UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zacząć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zacznę się	zaczniemy się
2 os.	zaczniesz się	zaczniecie się
3 os.	zacznie się	zaczną się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zacząłem się +(e)m się zaczął	zaczęłam się +(e)m się zaczęła	zaczęłom się +(e)m się zaczęło	zaczęliśmy się +(e)śmy się zaczęli	zaczęłyśmy się +(e)śmy się zaczęły
2 os.	zacząłeś się +(e)ś się zaczął	zaczęłaś się +(e)ś się zaczęła	zaczęłoś się +(e)ś się zaczęło	zaczęliście się +(e)ście się zaczęli	zaczęłyście się +(e)ście się zaczęły
3 os.	zaczął się	zaczęła się	zaczęło się	zaczęli się	zaczęły się

bezosobnik: zaczęto się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zacznijmy się
2 os.	zacznij się	zacznijcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zacząłbym się bym się zaczął	zaczęłabym się bym się zaczęła	zaczęłobym się bym się zaczęło	zaczęlibyśmy się byśmy się zaczęli	zaczęłybyśmy się byśmy się zaczęły
2 os.	zacząłbyś się byś się zaczął	zaczęłabyś się byś się zaczęła	zaczęłobyś się byś się zaczęło	zaczęlibyście się byście się zaczęli	zaczęłybyście się byście się zaczęły
3 os.	zacząłby się by się zaczął	zaczęłaby się by się zaczęła	zaczęłoby się by się zaczęło	zaczęliby się by się zaczęli	zaczęłyby się by się zaczęły

bezosobnik: zaczęto by się

bezokolicznik: zacząć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zacząwszy się

gerundium: zaczęcie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaczęcie się	zaczęcia się
D.	zaczęcia się	zaczęć się
C.	zaczęciu się	zaczęciom się
B.	zaczęcie się	zaczęcia się
N.	zaczęciem się	zaczęciami się
Ms.	zaczęciu się	zaczęciach się
W.	zaczęcie się	zaczęcia się

odpowiednik aspektowy: zaczynać się

1. w określonym momencie

Definicja

używane do opisania sytuacji takiej, że coś znalazło się w początkowym okresie trwania lub realizacji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	rozpocząć się
	antonimy:	skończyć się

Połączenia

bieg, mecz, pojedynek; bal, festiwal, festyn, koncert; odwrót, proces, strajk; wykład; remont zaczął się; okupacja, walka, wojna; debata, dyskusja, konferencja, sesja; akcja, kampania; impreza, uroczystość, zabawa; budowa, inwestycja, realizacja czegoś, reforma zaczęła się; spotkanie, zebranie zaczęło się; obchody; negocjacje, obrady; eliminacje, mistrzostwa, zawody; poszukiwania, prace zaczęły się
zacząć się o godzinie (16.00)
zacząć się w roku (1990); w piątek, w sobotę...; w lutym, w maju...; w Polsce, w Rosji...; w Krakowie, w Warszawie...
zacząć się z opóźnieniem
zacząć się rano, wieczorem; jesienią, latem, wiosną, zimą; zgodnie z planem

Cytaty

Pan Surma twierdzi, że wkrótce zaczną się prace w polu.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

W 1915 roku zaczęła się w Turcji rzeź Ormian.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005

Mimo deszczowego poranka i wiatru wszystko zaczęło się zgodnie z planem o godz. 8.00 obowiązkową odprawą i kontrolą medyczną zawodników.

źródło: NKJP: KUŻEM STAGAR: Walka z wysoką falą, Gazeta Poznańska, 2003-07-14

Składnia

zacząć się

KIEDY

2. w określonym miejscu

Definicja

używane do opisania sytuacji takiej, że coś pojawiło się w zasięgu wzroku obserwatora i rozciąga się dalej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	rozpocząć się
	antonimy:	skończyć się

Połączenia

las zaczął się; pola zaczęły się

Cytaty

Wyjechali z miasta, zaczął się las.

źródło: NKJP: Maciej T. Nowak: Kurs taksówką zakończony w sądzie, Nowa Trybuna Opolska, 2006

Przejechali przez jakąś wieś i znowu zaczęły się pola.

źródło: NKJP: Włodzimierz Odojewski: Kwarantanna, 2009

Składnia

zacząć się

(GDZIE)

3. o zimie

Definicja

używane do opisania sytuacji takiej, że jakiś okres i towarzyszące mu zjawiska zastąpiły to, co było wcześniej, i będą trwać przez jakiś czas

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nastać, rozpocząć się

Połączenia

jakiś okres, rok szkolny, sezon zaczął się; jesień, wiosna, zima zaczęła się; lato zaczęło się; ferie, wakacje; mrozy, upały zaczęły się

Cytaty

Grudzień roku 1917 był wyjątkowo zimny. Zaczęły się niebywałe mrozy.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Na skraju imperium, 2000

Rok szkolny niedługo się zacznie, a ja jeszcze zadania przygotować muszę.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 1, 1986

Wiosna już się zaczęła - przynajmniej dla działkowiczów.

źródło: NKJP: (DOC): Nowe odmiany, Gazeta Krakowska, 2002-03-16

4. jakąś sceną

Definicja

używane do opisania sytuacji takiej, że to, o czym mowa, stało się pierwszym elementem jakiegoś zdarzenia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozpocząć się

Połączenia

mecz zaczął się; uroczystość zaczęła się; obchody zaczęły się
zacząć się mszą, jakąś sceną
zacząć się od ataków, od bramki; od apelu, od poloneza, od powitania
zacząć się z chwilą, gdy..., z nastaniem czegoś
zacząć się (bardzo) dobrze, pomyślnie, szczęśliwie; fatalnie; od nowa; zgodnie z planem

Cytaty

Obchody zaczną się uroczystą mszą św. polową, która zostanie odprawiona pod pomnikiem na cmentarzu wojskowym w Wysokiej.

źródło: NKJP: Rocznica na Wysokiej, Dziennik Polski, 2000-08-31

Mecz zaczął się od niespodziewanej bramki Dragona.

źródło: NKJP: (PS): C klasa - Krosno, Dziennik Polski, 2006-04-24

Problemy zaczęły się wraz z nastaniem nowej kadencji.

źródło: NKJP: (mim): Piwny ogródek za wizerunek, Dziennik Łódzki, 2006-05-19

Składnia

	+	zacząć się	+	CZYM
	+	zacząć się	+	od CZEGO \| z CZYM

Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2018