UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mazać

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *mazati 'mazać, smarować, namaszczać'

1. musztardą

Definicja

rozprowadzać na powierzchni przedmiotu lub na ciele warstwę jakiejś substancji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

tytłać

Połączenia

mazać ściany
mazać farbami

Cytaty

	Mazali atramentem po ścianach, łamali krzesła. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998
	Blin powinien być ażurowy! Przeświecający! Składać jeden na drugi, masłem mażąc, by się nie sklejały. źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007
	[...] rozdawała jałmużnę kościołom i ubogim, ofiarując im także swe drogocenne szaty i klejnoty. A gdy chwalono jej urodę, brudziła sobie twarz lub mazała błotem. źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000
	Na bieżąco czyścimy prawie codziennie mazane flamastrami siedzenia i szyby w autobusach. źródło: NKJP: (AGA): Generalne porządki, Express Ilustrowany, 2003-03-29
	Blokersi niszczą domofony, aby móc bez przeszkód dostać się do klatki. Mażą farbami elewacje, wydłubują styropian z ociepleń bloków [...]. źródło: NKJP: (M): W Pabianicach wandale górą!, Express Ilustrowany, 2002-05-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	mażę	mażemy
2 os.	mażesz	mażecie
3 os.	maże	mażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	mazałem +(e)m mazał	mazałam +(e)m mazała	mazałom +(e)m mazało	mazaliśmy +(e)śmy mazali	mazałyśmy +(e)śmy mazały
2 os.	mazałeś +(e)ś mazał	mazałaś +(e)ś mazała	mazałoś +(e)ś mazało	mazaliście +(e)ście mazali	mazałyście +(e)ście mazały
3 os.	mazał	mazała	mazało	mazali	mazały

bezosobnik: mazano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę mazał będę mazać	będę mazała będę mazać	będę mazało będę mazać	będziemy mazali będziemy mazać	będziemy mazały będziemy mazać
2 os.	będziesz mazał będziesz mazać	będziesz mazała będziesz mazać	będziesz mazało będziesz mazać	będziecie mazali będziecie mazać	będziecie mazały będziecie mazać
3 os.	będzie mazał będzie mazać	będzie mazała będzie mazać	będzie mazało będzie mazać	będą mazali będą mazać	będą mazały będą mazać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		mażmy
2 os.	maż	mażcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	mazałbym bym mazał	mazałabym bym mazała	mazałobym bym mazało	mazalibyśmy byśmy mazali	mazałybyśmy byśmy mazały
2 os.	mazałbyś byś mazał	mazałabyś byś mazała	mazałobyś byś mazało	mazalibyście byście mazali	mazałybyście byście mazały
3 os.	mazałby by mazał	mazałaby by mazała	mazałoby by mazało	mazaliby by mazali	mazałyby by mazały

bezosobnik: mazano by

bezokolicznik: mazać

imiesłów przysłówkowy współczesny: mażąc

gerundium: mazanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mazanie	mazania
D.	mazania	mazań
C.	mazaniu	mazaniom
B.	mazanie	mazania
N.	mazaniem	mazaniami
Ms.	mazaniu	mazaniach
W.	mazanie	mazania

imiesłów przymiotnikowy czynny: mażący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	mażący	mażący	mażący	mażące	mażąca
D.	mażącego	mażącego	mażącego	mażącego	mażącej
C.	mażącemu	mażącemu	mażącemu	mażącemu	mażącej
B.	mażącego	mażącego	mażący	mażące	mażącą
N.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym	mażącą
Ms.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym	mażącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mażący	mażący	mażące	mażące
D.	mażących	mażących	mażących	mażących
C.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym
B.	mażących	mażących	mażących	mażące
N.	mażącymi	mażącymi	mażącymi	mażącymi
Ms.	mażących	mażących	mażących	mażących

imiesłów przymiotnikowy bierny: mazany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	mazany	mazany	mazany	mazane	mazana
D.	mazanego	mazanego	mazanego	mazanego	mazanej
C.	mazanemu	mazanemu	mazanemu	mazanemu	mazanej
B.	mazanego	mazanego	mazany	mazane	mazaną
N.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym	mazaną
Ms.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym	mazanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mazani	mazani	mazane	mazane
D.	mazanych	mazanych	mazanych	mazanych
C.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym
B.	mazanych	mazanych	mazanych	mazane
N.	mazanymi	mazanymi	mazanymi	mazanymi
Ms.	mazanych	mazanych	mazanych	mazanych

odpowiednik aspektowy: maznąć

Składnia

+	mazać	+	(CZYM)
+	mazać	+	(CO)
+	mazać	+	(po CZYM)

2. kredkami

Definicja

szybko, nieumiejętnie lub niedbale tworzyć napis bądź rysunek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	bazgrać, smarować
	hiperonimy:	malować, pisać, rysować

Połączenia

mazać kredkami
mazać na kartce

Cytaty

	W późniejszym pokoju Aśki roiło się od pomiętych, nieudanych stronic; Krzyś, przybrany syn, zbierał je, starannie rozprostowywał, by na odwrocie mazać kredkami. źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 1997
	Mazał piórem krzywe litery tak szybko, że wymykały mu się z szeregu jak niesforne dzieciaki. źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008
	[...] zaczęłam się inaczej ubierać, nosiłam teczkę, pewnie tak wielką jak ja sama, wypchaną okropnymi bohomazami. Kupiłam sobie nawet sztalugi i coś tam mazałam. źródło: NKJP: Artur Cieślar: Kobieta metafizyczna rozmowy Artura Cieślara, 2005
	Bazgroły mażą pseudografficiarze - Zdecydowanie odcinamy się od tych, którzy piszą na murach coś bez sensu, typu jakieś wyzwiska, „kocham Jolę” czy napisy klubowe. źródło: NKJP: MZ: Graffiti powstaje późną nocą, Dziennik Łódzki, 2001-06-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	mażę	mażemy
2 os.	mażesz	mażecie
3 os.	maże	mażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	mazałem +(e)m mazał	mazałam +(e)m mazała	mazałom +(e)m mazało	mazaliśmy +(e)śmy mazali	mazałyśmy +(e)śmy mazały
2 os.	mazałeś +(e)ś mazał	mazałaś +(e)ś mazała	mazałoś +(e)ś mazało	mazaliście +(e)ście mazali	mazałyście +(e)ście mazały
3 os.	mazał	mazała	mazało	mazali	mazały

bezosobnik: mazano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę mazał będę mazać	będę mazała będę mazać	będę mazało będę mazać	będziemy mazali będziemy mazać	będziemy mazały będziemy mazać
2 os.	będziesz mazał będziesz mazać	będziesz mazała będziesz mazać	będziesz mazało będziesz mazać	będziecie mazali będziecie mazać	będziecie mazały będziecie mazać
3 os.	będzie mazał będzie mazać	będzie mazała będzie mazać	będzie mazało będzie mazać	będą mazali będą mazać	będą mazały będą mazać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		mażmy
2 os.	maż	mażcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	mazałbym bym mazał	mazałabym bym mazała	mazałobym bym mazało	mazalibyśmy byśmy mazali	mazałybyśmy byśmy mazały
2 os.	mazałbyś byś mazał	mazałabyś byś mazała	mazałobyś byś mazało	mazalibyście byście mazali	mazałybyście byście mazały
3 os.	mazałby by mazał	mazałaby by mazała	mazałoby by mazało	mazaliby by mazali	mazałyby by mazały

bezosobnik: mazano by

bezokolicznik: mazać

imiesłów przysłówkowy współczesny: mażąc

gerundium: mazanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mazanie	mazania
D.	mazania	mazań
C.	mazaniu	mazaniom
B.	mazanie	mazania
N.	mazaniem	mazaniami
Ms.	mazaniu	mazaniach
W.	mazanie	mazania

imiesłów przymiotnikowy czynny: mażący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	mażący	mażący	mażący	mażące	mażąca
D.	mażącego	mażącego	mażącego	mażącego	mażącej
C.	mażącemu	mażącemu	mażącemu	mażącemu	mażącej
B.	mażącego	mażącego	mażący	mażące	mażącą
N.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym	mażącą
Ms.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym	mażącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mażący	mażący	mażące	mażące
D.	mażących	mażących	mażących	mażących
C.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym
B.	mażących	mażących	mażących	mażące
N.	mażącymi	mażącymi	mażącymi	mażącymi
Ms.	mażących	mażących	mażących	mażących

imiesłów przymiotnikowy bierny: mazany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	mazany	mazany	mazany	mazane	mazana
D.	mazanego	mazanego	mazanego	mazanego	mazanej
C.	mazanemu	mazanemu	mazanemu	mazanemu	mazanej
B.	mazanego	mazanego	mazany	mazane	mazaną
N.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym	mazaną
Ms.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym	mazanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mazani	mazani	mazane	mazane
D.	mazanych	mazanych	mazanych	mazanych
C.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym
B.	mazanych	mazanych	mazanych	mazane
N.	mazanymi	mazanymi	mazanymi	mazanymi
Ms.	mazanych	mazanych	mazanych	mazanych

odpowiednik aspektowy: namazać

Składnia

	+	mazać	+	CZYM + po CZYM \| na CZYM
	+	mazać	+	(CO)

3. palcem

Definicja

przesuwając palcem po jakiejś powierzchni, zostawiać na niej ślady

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

mazać palcem
mazać po szybie

Cytaty

Nie próbował jednak spać, mazał palcem po wilgotnej szybie, palił i pociągał brandy z piersiówki, patrzył na pola pod śniegiem, liczył pojedyncze dalekie światła.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

Malarz wyznaczył dwóch chłopców z sąsiedztwa do pilnowania wozu, krzyczeli na dziewczynki, żeby nie mazały palcami po błotnikach.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

- Pójdziemy, Istvan? - zachęcał Ferenz, mażąc palcem po szybie.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	mażę	mażemy
2 os.	mażesz	mażecie
3 os.	maże	mażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	mazałem +(e)m mazał	mazałam +(e)m mazała	mazałom +(e)m mazało	mazaliśmy +(e)śmy mazali	mazałyśmy +(e)śmy mazały
2 os.	mazałeś +(e)ś mazał	mazałaś +(e)ś mazała	mazałoś +(e)ś mazało	mazaliście +(e)ście mazali	mazałyście +(e)ście mazały
3 os.	mazał	mazała	mazało	mazali	mazały

bezosobnik: mazano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę mazał będę mazać	będę mazała będę mazać	będę mazało będę mazać	będziemy mazali będziemy mazać	będziemy mazały będziemy mazać
2 os.	będziesz mazał będziesz mazać	będziesz mazała będziesz mazać	będziesz mazało będziesz mazać	będziecie mazali będziecie mazać	będziecie mazały będziecie mazać
3 os.	będzie mazał będzie mazać	będzie mazała będzie mazać	będzie mazało będzie mazać	będą mazali będą mazać	będą mazały będą mazać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		mażmy
2 os.	maż	mażcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	mazałbym bym mazał	mazałabym bym mazała	mazałobym bym mazało	mazalibyśmy byśmy mazali	mazałybyśmy byśmy mazały
2 os.	mazałbyś byś mazał	mazałabyś byś mazała	mazałobyś byś mazało	mazalibyście byście mazali	mazałybyście byście mazały
3 os.	mazałby by mazał	mazałaby by mazała	mazałoby by mazało	mazaliby by mazali	mazałyby by mazały

bezosobnik: mazano by

bezokolicznik: mazać

imiesłów przysłówkowy współczesny: mażąc

gerundium: mazanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mazanie	mazania
D.	mazania	mazań
C.	mazaniu	mazaniom
B.	mazanie	mazania
N.	mazaniem	mazaniami
Ms.	mazaniu	mazaniach
W.	mazanie	mazania

imiesłów przymiotnikowy czynny: mażący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	mażący	mażący	mażący	mażące	mażąca
D.	mażącego	mażącego	mażącego	mażącego	mażącej
C.	mażącemu	mażącemu	mażącemu	mażącemu	mażącej
B.	mażącego	mażącego	mażący	mażące	mażącą
N.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym	mażącą
Ms.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym	mażącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mażący	mażący	mażące	mażące
D.	mażących	mażących	mażących	mażących
C.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym
B.	mażących	mażących	mażących	mażące
N.	mażącymi	mażącymi	mażącymi	mażącymi
Ms.	mażących	mażących	mażących	mażących

odpowiednik aspektowy: pomazać

Składnia

mazać

CZYM + po CZYM

4. gumką

Definicja

książk.

trąc czymś o jakąś powierzchnię, usuwać coś, co zostało wcześniej na niej napisane lub narysowane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ścierać, zmazywać

Cytaty

Weiser znad kwadratu, podzielonego na równe kratki, do których coś wpisywał, mazał i znów wpisywał, zapytał, ile było kroków.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Weiser Dawidek, 1987

Nie stosował tak powszechnych i normalnych dzisiaj metod audiowizualnych, lecz kolorową kredę, a spod jego ręki błyskawicznie wychodziły wspaniałe rysunki, które szybko mazał, tak że zwykle nie nadążaliśmy ich przerysowywać.

źródło: NKJP: Józef Banaszak: Czas nie przeszedł obok: wspomnienia przyrodnika, 2008

Kiedy ja byłam w jej wieku, z zazdrości umierało się na widok pachnących gumek do mazania.

źródło: NKJP: Karolina Macios: Pieskie życie mojego kota, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	mażę	mażemy
2 os.	mażesz	mażecie
3 os.	maże	mażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	mazałem +(e)m mazał	mazałam +(e)m mazała	mazałom +(e)m mazało	mazaliśmy +(e)śmy mazali	mazałyśmy +(e)śmy mazały
2 os.	mazałeś +(e)ś mazał	mazałaś +(e)ś mazała	mazałoś +(e)ś mazało	mazaliście +(e)ście mazali	mazałyście +(e)ście mazały
3 os.	mazał	mazała	mazało	mazali	mazały

bezosobnik: mazano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę mazał będę mazać	będę mazała będę mazać	będę mazało będę mazać	będziemy mazali będziemy mazać	będziemy mazały będziemy mazać
2 os.	będziesz mazał będziesz mazać	będziesz mazała będziesz mazać	będziesz mazało będziesz mazać	będziecie mazali będziecie mazać	będziecie mazały będziecie mazać
3 os.	będzie mazał będzie mazać	będzie mazała będzie mazać	będzie mazało będzie mazać	będą mazali będą mazać	będą mazały będą mazać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		mażmy
2 os.	maż	mażcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	mazałbym bym mazał	mazałabym bym mazała	mazałobym bym mazało	mazalibyśmy byśmy mazali	mazałybyśmy byśmy mazały
2 os.	mazałbyś byś mazał	mazałabyś byś mazała	mazałobyś byś mazało	mazalibyście byście mazali	mazałybyście byście mazały
3 os.	mazałby by mazał	mazałaby by mazała	mazałoby by mazało	mazaliby by mazali	mazałyby by mazały

bezosobnik: mazano by

bezokolicznik: mazać

imiesłów przysłówkowy współczesny: mażąc

gerundium: mazanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mazanie	mazania
D.	mazania	mazań
C.	mazaniu	mazaniom
B.	mazanie	mazania
N.	mazaniem	mazaniami
Ms.	mazaniu	mazaniach
W.	mazanie	mazania

imiesłów przymiotnikowy czynny: mażący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	mażący	mażący	mażący	mażące	mażąca
D.	mażącego	mażącego	mażącego	mażącego	mażącej
C.	mażącemu	mażącemu	mażącemu	mażącemu	mażącej
B.	mażącego	mażącego	mażący	mażące	mażącą
N.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym	mażącą
Ms.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym	mażącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mażący	mażący	mażące	mażące
D.	mażących	mażących	mażących	mażących
C.	mażącym	mażącym	mażącym	mażącym
B.	mażących	mażących	mażących	mażące
N.	mażącymi	mażącymi	mażącymi	mażącymi
Ms.	mażących	mażących	mażących	mażących

imiesłów przymiotnikowy bierny: mazany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	mazany	mazany	mazany	mazane	mazana
D.	mazanego	mazanego	mazanego	mazanego	mazanej
C.	mazanemu	mazanemu	mazanemu	mazanemu	mazanej
B.	mazanego	mazanego	mazany	mazane	mazaną
N.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym	mazaną
Ms.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym	mazanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mazani	mazani	mazane	mazane
D.	mazanych	mazanych	mazanych	mazanych
C.	mazanym	mazanym	mazanym	mazanym
B.	mazanych	mazanych	mazanych	mazane
N.	mazanymi	mazanymi	mazanymi	mazanymi
Ms.	mazanych	mazanych	mazanych	mazanych

odpowiednik aspektowy: zmazać

Składnia

mazać

Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2018