UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

potoczyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	potoczę się	potoczymy się
2 os.	potoczysz się	potoczycie się
3 os.	potoczy się	potoczą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potoczyłem się +(e)m się potoczył	potoczyłam się +(e)m się potoczyła	potoczyłom się +(e)m się potoczyło	potoczyliśmy się +(e)śmy się potoczyli	potoczyłyśmy się +(e)śmy się potoczyły
2 os.	potoczyłeś się +(e)ś się potoczył	potoczyłaś się +(e)ś się potoczyła	potoczyłoś się +(e)ś się potoczyło	potoczyliście się +(e)ście się potoczyli	potoczyłyście się +(e)ście się potoczyły
3 os.	potoczył się	potoczyła się	potoczyło się	potoczyli się	potoczyły się

bezosobnik: potoczono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		potoczmy się
2 os.	potocz się	potoczcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potoczyłbym się bym się potoczył	potoczyłabym się bym się potoczyła	potoczyłobym się bym się potoczyło	potoczylibyśmy się byśmy się potoczyli	potoczyłybyśmy się byśmy się potoczyły
2 os.	potoczyłbyś się byś się potoczył	potoczyłabyś się byś się potoczyła	potoczyłobyś się byś się potoczyło	potoczylibyście się byście się potoczyli	potoczyłybyście się byście się potoczyły
3 os.	potoczyłby się by się potoczył	potoczyłaby się by się potoczyła	potoczyłoby się by się potoczyło	potoczyliby się by się potoczyli	potoczyłyby się by się potoczyły

bezosobnik: potoczono by się

bezokolicznik: potoczyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: potoczywszy się

gerundium: potoczenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potoczenie się	potoczenia się
D.	potoczenia się	potoczeń się
C.	potoczeniu się	potoczeniom się
B.	potoczenie się	potoczenia się
N.	potoczeniem się	potoczeniami się
Ms.	potoczeniu się	potoczeniach się
W.	potoczenie się	potoczenia się

Pochodzenie

Zob. toczyć

1. o piłce

Definicja

przemieścić się, obracając się wokół własnej osi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	poturlać się, przetoczyć się
	hiperonimy:	przemieścić się

Połączenia

kamień, kłąb czegoś, koralik potoczył się; beczka, butelka, kula, piłka, szpulka potoczyła się; jajko, jabłko, koło potoczyło się
potoczyć się po blacie, po boisku, po bruku, po chodniku, po dachu, po pochylni, po pochyłościach, po podłodze, po podłożu, po równi pochyłej, po schodach, po stole, po trotuarze, po ziemi
potoczyć się w przepaść, w dół, w jakąś stronę
potoczyć się z impetem; z hurkotem, z jazgotem
potoczyć się powoli
potoczyć się i spaść

Cytaty

Nim Ab-Ram wyciągnął dłoń, złote naczyńko wypadło z ręki starego człowieka i z przenikliwym dźwiękiem potoczyło się po posadzce.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Butelka potoczyła się po podłodze.

źródło: NKJP: Andrzej Żor: Jedenaście dialogów z porcelanową filiżanką w tle, 2009

W pewnej chwili stara straciła równowagę, wózek niebezpiecznie przechylił się na bok, sypiąc ziemniakami, które potoczyły się we wszystkie strony.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

Składnia

Rz_nieżywotny

potoczyć się

(po CZYM)

2. o pociągu

Definicja

pojechać wolno w jakimś kierunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	poturlać się
	hiperonimy:	pojechać

Połączenia

autobus, pociąg, wóz, wózek potoczył się; fura potoczyła się; wagony potoczyły się
potoczyć się po asfalcie, po drodze, po torach, po szynach, po wybojach
potoczyć się z jakąś prędkością; z hurkotem, z łoskotem, z turkotem
potoczyć się powoli, wolno

Cytaty

Nową falę śmiechu zagłuszył turkot. Wóz potoczył się raźno w dół. Antek został na szosie, dysząc ciężko...

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Ponaglani przez kolegów z klasy, wreszcie ruszyli! Samochody potoczyły się przed siebie i łeb w łeb dojechały do połowy trasy.

źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

Pociąg szarpnął, zazgrzytał i znów potoczył się, nabierając szybkości.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Składnia

Rz_nieżywotny

potoczyć się

3. o człowieku

Definicja

pójść wolno i ociężale w jakimś kierunku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	poturlać się
	hiperonimy:	pójść

Połączenia

potoczyć się do domu, do wyjścia
potoczyć się z trudem

Cytaty

Potoczyła się do wyjścia. Trzasnęła drzwiami. Musiałam zapłacić za jej latte!

źródło: NKJP: Bogusława Jędrasik: Gorączka opowiadania wyuzdane, 2007

Gruby potoczył się do jednego z pokojów, zawalonego pudełkami, puszkami odżywek, papierami i segregatorami.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Składnia

Rz_osobowy

potoczyć się

(DOKĄD)

4. o łzach

Definicja

popłynąć strumieniem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

popłynąć

Połączenia

łzy, krople czegoś potoczyły się
potoczyć się po policzkach, po szybie
potoczyć się wolno

Cytaty

Róże wypadły ci z rąk, podbiegłaś do niego i wtuliłaś się w jego opiekuńcze ramiona. Po jego marynarce potoczyły się twoje łzy.

źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998

Naruto podniósł się, chcąc zatrzymać napływające do oczu łzy. Wiedział jednak, że to na nic. Słone krople znów potoczyły się po bladych policzkach.

źródło: Internet: naruto-and-hinata-love-forever.blog.onet.pl

Składnia

Rz_nieżywotny

potoczyć się

(po CZYM)

5. o walce

Definicja

odbyć się w określony sposób, w określonych okolicznościach lub z określonym rezultatem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:

popleść się, przebiec

Połączenia

akcja, dyskusja, kariera, rozmowa, wojna potoczyła się; spotkanie, życie potoczyło się; losy, sprawy, wydarzenia potoczyły się
potoczyć się w jakimś kierunku
potoczyć się gładko, szybko

Cytaty

Trudno przewidzieć, jak potoczą się zdarzenia - mówił król i Cal, choć nie uśmiechała mu się pokuta w klasztorze, posłusznie skinął głową.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Sprawa nie potoczyła się jednak tak, jak się tego spodziewaliśmy, bo ze wszystkich napisanych opowiadań do druku nadawały się tylko dwa: moje oraz Ziemkiewicza.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005

Dalsza część dyskusji potoczyła się w kierunku tematów związanych z pomocą gminy w utrzymaniu obiektów sportowych.

źródło: NKJP: (sk): Spotkanie na szczycie, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01

Składnia

Rz_nieżywotny

potoczyć się

(JAK)

Data ostatniej modyfikacji: 21.08.2014