UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wiekuisty

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wiekuisty
wiekuisty
wiekuisty
wiekuiste
wiekuista
D. wiekuistego
wiekuistego
wiekuistego
wiekuistego
wiekuistej
C. wiekuistemu
wiekuistemu
wiekuistemu
wiekuistemu
wiekuistej
B. wiekuistego
wiekuistego
wiekuisty
wiekuiste
wiekuistą
N. wiekuistym
wiekuistym
wiekuistym
wiekuistym
wiekuistą
Ms. wiekuistym
wiekuistym
wiekuistym
wiekuistym
wiekuistej
W. wiekuisty
wiekuisty
wiekuisty
wiekuiste
wiekuista
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wiekuiści
wiekuiści
wiekuiste
wiekuiste
D. wiekuistych
wiekuistych
wiekuistych
wiekuistych
C. wiekuistym
wiekuistym
wiekuistym
wiekuistym
B. wiekuistych
wiekuistych
wiekuistych
wiekuiste
N. wiekuistymi
wiekuistymi
wiekuistymi
wiekuistymi
Ms. wiekuistych
wiekuistych
wiekuistych
wiekuistych
W. wiekuiści
wiekuiści
wiekuiste
wiekuiste

Pochodzenie

Przymiotnik z przyrostkiem -isty od st.pol. wiekui, z psł. *věkujь 'wiekuisty, wieczny'. Forma prasłowiańska utworzona od tematu przypadków zależnych *věku- psł. rzeczownika *věkъ (zob. wiek) za pomocą przyrostka *-jь.

Definicja

książk. 
wieczny - nieograniczony w czasie

Wymowa

[wieku-isty] lub pot. [wiekujisty]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nieprzemijający, wieczny

Połączenia

  • wiekuisty Bóg, spokój; wiekuista chwała, radość, szczęśliwość; wiekuiste życie

Cytaty

Migoczące [...] miliony gwiazd na niebieskim stropie, to jakby obrazy prawd wiekuistych [...].

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

[...] nikt z naszych przodków nie miał na imię Patryk. Matka przed poznaniem ojca nie była zaręczona z żadnym tragicznie zmarłym na suchoty, przez co zasługującym na wiekuistą pamięć bladolicym i piszącym wiersze Patrykiem.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Aria poławiacza PINów, Polityka, 2002-12-21

Bóg wiekuisty i nieodmienny widzi bieg wieków w stosunku do swej wieczności, jak krople wód wobec spokojnego oceanu [...].

źródło: NKJP: Michał Sopoćko: Stańmy pod krzyżem Chrystusa, 2010

[...] świat jest tak zbudowany, iż człowiek nigdy nie może osiągnąć upragnionej pełni, wiekuiste niespełnienie jest najmocniejszym bodźcem jego życia.

źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana, 2000

Frazeologizmy

światłość wiekuista
Data ostatniej modyfikacji: 09.11.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json