Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *světъlъ 'emanujący światło, świecący, jasny'
Przymiotnik z przyrostkiem *-ъlъ od psł. *světiti; zob. świecić
1.a człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
Połączenia
- światły człowiek, intelektualista, ksiądz, obywatel, władca; światli Europejczycy, Polacy; światłe elity
- światły i postępowy, światły i rozumny, światły i tolerancyjny, światły i wykształcony
Cytaty
|
Nie rozumiem, jak człowiek światły, znana osobistość ze świata kultury i sztuki, mąż zaufania, senator, może w taki sposób wyrażać się o Zagłębiakach. źródło: NKJP: „Powroty Hanysa”, Polityka, 2002-08-03 |
|
|
Jej ziemie dostały się nareszcie pod panowanie monarchów światłych i skutecznych. źródło: NKJP: Ryszard Przybylski: Uśmiech Demokryta, 2009 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | światły |
światły |
światły |
światłe |
światła |
| D. | światłego |
światłego |
światłego |
światłego |
światłej |
| C. | światłemu |
światłemu |
światłemu |
światłemu |
światłej |
| B. | światłego |
światłego |
światły |
światłe |
światłą |
| N. | światłym |
światłym |
światłym |
światłym |
światłą |
| Ms. | światłym |
światłym |
światłym |
światłym |
światłej |
| W. | światły |
światły |
światły |
światłe |
światła |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | światli |
światli |
światłe |
światłe |
| D. | światłych |
światłych |
światłych |
światłych |
| C. | światłym |
światłym |
światłym |
światłym |
| B. | światłych |
światłych |
światłych |
światłe |
| N. | światłymi |
światłymi |
światłymi |
światłymi |
| Ms. | światłych |
światłych |
światłych |
światłych |
| W. | światli |
światli |
światłe |
światłe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | światlejszy |
światlejszy |
światlejszy |
światlejsze |
światlejsza |
| D. | światlejszego |
światlejszego |
światlejszego |
światlejszego |
światlejszej |
| C. | światlejszemu |
światlejszemu |
światlejszemu |
światlejszemu |
światlejszej |
| B. | światlejszego |
światlejszego |
światlejszy |
światlejsze |
światlejszą |
| N. | światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszą |
| Ms. | światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | światlejsi |
światlejsi |
światlejsze |
światlejsze |
| D. | światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
| C. | światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
| B. | światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
światlejsze |
| N. | światlejszymi |
światlejszymi |
światlejszymi |
światlejszymi |
| Ms. | światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
1.b umysł
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- światły umysł; światła myśl; światłe kierownictwo; światłe idee, rady
Cytaty
|
[...] zapewniła, że o niczym innym nie marzy, jak tylko o zupełnym oddaniu się badaniom naukowym pod moim światłym kierownictwem. źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000 |
|
|
[...] chętnie udzielają bystremu młodzieńcowi nauk i światłych pouczeń. źródło: NKJP: Wojciech Pięciak: Anioł mocuje się z księgą, Gazeta Wyborcza, 1998-10-23 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | światły |
światły |
światły |
światłe |
światła |
| D. | światłego |
światłego |
światłego |
światłego |
światłej |
| C. | światłemu |
światłemu |
światłemu |
światłemu |
światłej |
| B. | światłego |
światłego |
światły |
światłe |
światłą |
| N. | światłym |
światłym |
światłym |
światłym |
światłą |
| Ms. | światłym |
światłym |
światłym |
światłym |
światłej |
| W. | światły |
światły |
światły |
światłe |
światła |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | światli |
światli |
światłe |
światłe |
| D. | światłych |
światłych |
światłych |
światłych |
| C. | światłym |
światłym |
światłym |
światłym |
| B. | światłych |
światłych |
światłych |
światłe |
| N. | światłymi |
światłymi |
światłymi |
światłymi |
| Ms. | światłych |
światłych |
światłych |
światłych |
| W. | światli |
światli |
światłe |
światłe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | światlejszy |
światlejszy |
światlejszy |
światlejsze |
światlejsza |
| D. | światlejszego |
światlejszego |
światlejszego |
światlejszego |
światlejszej |
| C. | światlejszemu |
światlejszemu |
światlejszemu |
światlejszemu |
światlejszej |
| B. | światlejszego |
światlejszego |
światlejszy |
światlejsze |
światlejszą |
| N. | światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszą |
| Ms. | światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | światlejsi |
światlejsi |
światlejsze |
światlejsze |
| D. | światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
| C. | światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
światlejszym |
| B. | światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
światlejsze |
| N. | światlejszymi |
światlejszymi |
światlejszymi |
światlejszymi |
| Ms. | światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |
światlejszych |