmy prężyły
2 os. prężyłbyś
byś prężył
prężyłabyś
byś prężyła
prężyłobyś
byś prężyło
prężylibyście
byście prężyli
prężyłybyście
byście prężyły
3 os. prężyłby
by prężył
prężyłaby
by prężyła
prężyłoby
by prężyło
prężyliby
by prężyli
prężyłyby
by prężyły

bezosobnik: prężono by

bezokolicznik: prężyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: prężąc

gerundium: prężenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prężenie
prężenia
D. prężenia
prężeń
C. prężeniu
prężeniom
B. prężenie
prężenia
N. prężeniem
prężeniami
Ms. prężeniu
prężeniach
W. prężenie
prężenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: prężący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prężący
prężący
prężący
prężące
prężąca
D. prężącego
prężącego
prężącego
prężącego
prężącej
C. prężącemu
prężącemu
prężącemu
prężącemu
prężącej
B. prężącego
prężącego
prężący
prężące
prężącą
N. prężącym
prężącym
prężącym
prężącym
prężącą
Ms. prężącym
prężącym
prężącym
prężącym
prężącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prężący
prężący
prężące
prężące
D. prężących
prężących
prężących
prężących
C. prężącym
prężącym
prężącym
prężącym
B. prężących
prężących
prężących
prężące
N. prężącymi
prężącymi
prężącymi
prężącymi
Ms. prężących
prężących
prężących
prężących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prężony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prężony
prężony
prężony
prężone
prężona
D. prężonego
prężonego
prężonego
prężonego
prężonej
C. prężonemu
prężonemu
prężonemu
prężonemu
prężonej
B. prężonego
prężonego
prężony
prężone
prężoną
N. prężonym
prężonym
prężonym
prężonym
prężoną
Ms. prężonym
prężonym
prężonym
prężonym
prężonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prężeni
prężeni
prężone
prężone
D. prężonych
prężonych
prężonych
prężonych
C. prężonym
prężonym
prężonym
prężonym
B. prężonych
prężonych
prężonych
prężone
N. prężonymi
prężonymi
prężonymi
prężonymi
Ms. prężonych
prężonych
prężonych
prężonych

odpowiednik aspektowy: naprężyć

Składnia

Rz żywotny + prężyć +
CO

Frazeologizmy

ktoś pręży muskuły
Data ostatniej modyfikacji: 17.04.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json