UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utknąć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. tkąć.
Por. utykać

1. w zaspie

Definicja

zatrzymać się i nie móc się dalej poruszać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zastrzęgnąć

Połączenia

pociąg, statek utknął; karetka utknęła; auto utknęło; kierowcy, turyści utknęli; autobusy, samochody utknęły gdzieś
utknąć na mieliźnie
utknąć w korku, w zaspach

Cytaty

	Wezwana straż pożarna utknęła między źle zaparkowanymi samochodami. źródło: NKJP: Dziennik Polski, 1998-04-02
	Mieliśmy przypadki, że pociąg na kilka lub nawet kilkanaście godzin utknął w polu. źródło: NKJP: Agata Kozicka: Brakuje pociągów, szynobusów, pługów, Gazeta Pomorska, 2010-02-20
	Pewnego razu podczas przeprawy przez rzekę utknął mu samochód w mule. źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1996
	Był grudzień 1942 roku. Armie niemieckie utknęły pod Stalingradem. źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967
	[...] wyciągnął swój kościany grzebień i podał jej bez słowa. Wzięła, wetknęła we włosy i pociągnęła mocno. - Auu - wrzasnęła. Grzebień utknął w splątanych lokach. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	utknę	utkniemy
2 os.	utkniesz	utkniecie
3 os.	utknie	utkną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utknąłem +(e)m utknął	utknęłam +(e)m utknęła	utknęłom +(e)m utknęło	utknęliśmy +(e)śmy utknęli	utknęłyśmy +(e)śmy utknęły
2 os.	utknąłeś +(e)ś utknął	utknęłaś +(e)ś utknęła	utknęłoś +(e)ś utknęło	utknęliście +(e)ście utknęli	utknęłyście +(e)ście utknęły
3 os.	utknął	utknęła	utknęło	utknęli	utknęły

bezosobnik: utknięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		utknijmy
2 os.	utknij	utknijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utknąłbym bym utknął	utknęłabym bym utknęła	utknęłobym bym utknęło	utknęlibyśmy byśmy utknęli	utknęłybyśmy byśmy utknęły
2 os.	utknąłbyś byś utknął	utknęłabyś byś utknęła	utknęłobyś byś utknęło	utknęlibyście byście utknęli	utknęłybyście byście utknęły
3 os.	utknąłby by utknął	utknęłaby by utknęła	utknęłoby by utknęło	utknęliby by utknęli	utknęłyby by utknęły

bezosobnik: utknięto by

bezokolicznik: utknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utknąwszy

gerundium: utknięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	utknięcie	utknięcia
D.	utknięcia	utknięć
C.	utknięciu	utknięciom
B.	utknięcie	utknięcia
N.	utknięciem	utknięciami
Ms.	utknięciu	utknięciach
W.	utknięcie	utknięcia

odpowiednik aspektowy: utykać

Składnia

utknąć

GDZIE

2. w ministerstwie

Definicja

o działaniach: natrafić na przeszkody i zatrzymać się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

projekt utknął; budowa, reforma, rozmowa, sprawa utknęła; dochodzenie, natarcie, śledztwo utknęło; negocjacje, prace utknęły

Cytaty

	Wprawdzie władze miasta uznały, że transakcji dokonano z naruszeniem prawa, ale sprawa utknęła w sądzie. źródło: NKJP: Tomasz Lipko: Miasto się rozbiera, Polityka, 2003-12-13
	Po gwałtownej walce, wobec braku wsparcia, natarcie utknęło w połowie miejscowości. źródło: NKJP: Wikipedia.pl
	[...] rzecz utknęła na etapie sporów proceduralnych. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000
	- Długo już tu mieszkasz? - Niestety, przyjechałem tylko na kilka dni. Słyszałem, że tylko tutaj można załatwić to, czego potrzebuję... Na tym rozmowa utknęła. źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	utknę	utkniemy
2 os.	utkniesz	utkniecie
3 os.	utknie	utkną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utknąłem +(e)m utknął	utknęłam +(e)m utknęła	utknęłom +(e)m utknęło	utknęliśmy +(e)śmy utknęli	utknęłyśmy +(e)śmy utknęły
2 os.	utknąłeś +(e)ś utknął	utknęłaś +(e)ś utknęła	utknęłoś +(e)ś utknęło	utknęliście +(e)ście utknęli	utknęłyście +(e)ście utknęły
3 os.	utknął	utknęła	utknęło	utknęli	utknęły

bezosobnik: utknięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		utknijmy
2 os.	utknij	utknijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utknąłbym bym utknął	utknęłabym bym utknęła	utknęłobym bym utknęło	utknęlibyśmy byśmy utknęli	utknęłybyśmy byśmy utknęły
2 os.	utknąłbyś byś utknął	utknęłabyś byś utknęła	utknęłobyś byś utknęło	utknęlibyście byście utknęli	utknęłybyście byście utknęły
3 os.	utknąłby by utknął	utknęłaby by utknęła	utknęłoby by utknęło	utknęliby by utknęli	utknęłyby by utknęły

bezosobnik: utknięto by

bezokolicznik: utknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utknąwszy

gerundium: utknięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	utknięcie	utknięcia
D.	utknięcia	utknięć
C.	utknięciu	utknięciom
B.	utknięcie	utknięcia
N.	utknięciem	utknięciami
Ms.	utknięciu	utknięciach
W.	utknięcie	utknięcia

odpowiednik aspektowy: utykać

Składnia

Rz_nieżywotny

utknąć

GDZIE

3. mówiąc lub czytając

Definicja

zatrzymać się mimo woli na jakimś słowie i nie móc mówić dalej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

Stracił wątek. Powtórzył pierwszy człon nakazu i znowu utknął.

źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1995

- Powiedz mi, synu, na początek dziesięcioro przykazań, a później opowiesz mi, skąd one się wzięły.
Stacho utknął przy drugim przykazaniu. W głowie miał czarną dziurę, w której fruwały jak przestraszone gołębie strzępy myśli.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974

- Jeżeli nam się uda rozpracować do końca całą szajkę, to... utknął, nie mogąc znaleźć słów.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	utknę	utkniemy
2 os.	utkniesz	utkniecie
3 os.	utknie	utkną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utknąłem +(e)m utknął	utknęłam +(e)m utknęła	utknęłom +(e)m utknęło	utknęliśmy +(e)śmy utknęli	utknęłyśmy +(e)śmy utknęły
2 os.	utknąłeś +(e)ś utknął	utknęłaś +(e)ś utknęła	utknęłoś +(e)ś utknęło	utknęliście +(e)ście utknęli	utknęłyście +(e)ście utknęły
3 os.	utknął	utknęła	utknęło	utknęli	utknęły

bezosobnik: utknięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		utknijmy
2 os.	utknij	utknijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utknąłbym bym utknął	utknęłabym bym utknęła	utknęłobym bym utknęło	utknęlibyśmy byśmy utknęli	utknęłybyśmy byśmy utknęły
2 os.	utknąłbyś byś utknął	utknęłabyś byś utknęła	utknęłobyś byś utknęło	utknęlibyście byście utknęli	utknęłybyście byście utknęły
3 os.	utknąłby by utknął	utknęłaby by utknęła	utknęłoby by utknęło	utknęliby by utknęli	utknęłyby by utknęły

bezosobnik: utknięto by

bezokolicznik: utknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utknąwszy

gerundium: utknięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	utknięcie	utknięcia
D.	utknięcia	utknięć
C.	utknięciu	utknięciom
B.	utknięcie	utknięcia
N.	utknięciem	utknięciami
Ms.	utknięciu	utknięciach
W.	utknięcie	utknięcia

odpowiednik aspektowy: utykać

Składnia

Rz_osobowy

utknąć

(GDZIE)

4. na wsi

Definicja

zamieszkać lub zatrzymać się gdzieś na dłużej wbrew własnej woli

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka

Połączenia

utknąć na prowincji

Cytaty

- Idzie zima.
- Właśnie dlatego muszę jechać. Jeśli zostanę, utknę tu aż do wiosny...

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 2001

[...] skoro już utknęłam tutaj na kilka dni, to równie dobrze mogę rozejrzeć się za jakimś ładunkiem.

źródło:

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	utknę	utkniemy
2 os.	utkniesz	utkniecie
3 os.	utknie	utkną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utknąłem +(e)m utknął	utknęłam +(e)m utknęła	utknęłom +(e)m utknęło	utknęliśmy +(e)śmy utknęli	utknęłyśmy +(e)śmy utknęły
2 os.	utknąłeś +(e)ś utknął	utknęłaś +(e)ś utknęła	utknęłoś +(e)ś utknęło	utknęliście +(e)ście utknęli	utknęłyście +(e)ście utknęły
3 os.	utknął	utknęła	utknęło	utknęli	utknęły

bezosobnik: utknięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		utknijmy
2 os.	utknij	utknijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utknąłbym bym utknął	utknęłabym bym utknęła	utknęłobym bym utknęło	utknęlibyśmy byśmy utknęli	utknęłybyśmy byśmy utknęły
2 os.	utknąłbyś byś utknął	utknęłabyś byś utknęła	utknęłobyś byś utknęło	utknęlibyście byście utknęli	utknęłybyście byście utknęły
3 os.	utknąłby by utknął	utknęłaby by utknęła	utknęłoby by utknęło	utknęliby by utknęli	utknęłyby by utknęły

bezosobnik: utknięto by

bezokolicznik: utknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utknąwszy

gerundium: utknięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	utknięcie	utknięcia
D.	utknięcia	utknięć
C.	utknięciu	utknięciom
B.	utknięcie	utknięcia
N.	utknięciem	utknięciami
Ms.	utknięciu	utknięciach
W.	utknięcie	utknięcia

Składnia

Rz_osobowy

utknąć

GDZIE

Frazeologizmy

coś utknęło w martwym punkcie

Data ostatniej modyfikacji: 26.06.2014