UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spijać

Chronologizacja

1636, Kart XVII-XVIII

1. gościa

Definicja

częstując kogoś dużą ilością alkoholu, doprowadzać tę osobę do stanu silnego zamroczenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poić, schlewać, uchlewać, upajać, upijać

Połączenia

  • spijać alkoholem, wódką
  • spijać kogoś do nieprzytomności

Cytaty

Telefonuję, odzywa się Norman, mówi, że Steven jest na górze. Ten sam Steven, który go spijał alkoholem i odurzał kokainą, który ukradł czy nie ukradł Normanowi ćwierć miliona dolarów.

źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005

Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie pełna uroku scena przedstawiająca karczmę, w której obok pijanic znalazł poczesne miejsce czart czyhający na dusze. Diabeł wyrywający kobiecie kufel z piwem. To szynkareczka, która serwując piwo, spija uczestników libacji.

źródło: NKJP: Michał Rożek: W szponach szatana, Dziennik Polski, 2008-05-10

[...] wsadzili do jednego studia mniej lub bardziej rozgarniętych ludzi, wcześniej dając im do wypalenia coś nielegalnego i spijając wódką niemal do nieprzytomności.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijam
spijamy
2 os. spijasz
spijacie
3 os. spija
spijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spijałem
+(e)m spijał
spijałam
+(e)m spijała
spijałom
+(e)m spijało
spijaliśmy
+(e)śmy spijali
spijałyśmy
+(e)śmy spijały
2 os. spijałeś
+(e)ś spijał
spijałaś
+(e)ś spijała
spijałoś
+(e)ś spijało
spijaliście
+(e)ście spijali
spijałyście
+(e)ście spijały
3 os. spijał
spijała
spijało
spijali
spijały

bezosobnik: spijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spijał
będę spijać
będę spijała
będę spijać
będę spijało
będę spijać
będziemy spijali
będziemy spijać
będziemy spijały
będziemy spijać
2 os. będziesz spijał
będziesz spijać
będziesz spijała
będziesz spijać
będziesz spijało
będziesz spijać
będziecie spijali
będziecie spijać
będziecie spijały
będziecie spijać
3 os. będzie spijał
będzie spijać
będzie spijała
będzie spijać
będzie spijało
będzie spijać
będą spijali
będą spijać
będą spijały
będą spijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijajmy
2 os. spijaj
spijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spijałbym
bym spijał
spijałabym
bym spijała
spijałobym
bym spijało
spijalibyśmy
byśmy spijali
spijałybyśmy
byśmy spijały
2 os. spijałbyś
byś spijał
spijałabyś
byś spijała
spijałobyś
byś spijało
spijalibyście
byście spijali
spijałybyście
byście spijały
3 os. spijałby
by spijał
spijałaby
by spijała
spijałoby
by spijało
spijaliby
by spijali
spijałyby
by spijały

bezosobnik: spijano by

bezokolicznik: spijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spijając

gerundium: spijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spijanie
spijania
D. spijania
spijań
C. spijaniu
spijaniom
B. spijanie
spijania
N. spijaniem
spijaniami
Ms. spijaniu
spijaniach
W. spijanie
spijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spijający
spijający
spijający
spijające
spijająca
D. spijającego
spijającego
spijającego
spijającego
spijającej
C. spijającemu
spijającemu
spijającemu
spijającemu
spijającej
B. spijającego
spijającego
spijający
spijające
spijającą
N. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
spijającą
Ms. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
spijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spijający
spijający
spijające
spijające
D. spijających
spijających
spijających
spijających
C. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
B. spijających
spijających
spijających
spijające
N. spijającymi
spijającymi
spijającymi
spijającymi
Ms. spijających
spijających
spijających
spijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spijany
spijany
spijany
spijane
spijana
D. spijanego
spijanego
spijanego
spijanego
spijanej
C. spijanemu
spijanemu
spijanemu
spijanemu
spijanej
B. spijanego
spijanego
spijany
spijane
spijaną
N. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
spijaną
Ms. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
spijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spijani
spijani
spijane
spijane
D. spijanych
spijanych
spijanych
spijanych
C. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
B. spijanych
spijanych
spijanych
spijane
N. spijanymi
spijanymi
spijanymi
spijanymi
Ms. spijanych
spijanych
spijanych
spijanych

odpowiednik aspektowy: spić

Składnia

bez ograniczeń + spijać +
KOGO + (CZYM)

2. nektar

Definicja

pić coś bezpośrednio z powierzchni tym pokrytej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pić

Połączenia

  • spijać krople czegoś, krew, mleko, nektar, rosę
  • spijać coś z kwiatu, z liści, z rany, ze spodka

Cytaty

[...] motyl spija nektar za pomocą ssawki, a koliber używa do tego celu dzióbka i języczka.

źródło: NKJP: Anna Ładuniuk: Ani nietoperz, ani koliber, Trybuna Śląska, 2001-06-30

[...] westchnął, spijając w zadumie bitą śmietanę z kawy.

źródło: NKJP: Marek Lubaś-Harny: Limeryki św. Walentego, Gazeta Krakowska, 2005-02-11

Krwiożerczy wampir był to mały nietoperz, tak ostrożny i delikatny, że nigdy nie przebudzał ofiary, gdy siadał na niej i ostrymi ząbkami zadawał ranę bezbolesną, za to suto krwawiącą. Ponoć spijał tylko trochę krwi, może jedną dziesiątą tego, co z ranki wypływało [...].

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Biały Jaguar, 1980

Gdy nocą przychodzi mgła, na zbocza wydm wychodzą chrząszcze z rodziny czamuchowatych, kopią w piasku miniaturowe dołki i spijają tworzące się w nich kropelki wody.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Pustynia, która żywi się mgłą, Polityka, 2000-12-16

Płyn w filiżankach był koloru ciemnoczerwonego i smakował wspaniale, była to najlepsza herbata, jaką w życiu piłam. Gospodyni i Sasza spijali ją ze spodeczka, zagryzając cukrem w kostkach; wiedziałam, że to stary rosyjski zwyczaj, ale nie poszłam w ich ślady.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijam
spijamy
2 os. spijasz
spijacie
3 os. spija
spijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spijałem
+(e)m spijał
spijałam
+(e)m spijała
spijałom
+(e)m spijało
spijaliśmy
+(e)śmy spijali
spijałyśmy
+(e)śmy spijały
2 os. spijałeś
+(e)ś spijał
spijałaś
+(e)ś spijała
spijałoś
+(e)ś spijało
spijaliście
+(e)ście spijali
spijałyście
+(e)ście spijały
3 os. spijał
spijała
spijało
spijali
spijały

bezosobnik: spijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spijał
będę spijać
będę spijała
będę spijać
będę spijało
będę spijać
będziemy spijali
będziemy spijać
będziemy spijały
będziemy spijać
2 os. będziesz spijał
będziesz spijać
będziesz spijała
będziesz spijać
będziesz spijało
będziesz spijać
będziecie spijali
będziecie spijać
będziecie spijały
będziecie spijać
3 os. będzie spijał
będzie spijać
będzie spijała
będzie spijać
będzie spijało
będzie spijać
będą spijali
będą spijać
będą spijały
będą spijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijajmy
2 os. spijaj
spijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spijałbym
bym spijał
spijałabym
bym spijała
spijałobym
bym spijało
spijalibyśmy
byśmy spijali
spijałybyśmy
byśmy spijały
2 os. spijałbyś
byś spijał
spijałabyś
byś spijała
spijałobyś
byś spijało
spijalibyście
byście spijali
spijałybyście
byście spijały
3 os. spijałby
by spijał
spijałaby
by spijała
spijałoby
by spijało
spijaliby
by spijali
spijałyby
by spijały

bezosobnik: spijano by

bezokolicznik: spijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spijając

gerundium: spijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spijanie
spijania
D. spijania
spijań
C. spijaniu
spijaniom
B. spijanie
spijania
N. spijaniem
spijaniami
Ms. spijaniu
spijaniach
W. spijanie
spijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spijający
spijający
spijający
spijające
spijająca
D. spijającego
spijającego
spijającego
spijającego
spijającej
C. spijającemu
spijającemu
spijającemu
spijającemu
spijającej
B. spijającego
spijającego
spijający
spijające
spijającą
N. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
spijającą
Ms. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
spijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spijający
spijający
spijające
spijające
D. spijających
spijających
spijających
spijających
C. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
B. spijających
spijających
spijających
spijające
N. spijającymi
spijającymi
spijającymi
spijającymi
Ms. spijających
spijających
spijających
spijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spijany
spijany
spijany
spijane
spijana
D. spijanego
spijanego
spijanego
spijanego
spijanej
C. spijanemu
spijanemu
spijanemu
spijanemu
spijanej
B. spijanego
spijanego
spijany
spijane
spijaną
N. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
spijaną
Ms. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
spijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spijani
spijani
spijane
spijane
D. spijanych
spijanych
spijanych
spijanych
C. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
B. spijanych
spijanych
spijanych
spijane
N. spijanymi
spijanymi
spijanymi
spijanymi
Ms. spijanych
spijanych
spijanych
spijanych

odpowiednik aspektowy: spić

Składnia

bez ograniczeń + spijać +
CO + (z CZEGO)

3. koniaki

Definicja

wypijać dużą ilość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  schlewać
hiperonimy:  wypijać

Połączenia

  • spijać herbatę, kawę, koktajle, koniaki, piwo, wina, wodę

Cytaty

Rozkosze czarnej kawy uświetnił Bach specjalną kantatą, Beethoven spijał ją beczkami, sam sobie parząc, bo nikt mu nie dogodził.

źródło: NKJP: Stanisław Wasylewski: Życie polskie w XIX wieku, 2008

Ludzie [...] siadają na ławkach i gapią się na przechodniów, spijają ze styropianowych kubków kawę, dają sobie wyczyścić buty [...].

źródło: NKJP: Tomasz Szlendak: Leniwe maskotki rekiny na smyczy, 2005

Trocki przybiegł ze skargą, że w całej republice obowiązuje prohibicja, a tymczasem Stalin spija wina z carskiej piwnicy na Kremlu [...].

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn, Krąg pierwszy, 1996

Odpowiednio ustrojeni goście będą spijać egzotyczne koktajle z parasolkami, a każdy na powitanie dostanie wieniec z kwiatów, jakim wita się turystów przylatujących na Hawaje.

źródło: NKJP: (MST): Hawaje w Krakowie: Gazeta Krakowska, 2005-08-11

Ponieważ z całego towarzystwa tylko ja miałem samochód, który notabene wygrałem na książeczkę PKO, więc woziłem tę gromadę, spijając jedynie - jako kierowca - ogromne ilości herbaty.

źródło: NKJP: Sfałszowany życiorys, Dziennik Polski, 2001-05-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijam
spijamy
2 os. spijasz
spijacie
3 os. spija
spijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spijałem
+(e)m spijał
spijałam
+(e)m spijała
spijałom
+(e)m spijało
spijaliśmy
+(e)śmy spijali
spijałyśmy
+(e)śmy spijały
2 os. spijałeś
+(e)ś spijał
spijałaś
+(e)ś spijała
spijałoś
+(e)ś spijało
spijaliście
+(e)ście spijali
spijałyście
+(e)ście spijały
3 os. spijał
spijała
spijało
spijali
spijały

bezosobnik: spijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spijał
będę spijać
będę spijała
będę spijać
będę spijało
będę spijać
będziemy spijali
będziemy spijać
będziemy spijały
będziemy spijać
2 os. będziesz spijał
będziesz spijać
będziesz spijała
będziesz spijać
będziesz spijało
będziesz spijać
będziecie spijali
będziecie spijać
będziecie spijały
będziecie spijać
3 os. będzie spijał
będzie spijać
będzie spijała
będzie spijać
będzie spijało
będzie spijać
będą spijali
będą spijać
będą spijały
będą spijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijajmy
2 os. spijaj
spijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spijałbym
bym spijał
spijałabym
bym spijała
spijałobym
bym spijało
spijalibyśmy
byśmy spijali
spijałybyśmy
byśmy spijały
2 os. spijałbyś
byś spijał
spijałabyś
byś spijała
spijałobyś
byś spijało
spijalibyście
byście spijali
spijałybyście
byście spijały
3 os. spijałby
by spijał
spijałaby
by spijała
spijałoby
by spijało
spijaliby
by spijali
spijałyby
by spijały

bezosobnik: spijano by

bezokolicznik: spijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spijając

gerundium: spijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spijanie
spijania
D. spijania
spijań
C. spijaniu
spijaniom
B. spijanie
spijania
N. spijaniem
spijaniami
Ms. spijaniu
spijaniach
W. spijanie
spijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spijający
spijający
spijający
spijające
spijająca
D. spijającego
spijającego
spijającego
spijającego
spijającej
C. spijającemu
spijającemu
spijającemu
spijającemu
spijającej
B. spijającego
spijającego
spijający
spijające
spijającą
N. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
spijającą
Ms. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
spijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spijający
spijający
spijające
spijające
D. spijających
spijających
spijających
spijających
C. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
B. spijających
spijających
spijających
spijające
N. spijającymi
spijającymi
spijającymi
spijającymi
Ms. spijających
spijających
spijających
spijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spijany
spijany
spijany
spijane
spijana
D. spijanego
spijanego
spijanego
spijanego
spijanej
C. spijanemu
spijanemu
spijanemu
spijanemu
spijanej
B. spijanego
spijanego
spijany
spijane
spijaną
N. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
spijaną
Ms. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
spijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spijani
spijani
spijane
spijane
D. spijanych
spijanych
spijanych
spijanych
C. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
B. spijanych
spijanych
spijanych
spijane
N. spijanymi
spijanymi
spijanymi
spijanymi
Ms. spijanych
spijanych
spijanych
spijanych

odpowiednik aspektowy: spić

Składnia

bez ograniczeń + spijać +
CO

4. energię

Definicja

książk. 
czerpać energię wewnętrzną kosztem innej osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

[...] istota niższa spija soki żywotne mędrca, pasożytuje na jego duchowej energii [...].

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Muszę zabijać męskich osobników. Tylko dzięki temu spijam całą energię. Karmię się ich podnieceniem, strachem i cierpieniem.

źródło: NKJP: Roman Praszyński: Jajojad, 1998

Uniósł się na łokciu i spojrzał na śpiącą Weronikę. Była piękna, taka piękna. [...] Mogła, jak ogromna pszczoła, spijać całą energię i zmieniać ją w miód przyjemności.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1993

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijam
spijamy
2 os. spijasz
spijacie
3 os. spija
spijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spijałem
+(e)m spijał
spijałam
+(e)m spijała
spijałom
+(e)m spijało
spijaliśmy
+(e)śmy spijali
spijałyśmy
+(e)śmy spijały
2 os. spijałeś
+(e)ś spijał
spijałaś
+(e)ś spijała
spijałoś
+(e)ś spijało
spijaliście
+(e)ście spijali
spijałyście
+(e)ście spijały
3 os. spijał
spijała
spijało
spijali
spijały

bezosobnik: spijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spijał
będę spijać
będę spijała
będę spijać
będę spijało
będę spijać
będziemy spijali
będziemy spijać
będziemy spijały
będziemy spijać
2 os. będziesz spijał
będziesz spijać
będziesz spijała
będziesz spijać
będziesz spijało
będziesz spijać
będziecie spijali
będziecie spijać
będziecie spijały
będziecie spijać
3 os. będzie spijał
będzie spijać
będzie spijała
będzie spijać
będzie spijało
będzie spijać
będą spijali
będą spijać
będą spijały
będą spijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijajmy
2 os. spijaj
spijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spijałbym
bym spijał
spijałabym
bym spijała
spijałobym
bym spijało
spijalibyśmy
byśmy spijali
spijałybyśmy
byśmy spijały
2 os. spijałbyś
byś spijał
spijałabyś
byś spijała
spijałobyś
byś spijało
spijalibyście
byście spijali
spijałybyście
byście spijały
3 os. spijałby
by spijał
spijałaby
by spijała
spijałoby
by spijało
spijaliby
by spijali
spijałyby
by spijały

bezosobnik: spijano by

bezokolicznik: spijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spijając

gerundium: spijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spijanie
spijania
D. spijania
spijań
C. spijaniu
spijaniom
B. spijanie
spijania
N. spijaniem
spijaniami
Ms. spijaniu
spijaniach
W. spijanie
spijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spijający
spijający
spijający
spijające
spijająca
D. spijającego
spijającego
spijającego
spijającego
spijającej
C. spijającemu
spijającemu
spijającemu
spijającemu
spijającej
B. spijającego
spijającego
spijający
spijające
spijającą
N. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
spijającą
Ms. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
spijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spijający
spijający
spijające
spijające
D. spijających
spijających
spijających
spijających
C. spijającym
spijającym
spijającym
spijającym
B. spijających
spijających
spijających
spijające
N. spijającymi
spijającymi
spijającymi
spijającymi
Ms. spijających
spijających
spijających
spijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spijany
spijany
spijany
spijane
spijana
D. spijanego
spijanego
spijanego
spijanego
spijanej
C. spijanemu
spijanemu
spijanemu
spijanemu
spijanej
B. spijanego
spijanego
spijany
spijane
spijaną
N. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
spijaną
Ms. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
spijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spijani
spijani
spijane
spijane
D. spijanych
spijanych
spijanych
spijanych
C. spijanym
spijanym
spijanym
spijanym
B. spijanych
spijanych
spijanych
spijane
N. spijanymi
spijanymi
spijanymi
spijanymi
Ms. spijanych
spijanych
spijanych
spijanych

Składnia

bez ograniczeń + spijać +
CO

Frazeologizmy

ktoś pije sobie z dzióbków
ktoś spija sobie z dzióbków
ktoś spija słowa z czyichś ust
ktoś spija słowa z czyichś warg
ktoś spija śmietankę
ktoś spija miód
Data ostatniej modyfikacji: 04.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json