UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odwalić się

Chronologizacja

1575, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odwalę się
odwalimy się
2 os. odwalisz się
odwalicie się
3 os. odwali się
odwalą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odwaliłem się
+(e)m się odwalił
odwaliłam się
+(e)m się odwaliła
odwaliłom się
+(e)m się odwaliło
odwaliliśmy się
+(e)śmy się odwalili
odwaliłyśmy się
+(e)śmy się odwaliły
2 os. odwaliłeś się
+(e)ś się odwalił
odwaliłaś się
+(e)ś się odwaliła
odwaliłoś się
+(e)ś się odwaliło
odwaliliście się
+(e)ście się odwalili
odwaliłyście się
+(e)ście się odwaliły
3 os. odwalił się
odwaliła się
odwaliło się
odwalili się
odwaliły się

bezosobnik: odwalono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odwalmy się
2 os. odwal się
odwalcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odwaliłbym się
bym się odwalił
odwaliłabym się
bym się odwaliła
odwaliłobym się
bym się odwaliło
odwalilibyśmy się
byśmy się odwalili
odwaliłybyśmy się
byśmy się odwaliły
2 os. odwaliłbyś się
byś się odwalił
odwaliłabyś się
byś się odwaliła
odwaliłobyś się
byś się odwaliło
odwalilibyście się
byście się odwalili
odwaliłybyście się
byście się odwaliły
3 os. odwaliłby się
by się odwalił
odwaliłaby się
by się odwaliła
odwaliłoby się
by się odwaliło
odwaliliby się
by się odwalili
odwaliłyby się
by się odwaliły

bezosobnik: odwalono by się

bezokolicznik: odwalić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odwaliwszy się

gerundium: odwalenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odwalenie się
odwalenia się
D. odwalenia się
odwaleń się
C. odwaleniu się
odwaleniom się
B. odwalenie się
odwalenia się
N. odwaleniem się
odwaleniami się
Ms. odwaleniu się
odwaleniach się
W. odwalenie się
odwalenia się

odpowiednik aspektowy: odwalać się

Pochodzenie

Zob. walić

1. od ściany

Definicja

pot. 
zmienić miejsce położenia i przestać stanowić z czymś jedną całość

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Cytaty

— Przeważ! przeważ na jeden bok, jak będziemy koło kamienia! — błagałem skrzynię. — Ale zmiłuj się, — mierz dobrze! Wymierzyła. [...] walnęliśmy o coś z całej siły — i spokój. Wieko skrzyni widać odwaliło się na bok, bo zrobiło się trochę jaśniej.

źródło: Internet: Bronisława Ostrowska: Bohaterski miś, 2015

Też widząc pierwszy raz siedmiotysięcznik w Andach się zdziwiłem, miałem może 10 lat, pomyślałem wtedy, że może odwalił się kawałek góry.

źródło: Internet: tatry.inspiration.pl

Składnia

bez ograniczeń + odwalić się +
(GDZIE)

2. zostawić w spokoju

Definicja

pot. 
przestać się zajmować kimś lub czymś budzącym irytację mówiącego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odczepić się, odpalantować się, odstosunkować się

Cytaty

Odwal się ode mnie, mam takie same prawa jak Ty, a Ty mi po prostu zazdrościsz.

źródło: NKJP: Internet

Na razie u nas prezes się obraża – jak zawodnicy przychodzą po pieniądze, to on na to: ja pracuję społecznie, odwalcie się ode mnie!

źródło: NKJP: Andrzej Grygierczyk, Leszek Jaźwiecki, Michał Micor, Grzegorz Mikuła, Tomasz Mucha, Rafał Musioł: Z łobuzami nie walczę, Trybuna Śląska, 2003-05-12

Ale numer! No tego się nie spodziewałam. Co trzeba powiedzieć facetowi, żeby się odwalił?! Wyobrażasz sobie? Parę razy się z takim prześpisz, a on już myśli, że do końca życia będziesz jego.

źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie Odcinek 236, 2010

niech [...] negocjują do emerytury. Tylko niech się odwalą od gospodarki i niech pozwolą ludziom pracować.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + odwalić się +
(od KOGO)

3. na specjalną okazję

Definicja

pot. 
włożyć odpowiedni strój oraz starannie się umalować i uczesać, żeby pięknie wyglądać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpicować się, odstawić się, wypicować się

Cytaty

Dla mnie rano wyczynem niesłychanym jest zmiana pozycji z horyzontalnej na wertykalną. [...] A one, te gospodynie nie dość, że wstały, odwaliły się jak szczur na otwarcie kanału, namiąchały w garze i cyk, cyk, smażą.

źródło: NKJP: Internet

Kurczę, nie chcę się jakoś odwalić nie wiadomo jak, jak to zrobią inne dziewczyny pewnie. Chcę skromnie się ubrać, do tego spięte lekko włoski z tyłu i lekki makijaż.

źródło: Internet: vinted.pl/forum/modowe-porady

[...] była trochę smutna, bo nigdzie jej nie zaprosiłem, tylko do siebie do domu, ale i tak się odwaliła na maksa [...].

źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Frazeologizmy

na odwal się
Data ostatniej modyfikacji: 28.02.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json