UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wbić się

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SWil: pod: wbijać się, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wbiję się
wbijemy się
2 os. wbijesz się
wbijecie się
3 os. wbije się
wbiją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wbiłem się
+(e)m się wbił
wbiłam się
+(e)m się wbiła
wbiłom się
+(e)m się wbiło
wbiliśmy się
+(e)śmy się wbili
wbiłyśmy się
+(e)śmy się wbiły
2 os. wbiłeś się
+(e)ś się wbił
wbiłaś się
+(e)ś się wbiła
wbiłoś się
+(e)ś się wbiło
wbiliście się
+(e)ście się wbili
wbiłyście się
+(e)ście się wbiły
3 os. wbił się
wbiła się
wbiło się
wbili się
wbiły się

bezosobnik: wbito się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wbijmy się
2 os. wbij się
wbijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wbiłbym się
bym się wbił
wbiłabym się
bym się wbiła
wbiłobym się
bym się wbiło
wbilibyśmy się
byśmy się wbili
wbiłybyśmy się
byśmy się wbiły
2 os. wbiłbyś się
byś się wbił
wbiłabyś się
byś się wbiła
wbiłobyś się
byś się wbiło
wbilibyście się
byście się wbili
wbiłybyście się
byście się wbiły
3 os. wbiłby się
by się wbił
wbiłaby się
by się wbiła
wbiłoby się
by się wbiło
wbiliby się
by się wbili
wbiłyby się
by się wbiły

bezosobnik: wbito by się

bezokolicznik: wbić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wbiwszy się

gerundium: wbicie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wbicie się
wbicia się
D. wbicia się
wbić się
C. wbiciu się
wbiciom się
B. wbicie się
wbicia się
N. wbiciem się
wbiciami się
Ms. wbiciu się
wbiciach się
W. wbicie się
wbicia się

odpowiednik aspektowy: wbijać się

Pochodzenie

Zob. bić

1. zadra w palec

Definicja

z dużą siłą zagłębić się w coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • pocisk wbił się; strzała wbiła się; ostrze wbiło się
  • wbić się w ziemię

Cytaty

Pies nagle podskoczył i wbił się zębami w jej twarz.

źródło: KWSJP: AR: Dostanie za atak psa, Super Express, 2006

Łódź wbiła się dziobem w sitowie.

źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972

Zapaliłem światło i najpierw popatrzyłem na ręce: były brudne jak po plewieniu grządek po deszczu, w lewej dłoni tkwiła drzazga. Nawet nie poczułem, kiedy się wbiła.

źródło: KWSJP: Michał Bielecki: Siostra Komandosa, 1997

I wówczas w powietrzu zawyły strzały. Część z nich ze stukiem wbiła się w burtę promu, część przeleciała wyżej i chlupnęła w wodę.

źródło: KWSJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Tramwaj wbił się w cysternę. Rannych zostało dwanaście osób.

źródło: KWSJP: Dariusz Kucharski: Przystanek cysterna, Super Express, 2006

Składnia

bez ograniczeń + wbić się +
(CZYM) + w CO

2. ktoś w ubranie

Definicja

włożyć na siebie z trudem ciasne ubranie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wcisnąć się, wtłoczyć się
hiperonimy:  ubrać się

Cytaty

Gimnazjalista wcisnął na głowę czapkę, wbił się w nieco za ciasny płaszcz i wybiegł z domu.

źródło: KWSJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

A żebyś mnie zobaczył, jaka byłam laska, jak się odstrzeliłam, wbiłam w miniówkę, to nawet ruch na ulicy stawał, a wszystkim chłopom ślina ciekła po gębach.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Włodek wbił się w spodnie. Wyglądał żałośnie.

źródło: KWSJP: Mariusz Kaszyński: Skarb w glinianym naczyniu, 2008

Składnia

Rzosobowy + wbić się +
w CO

3. ktoś w dumę

Definicja

poczuć się w określony sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • wbić się w dumę, w pychę

Cytaty

Nie, przestań, nie mów w ten sposób, bo wbiję się w pychę jak łysiejący Cezar u boku Kleopatry.

źródło: KWSJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne

Byłbym myślał, że zblednie, straci się, wpadnie w popłoch; albo że jeszcze bardziej wbije się w pychę i dumę i taki krwawy kłopot będzie ją drażnił i brzydził.

źródło: KWSJP: Antoni Libera: Madame, 1998

Składnia

Rzosobowy + wbić się +
w CO

4. dokądś

Definicja

pot. 
dostać się dokądś dzięki usilnym staraniom lub pokonując opór

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • wbić się na imprezę, na podium, na scenę

Cytaty

Jeśli nadal obstajesz przy swoim, to wyjdź z domu! Wbij się na jakąś imprezę, idź na basen, plażę jeśli masz blisko. I zagadaj! Później wszystko się jakoś potoczy

źródło: NKJP: Internet

Ludzie zarzucają mu, że wbił się na scenę tylko i wyłącznie dzięki pomocy brata i kontaktom z jego kolegami-raperami

źródło: NKJP: Internet

Oczywiście. Jeśli trafię z formą, to mogę wbić się na podium.

źródło: NKJP: Trafić z formą na czas, Dziennik Bałtycki, 2000-08-19

Składnia

bez ograniczeń + wbić się +
DOKĄD

Frazeologizmy

coś/ktoś utkwiło/utkwił w pamięci
Data ostatniej modyfikacji: 29.02.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json