UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zniewalać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. niewola

1. do nauki

Definicja

książk. 
zmuszać do czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przymuszać, zmuszać

Połączenia

  • zniewalać urodą, uśmiechem
  • zniewalać do działania; do kupna czegoś, do zakupów

Cytaty

Najgorzej jest w okresie przedświątecznym, gdy w końcu listopada, zaraz po Święcie Dziękczynienia, rusza marketingowa kampania zniewalająca do bożonarodzeniowych zakupów.

źródło: NKJP: Marek Hołyński: Wieża Babel w Krzemowej Dolinie, Polityka, 2000-12-30

Likantropia występuje w postaci łagodnej somnambulicznej melancholii, która zniewala chorych do nocnych włóczęg bez celu, nawiedzania ruin i cmentarzy.

źródło: NKJP: Nie wywołuj wilka z lasu, Dziennik Polski, 2002-03-16

Miał w tym szpitalu kiedyś praktyki, więc jednym uśmiechem zniewalał wszystkie pielęgniarki.

źródło: NKJP: Kazimierz Kaz Ostaszewicz: Południowy wiatr Arizony, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zniewalam
zniewalamy
2 os. zniewalasz
zniewalacie
3 os. zniewala
zniewalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zniewalałem
+(e)m zniewalał
zniewalałam
+(e)m zniewalała
zniewalałom
+(e)m zniewalało
zniewalaliśmy
+(e)śmy zniewalali
zniewalałyśmy
+(e)śmy zniewalały
2 os. zniewalałeś
+(e)ś zniewalał
zniewalałaś
+(e)ś zniewalała
zniewalałoś
+(e)ś zniewalało
zniewalaliście
+(e)ście zniewalali
zniewalałyście
+(e)ście zniewalały
3 os. zniewalał
zniewalała
zniewalało
zniewalali
zniewalały

bezosobnik: zniewalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zniewalał
będę zniewalać
będę zniewalała
będę zniewalać
będę zniewalało
będę zniewalać
będziemy zniewalali
będziemy zniewalać
będziemy zniewalały
będziemy zniewalać
2 os. będziesz zniewalał
będziesz zniewalać
będziesz zniewalała
będziesz zniewalać
będziesz zniewalało
będziesz zniewalać
będziecie zniewalali
będziecie zniewalać
będziecie zniewalały
będziecie zniewalać
3 os. będzie zniewalał
będzie zniewalać
będzie zniewalała
będzie zniewalać
będzie zniewalało
będzie zniewalać
będą zniewalali
będą zniewalać
będą zniewalały
będą zniewalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zniewalajmy
2 os. zniewalaj
zniewalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zniewalałbym
bym zniewalał
zniewalałabym
bym zniewalała
zniewalałobym
bym zniewalało
zniewalalibyśmy
byśmy zniewalali
zniewalałybyśmy
byśmy zniewalały
2 os. zniewalałbyś
byś zniewalał
zniewalałabyś
byś zniewalała
zniewalałobyś
byś zniewalało
zniewalalibyście
byście zniewalali
zniewalałybyście
byście zniewalały
3 os. zniewalałby
by zniewalał
zniewalałaby
by zniewalała
zniewalałoby
by zniewalało
zniewalaliby
by zniewalali
zniewalałyby
by zniewalały

bezosobnik: zniewalano by

bezokolicznik: zniewalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zniewalając

gerundium: zniewalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zniewalanie
zniewalania
D. zniewalania
zniewalań
C. zniewalaniu
zniewalaniom
B. zniewalanie
zniewalania
N. zniewalaniem
zniewalaniami
Ms. zniewalaniu
zniewalaniach
W. zniewalanie
zniewalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zniewalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zniewalający
zniewalający
zniewalający
zniewalające
zniewalająca
D. zniewalającego
zniewalającego
zniewalającego
zniewalającego
zniewalającej
C. zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającej
B. zniewalającego
zniewalającego
zniewalający
zniewalające
zniewalającą
N. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającą
Ms. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zniewalający
zniewalający
zniewalające
zniewalające
D. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalających
C. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
B. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalające
N. zniewalającymi
zniewalającymi
zniewalającymi
zniewalającymi
Ms. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zniewalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zniewalany
zniewalany
zniewalany
zniewalane
zniewalana
D. zniewalanego
zniewalanego
zniewalanego
zniewalanego
zniewalanej
C. zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanej
B. zniewalanego
zniewalanego
zniewalany
zniewalane
zniewalaną
N. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalaną
Ms. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zniewalani
zniewalani
zniewalane
zniewalane
D. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
C. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
B. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalane
N. zniewalanymi
zniewalanymi
zniewalanymi
zniewalanymi
Ms. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych

odpowiednik aspektowy: zniewolić

Składnia

bez ograniczeń + zniewalać +
KOGO/CO + (do CZEGO)

2. naród

Definicja

książk. 
pozbawiać wolności obywatelskich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciemiężyć
antonimy:  wyzwalać

Połączenia

  • socjalizm zniewalał kogoś; cenzura zniewalała kogoś
  • zniewalać ludzi, naród
  • zniewalać cenzurą, groźbami

Cytaty

[...] ustawa zrównałaby tych, którzy walczyli o niepodległą Polskę, z tymi, którzy pacyfikowali i zniewalali naród polski z nadania władz Związku Radzieckiego w latach 1944-56.

źródło: NKJP: Iza Pur Rahnama: Protest przeciw uprawnieniom kombatanckim dla ludzi z UB, Gazeta Wyborcza, 1997-04-22

Kiedyś zniewalano ludzi cenzurą, pałami i tak dalej, a w tej chwili jest straszna broń pod tytułem utrata pracy.

źródło: NKJP: Tomasz Elbanowski, Robert Nowiński: Wszystko nagle stało się żywe, Mazowieckie To i Owo, 2005-05-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zniewalam
zniewalamy
2 os. zniewalasz
zniewalacie
3 os. zniewala
zniewalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zniewalałem
+(e)m zniewalał
zniewalałam
+(e)m zniewalała
zniewalałom
+(e)m zniewalało
zniewalaliśmy
+(e)śmy zniewalali
zniewalałyśmy
+(e)śmy zniewalały
2 os. zniewalałeś
+(e)ś zniewalał
zniewalałaś
+(e)ś zniewalała
zniewalałoś
+(e)ś zniewalało
zniewalaliście
+(e)ście zniewalali
zniewalałyście
+(e)ście zniewalały
3 os. zniewalał
zniewalała
zniewalało
zniewalali
zniewalały

bezosobnik: zniewalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zniewalał
będę zniewalać
będę zniewalała
będę zniewalać
będę zniewalało
będę zniewalać
będziemy zniewalali
będziemy zniewalać
będziemy zniewalały
będziemy zniewalać
2 os. będziesz zniewalał
będziesz zniewalać
będziesz zniewalała
będziesz zniewalać
będziesz zniewalało
będziesz zniewalać
będziecie zniewalali
będziecie zniewalać
będziecie zniewalały
będziecie zniewalać
3 os. będzie zniewalał
będzie zniewalać
będzie zniewalała
będzie zniewalać
będzie zniewalało
będzie zniewalać
będą zniewalali
będą zniewalać
będą zniewalały
będą zniewalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zniewalajmy
2 os. zniewalaj
zniewalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zniewalałbym
bym zniewalał
zniewalałabym
bym zniewalała
zniewalałobym
bym zniewalało
zniewalalibyśmy
byśmy zniewalali
zniewalałybyśmy
byśmy zniewalały
2 os. zniewalałbyś
byś zniewalał
zniewalałabyś
byś zniewalała
zniewalałobyś
byś zniewalało
zniewalalibyście
byście zniewalali
zniewalałybyście
byście zniewalały
3 os. zniewalałby
by zniewalał
zniewalałaby
by zniewalała
zniewalałoby
by zniewalało
zniewalaliby
by zniewalali
zniewalałyby
by zniewalały

bezosobnik: zniewalano by

bezokolicznik: zniewalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zniewalając

gerundium: zniewalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zniewalanie
zniewalania
D. zniewalania
zniewalań
C. zniewalaniu
zniewalaniom
B. zniewalanie
zniewalania
N. zniewalaniem
zniewalaniami
Ms. zniewalaniu
zniewalaniach
W. zniewalanie
zniewalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zniewalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zniewalający
zniewalający
zniewalający
zniewalające
zniewalająca
D. zniewalającego
zniewalającego
zniewalającego
zniewalającego
zniewalającej
C. zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającej
B. zniewalającego
zniewalającego
zniewalający
zniewalające
zniewalającą
N. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającą
Ms. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zniewalający
zniewalający
zniewalające
zniewalające
D. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalających
C. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
B. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalające
N. zniewalającymi
zniewalającymi
zniewalającymi
zniewalającymi
Ms. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zniewalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zniewalany
zniewalany
zniewalany
zniewalane
zniewalana
D. zniewalanego
zniewalanego
zniewalanego
zniewalanego
zniewalanej
C. zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanej
B. zniewalanego
zniewalanego
zniewalany
zniewalane
zniewalaną
N. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalaną
Ms. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zniewalani
zniewalani
zniewalane
zniewalane
D. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
C. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
B. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalane
N. zniewalanymi
zniewalanymi
zniewalanymi
zniewalanymi
Ms. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych

odpowiednik aspektowy: zniewolić

Składnia

bez ograniczeń + zniewalać +
KOGO/CO + (CZYM)

3. kobietę

Definicja

daw. 
zmuszać do stosunku płciowego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gwałcić, niewolić, współżyć
hiperonimy:  krzywdzić

Cytaty

Dorosły mężczyzna zniewalał uczennicę szkoły podstawowej, nie kryjąc się z tym.

źródło: NKJP: Piotr Litka, Piotr Pytlakowski: Miłość aż po grób: Polityka, 2007-05-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zniewalam
zniewalamy
2 os. zniewalasz
zniewalacie
3 os. zniewala
zniewalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zniewalałem
+(e)m zniewalał
zniewalałam
+(e)m zniewalała
zniewalałom
+(e)m zniewalało
zniewalaliśmy
+(e)śmy zniewalali
zniewalałyśmy
+(e)śmy zniewalały
2 os. zniewalałeś
+(e)ś zniewalał
zniewalałaś
+(e)ś zniewalała
zniewalałoś
+(e)ś zniewalało
zniewalaliście
+(e)ście zniewalali
zniewalałyście
+(e)ście zniewalały
3 os. zniewalał
zniewalała
zniewalało
zniewalali
zniewalały

bezosobnik: zniewalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zniewalał
będę zniewalać
będę zniewalała
będę zniewalać
będę zniewalało
będę zniewalać
będziemy zniewalali
będziemy zniewalać
będziemy zniewalały
będziemy zniewalać
2 os. będziesz zniewalał
będziesz zniewalać
będziesz zniewalała
będziesz zniewalać
będziesz zniewalało
będziesz zniewalać
będziecie zniewalali
będziecie zniewalać
będziecie zniewalały
będziecie zniewalać
3 os. będzie zniewalał
będzie zniewalać
będzie zniewalała
będzie zniewalać
będzie zniewalało
będzie zniewalać
będą zniewalali
będą zniewalać
będą zniewalały
będą zniewalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zniewalajmy
2 os. zniewalaj
zniewalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zniewalałbym
bym zniewalał
zniewalałabym
bym zniewalała
zniewalałobym
bym zniewalało
zniewalalibyśmy
byśmy zniewalali
zniewalałybyśmy
byśmy zniewalały
2 os. zniewalałbyś
byś zniewalał
zniewalałabyś
byś zniewalała
zniewalałobyś
byś zniewalało
zniewalalibyście
byście zniewalali
zniewalałybyście
byście zniewalały
3 os. zniewalałby
by zniewalał
zniewalałaby
by zniewalała
zniewalałoby
by zniewalało
zniewalaliby
by zniewalali
zniewalałyby
by zniewalały

bezosobnik: zniewalano by

bezokolicznik: zniewalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zniewalając

gerundium: zniewalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zniewalanie
zniewalania
D. zniewalania
zniewalań
C. zniewalaniu
zniewalaniom
B. zniewalanie
zniewalania
N. zniewalaniem
zniewalaniami
Ms. zniewalaniu
zniewalaniach
W. zniewalanie
zniewalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zniewalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zniewalający
zniewalający
zniewalający
zniewalające
zniewalająca
D. zniewalającego
zniewalającego
zniewalającego
zniewalającego
zniewalającej
C. zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającemu
zniewalającej
B. zniewalającego
zniewalającego
zniewalający
zniewalające
zniewalającą
N. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającą
Ms. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zniewalający
zniewalający
zniewalające
zniewalające
D. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalających
C. zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
zniewalającym
B. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalające
N. zniewalającymi
zniewalającymi
zniewalającymi
zniewalającymi
Ms. zniewalających
zniewalających
zniewalających
zniewalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zniewalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zniewalany
zniewalany
zniewalany
zniewalane
zniewalana
D. zniewalanego
zniewalanego
zniewalanego
zniewalanego
zniewalanej
C. zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanemu
zniewalanej
B. zniewalanego
zniewalanego
zniewalany
zniewalane
zniewalaną
N. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalaną
Ms. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zniewalani
zniewalani
zniewalane
zniewalane
D. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
C. zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
zniewalanym
B. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalane
N. zniewalanymi
zniewalanymi
zniewalanymi
zniewalanymi
Ms. zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych
zniewalanych

odpowiednik aspektowy: zniewolić

Składnia

Rzosobowy + zniewalać +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 15.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json