UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

furia

Chronologizacja

SPXVI: furyja, STR, SL, SWil: furja, SJPWar: furja, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. 'szaleństwo, wściekłość; bogini zemsty'

1. u człowieka

Definicja

gwałtowny i silny napad złości objawiający się agresją oraz tym, że dana osoba nie panuje nad tym, co robi i mówi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pasja, wścieklizna, wściekłość
hiperonimy:  uczucie

Połączenia

  • niepohamowana, niesamowita, niszczycielska, prawdziwa, szalona, wielka; nagła; narastająca, rosnąca; dzika, ślepa, zwierzęca; bezsilna, cicha, zimna furia
  • furia z powodu czegoś
  • furia na widok czegoś
  • furia i agresja, furia i frustracja, furia i nienawiść, furia i rozpacz, furia i wściekłość; siła i furia, wściekłość i furia, zgiełk i furia
  • atak, napad, wybuch furii
  • bliski; pełen, pełny furii
  • furia ogarnęła/ogarnia kogoś; minęła, przeszła komuś
  • dostać/dostawać furii
  • wzbudzić/wzbudzać, wywołać/wywoływać; powstrzymać furię
  • zareagować; ogarnięty furią
  • doprowadzić/doprowadzać kogoś do furii
  • wpaść/wpadać w furię
  • atakować, natrzeć/nacierać, uderzyć/uderzać, zaatakować z furią

Cytaty

Czerwony na twarzy zatoczył wokoło dzikim spojrzeniem i opuścił ręce gotowe do uderzenia [...]. Gdy minął mu atak niepohamowanej furii, spokojniej zadał pytanie.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Przy lekturze większości komentarzy odnosi się wrażenie, że podczas ich pisania autorzy byli bliscy furii.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Czy inteligencja dzieli rasy?, Gazeta Wyborcza, 1994-11-05

Gniew wzbierający od wielu dni, wzmocniony niezliczonymi kwartami piwa, znalazł wreszcie ujście. Wyprostował się i zadał cios [...]. Ogarnęła go furia.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Jego nieopanowane namiętności podsycane alkoholem, przemieniły życie rodziny w istne piekło. Tylko żona potrafiła powstrzymać jego pijackie furie i ekscesy.

źródło: NKJP: Dariusz Jastrząb: Duchowy świat Dostojewskiego, 2009

Rozpoczęła się nawet strzelanina, która trwała dwa dni. Podpaliwszy trawę, Hunkpapowie zaatakowali z furią, by zepchnąć żołnierzy w zasadzkę.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. furia
furie
D. furii
furii
neut
furyj
char
C. furii
furiom
B. furię
furie
N. furią
furiami
Ms. furii
furiach
W. furio
furie

Inne uwagi

Zwykle lp

2. w mitologii rzymskiej

Definicja

w mitologii rzymskiej: jedna z bogiń zemsty, które miały karać ludzi za grzechy, przedstawianych jako kobiety z wężami zamiast włosów na głowie oraz włóczniami i pochodniami w rękach

Noty o użyciu

Zapisywane także wielką literą.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

Chwyciwszy się za skronie, jakby w obawie, że za chwilę pęknie mu czaszka, pobiegł po ciemnych, słabo oświetlonych schodach niczym ścigany przez piekielne furie potępieniec, a my za nim.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Na drugą zaś przyczynę składa się to, iż lękają się cierpień, przerażeni mianowicie bajkami poetów, szczekaniem Cerbera, smutną przepaścią rzeki Kokytos, jeszcze smutniejszym Charonem, gromadą Furii [...].

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. furia
furie
D. furii
furii
neut
furyj
char
C. furii
furiom
B. furię
furie
N. furią
furiami
Ms. furii
furiach
W. furio
furie

Inne uwagi

Zwykle lm

Frazeologizmy

jak furia
Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json