UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

napiąć

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. piąć się

1. linę

Definicja

mocno naciągnąć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  naprężyć
antonimy:  obluźnić, rozluźnić
hiperonimy:  naciągnąć

Połączenia

  • napiąć kuszę, linę, linkę, łuk, strunę, żagiel, żyłki

Cytaty

Uciekające zwierzę zaplątało się w leśnej gęstwinie, a uradowany książę napiął cięciwę łuku i wycelował.

źródło: NKJP: Agata Niebudek: Na tysiąc lat zabrzmią nowe dzwony, Echo Dnia, 2006-01-20

Uprząż, zamocowana poniżej środka ciężkości jego ciała sprawiła, że mężczyzna został obrócony głową w dół, jednocześnie naciągnęła się zbyt luźno napięta lina tyrolki i wówczas czaszka śmiałka uderzyła w skalną półkę.

źródło: NKJP: Jurajskie strachy, Dziennik Polski, 2000-06-02

Pierwszy okoń, półłokciowy, capnął przynętę, zanim jeszcze opadła i napięła linkę.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napnę
napniemy
2 os. napniesz
napniecie
3 os. napnie
napną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napiąłem
+(e)m napiął
napięłam
+(e)m napięła
napięłom
+(e)m napięło
napięliśmy
+(e)śmy napięli
napięłyśmy
+(e)śmy napięły
2 os. napiąłeś
+(e)ś napiął
napięłaś
+(e)ś napięła
napięłoś
+(e)ś napięło
napięliście
+(e)ście napięli
napięłyście
+(e)ście napięły
3 os. napiął
napięła
napięło
napięli
napięły

bezosobnik: napięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napnijmy
2 os. napnij
napnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napiąłbym
bym napiął
napięłabym
bym napięła
napięłobym
bym napięło
napięlibyśmy
byśmy napięli
napięłybyśmy
byśmy napięły
2 os. napiąłbyś
byś napiął
napięłabyś
byś napięła
napięłobyś
byś napięło
napięlibyście
byście napięli
napięłybyście
byście napięły
3 os. napiąłby
by napiął
napięłaby
by napięła
napięłoby
by napięło
napięliby
by napięli
napięłyby
by napięły

bezosobnik: napięto by

bezokolicznik: napiąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: napiąwszy

gerundium: napięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napięcie
napięcia
D. napięcia
napięć
C. napięciu
napięciom
B. napięcie
napięcia
N. napięciem
napięciami
Ms. napięciu
napięciach
W. napięcie
napięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: napięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. napięty
napięty
napięty
napięte
napięta
D. napiętego
napiętego
napiętego
napiętego
napiętej
C. napiętemu
napiętemu
napiętemu
napiętemu
napiętej
B. napiętego
napiętego
napięty
napięte
napiętą
N. napiętym
napiętym
napiętym
napiętym
napiętą
Ms. napiętym
napiętym
napiętym
napiętym
napiętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. napięci
napięci
napięte
napięte
D. napiętych
napiętych
napiętych
napiętych
C. napiętym
napiętym
napiętym
napiętym
B. napiętych
napiętych
napiętych
napięte
N. napiętymi
napiętymi
napiętymi
napiętymi
Ms. napiętych
napiętych
napiętych
napiętych

odpowiednik aspektowy: napinać

Składnia

bez ograniczeń + napiąć +
CO

2. mięśnie

Definicja

używając własnych sił, sprawić, że konkretne partie mięśni stają twardsze i widoczne spod skóry

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  naprężyć
antonimy:  rozluźnić

Połączenia

  • pies napiął grzbiet
  • napiąć brzuch, mięśnie, muskuły, ramiona
  • napięcie w okolicach ramion
  • napięty do bólu, do granic możliwości, wytrzymałości

Cytaty

Czuję dawno nierejestrowane napięcie ramion i barków. Raczej nie łączę tego z wczorajszą i dzisiejszą jogą.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

Rząd zaniechał polityki uśmiechów, odrzucił negocjacje, napiął muskuły i wyruszył na wojnę z pielęgniarkami.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.12.2000

- Proszę mocno napiąć mięśnie brzucha - doradził Toru. - Ból zaraz ustąpi, ale najlepiej niech pani zmienia pozycje.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

[...] delikatna woń kaczki podrażniła mu nozdrza, pies napiął wszystkie mięśnie, podniósł przednią łapę, wyprężył poziomo ogon i całym ciałem wskazuje miejsce pobytu ptaka.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napnę
napniemy
2 os. napniesz
napniecie
3 os. napnie
napną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napiąłem
+(e)m napiął
napięłam
+(e)m napięła
napięłom
+(e)m napięło
napięliśmy
+(e)śmy napięli
napięłyśmy
+(e)śmy napięły
2 os. napiąłeś
+(e)ś napiął
napięłaś
+(e)ś napięła
napięłoś
+(e)ś napięło
napięliście
+(e)ście napięli
napięłyście
+(e)ście napięły
3 os. napiął
napięła
napięło
napięli
napięły

bezosobnik: napięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napnijmy
2 os. napnij
napnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napiąłbym
bym napiął
napięłabym
bym napięła
napięłobym
bym napięło
napięlibyśmy
byśmy napięli
napięłybyśmy
byśmy napięły
2 os. napiąłbyś
byś napiął
napięłabyś
byś napięła
napięłobyś
byś napięło
napięlibyście
byście napięli
napięłybyście
byście napięły
3 os. napiąłby
by napiął
napięłaby
by napięła
napięłoby
by napięło
napięliby
by napięli
napięłyby
by napięły

bezosobnik: napięto by

bezokolicznik: napiąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: napiąwszy

gerundium: napięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napięcie
napięcia
D. napięcia
napięć
C. napięciu
napięciom
B. napięcie
napięcia
N. napięciem
napięciami
Ms. napięciu
napięciach
W. napięcie
napięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: napięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. napięty
napięty
napięty
napięte
napięta
D. napiętego
napiętego
napiętego
napiętego
napiętej
C. napiętemu
napiętemu
napiętemu
napiętemu
napiętej
B. napiętego
napiętego
napięty
napięte
napiętą
N. napiętym
napiętym
napiętym
napiętym
napiętą
Ms. napiętym
napiętym
napiętym
napiętym
napiętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. napięci
napięci
napięte
napięte
D. napiętych
napiętych
napiętych
napiętych
C. napiętym
napiętym
napiętym
napiętym
B. napiętych
napiętych
napiętych
napięte
N. napiętymi
napiętymi
napiętymi
napiętymi
Ms. napiętych
napiętych
napiętych
napiętych

odpowiednik aspektowy: napinać

Składnia

Rz żywotny + napiąć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 06.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json