UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydzielać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. dzielić

1. zapach

Definicja

wytwarzać i wysyłać na zewnątrz światło, energię, zapach lub jakąś substancję

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • kwiat, roślina; gruczoł, jajnik, przysadka mózgowa, tarczyca, trzustka, wątroba wydziela coś
  • wydzielać ciepło, energię; zapach; gazy, spaliny; enzymy trawienne, estrogen, hormon, żółć; pot
  • wydzielać do atmosfery; do krwi, do naczyń krwionośnych

Cytaty

Zawędrowałem wieczorem na miejscowy cmentarz zarośnięty wysoką górską trawą i ziołami wydzielającymi woń dziecięcej kąpieli.

źródło: KWSJP: Andrzej Kuśniewicz: Król Obojga Sycylii, 1970

Istotny wpływ na ilość wydzielanego ciepła, zwłaszcza w początkowym okresie dojrzewania, ma temperatura zaczynu i otoczenia.

źródło: KWSJP: Zygmunt Jamroży: Beton i jego technologie, 2000

W miarę pogłębiania się niedoboru wody ustrojowej zmniejsza się również ilość wydzielanego potu.

źródło: KWSJP: Paulina Karolak: Źródło piękna, Cosmopolitan, 2000

Twike jest cichy, nie wydziela spalin, zużywa bardzo mało taniej energii elektrycznej.

źródło: NKJP: Jarosław Śliżewski: Wynalazki, Gazeta Wyborcza, 1998-09-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielam
wydzielamy
2 os. wydzielasz
wydzielacie
3 os. wydziela
wydzielają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzielałem
+(e)m wydzielał
wydzielałam
+(e)m wydzielała
wydzielałom
+(e)m wydzielało
wydzielaliśmy
+(e)śmy wydzielali
wydzielałyśmy
+(e)śmy wydzielały
2 os. wydzielałeś
+(e)ś wydzielał
wydzielałaś
+(e)ś wydzielała
wydzielałoś
+(e)ś wydzielało
wydzielaliście
+(e)ście wydzielali
wydzielałyście
+(e)ście wydzielały
3 os. wydzielał
wydzielała
wydzielało
wydzielali
wydzielały

bezosobnik: wydzielano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wydzielał
będę wydzielać
będę wydzielała
będę wydzielać
będę wydzielało
będę wydzielać
będziemy wydzielali
będziemy wydzielać
będziemy wydzielały
będziemy wydzielać
2 os. będziesz wydzielał
będziesz wydzielać
będziesz wydzielała
będziesz wydzielać
będziesz wydzielało
będziesz wydzielać
będziecie wydzielali
będziecie wydzielać
będziecie wydzielały
będziecie wydzielać
3 os. będzie wydzielał
będzie wydzielać
będzie wydzielała
będzie wydzielać
będzie wydzielało
będzie wydzielać
będą wydzielali
będą wydzielać
będą wydzielały
będą wydzielać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielajmy
2 os. wydzielaj
wydzielajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzielałbym
bym wydzielał
wydzielałabym
bym wydzielała
wydzielałobym
bym wydzielało
wydzielalibyśmy
byśmy wydzielali
wydzielałybyśmy
byśmy wydzielały
2 os. wydzielałbyś
byś wydzielał
wydzielałabyś
byś wydzielała
wydzielałobyś
byś wydzielało
wydzielalibyście
byście wydzielali
wydzielałybyście
byście wydzielały
3 os. wydzielałby
by wydzielał
wydzielałaby
by wydzielała
wydzielałoby
by wydzielało
wydzielaliby
by wydzielali
wydzielałyby
by wydzielały

bezosobnik: wydzielano by

bezokolicznik: wydzielać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wydzielając

gerundium: wydzielanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydzielanie
wydzielania
D. wydzielania
wydzielań
C. wydzielaniu
wydzielaniom
B. wydzielanie
wydzielania
N. wydzielaniem
wydzielaniami
Ms. wydzielaniu
wydzielaniach
W. wydzielanie
wydzielania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wydzielający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydzielający
wydzielający
wydzielający
wydzielające
wydzielająca
D. wydzielającego
wydzielającego
wydzielającego
wydzielającego
wydzielającej
C. wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającej
B. wydzielającego
wydzielającego
wydzielający
wydzielające
wydzielającą
N. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającą
Ms. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydzielający
wydzielający
wydzielające
wydzielające
D. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielających
C. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
B. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielające
N. wydzielającymi
wydzielającymi
wydzielającymi
wydzielającymi
Ms. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wydzielany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydzielany
wydzielany
wydzielany
wydzielane
wydzielana
D. wydzielanego
wydzielanego
wydzielanego
wydzielanego
wydzielanej
C. wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanej
B. wydzielanego
wydzielanego
wydzielany
wydzielane
wydzielaną
N. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielaną
Ms. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydzielani
wydzielani
wydzielane
wydzielane
D. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
C. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
B. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielane
N. wydzielanymi
wydzielanymi
wydzielanymi
wydzielanymi
Ms. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych

odpowiednik aspektowy: wydzielić

Składnia

bez ograniczeń + wydzielać +
CO

2. gałąź nauki

Definicja

wyodrębniać jakąś część z całości

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • wydzielać miejsce, obszar, pas dla autobusów, przestrzeń, teren; fragment tekstu, plik; środki na coś; gałąź nauki
  • wydzielać ze strychu; z nagranego materiału, z tekstu

Cytaty

W XII wieku przed naszą erą władcy Chin, a później innych państw, wydzielali rozległe tereny, na których przetrzymywano schwytane wielkie i mniejsze drapieżniki i ssaki roślinożerne.

źródło: KWSJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975

Już wówczas myślano o uwolnieniu cen energii pod warunkiem jednak, że doprowadzi się wcześniej do zmniejszenia jej zużycia w tak zwanym sektorze komunalno-bytowym. Uznając rangę problemu, w latach 1990-1997 corocznie wydzielano w budżecie państwa środki na usuwanie wad technologicznych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 7. posiedzenia Senatu RP część 1, wersja robocza, 4. kadencja

Z rocznych zysków, po powrocie do czynnych bilansów obrachunkowych, wydzielano od roku 1935 kwoty na fundusz stypendialny, zapomogowy i budowy domu wypoczynkowego.

źródło: KWSJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005

W tej chwili w HTS pracuje niewiele ponad 10 tys. osób. W Hucie Katowice zatrudnionych jest ok. 6,5 tys. osób. W obu przypadkach zatrudnienie ograniczono tworząc nowe spółki wydzielane z kombinatów.

źródło: NKJP: Kłopoty przy piecu, Dziennik Polski, 2000-12-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielam
wydzielamy
2 os. wydzielasz
wydzielacie
3 os. wydziela
wydzielają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzielałem
+(e)m wydzielał
wydzielałam
+(e)m wydzielała
wydzielałom
+(e)m wydzielało
wydzielaliśmy
+(e)śmy wydzielali
wydzielałyśmy
+(e)śmy wydzielały
2 os. wydzielałeś
+(e)ś wydzielał
wydzielałaś
+(e)ś wydzielała
wydzielałoś
+(e)ś wydzielało
wydzielaliście
+(e)ście wydzielali
wydzielałyście
+(e)ście wydzielały
3 os. wydzielał
wydzielała
wydzielało
wydzielali
wydzielały

bezosobnik: wydzielano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wydzielał
będę wydzielać
będę wydzielała
będę wydzielać
będę wydzielało
będę wydzielać
będziemy wydzielali
będziemy wydzielać
będziemy wydzielały
będziemy wydzielać
2 os. będziesz wydzielał
będziesz wydzielać
będziesz wydzielała
będziesz wydzielać
będziesz wydzielało
będziesz wydzielać
będziecie wydzielali
będziecie wydzielać
będziecie wydzielały
będziecie wydzielać
3 os. będzie wydzielał
będzie wydzielać
będzie wydzielała
będzie wydzielać
będzie wydzielało
będzie wydzielać
będą wydzielali
będą wydzielać
będą wydzielały
będą wydzielać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielajmy
2 os. wydzielaj
wydzielajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzielałbym
bym wydzielał
wydzielałabym
bym wydzielała
wydzielałobym
bym wydzielało
wydzielalibyśmy
byśmy wydzielali
wydzielałybyśmy
byśmy wydzielały
2 os. wydzielałbyś
byś wydzielał
wydzielałabyś
byś wydzielała
wydzielałobyś
byś wydzielało
wydzielalibyście
byście wydzielali
wydzielałybyście
byście wydzielały
3 os. wydzielałby
by wydzielał
wydzielałaby
by wydzielała
wydzielałoby
by wydzielało
wydzielaliby
by wydzielali
wydzielałyby
by wydzielały

bezosobnik: wydzielano by

bezokolicznik: wydzielać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wydzielając

gerundium: wydzielanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydzielanie
wydzielania
D. wydzielania
wydzielań
C. wydzielaniu
wydzielaniom
B. wydzielanie
wydzielania
N. wydzielaniem
wydzielaniami
Ms. wydzielaniu
wydzielaniach
W. wydzielanie
wydzielania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wydzielający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydzielający
wydzielający
wydzielający
wydzielające
wydzielająca
D. wydzielającego
wydzielającego
wydzielającego
wydzielającego
wydzielającej
C. wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającej
B. wydzielającego
wydzielającego
wydzielający
wydzielające
wydzielającą
N. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającą
Ms. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydzielający
wydzielający
wydzielające
wydzielające
D. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielających
C. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
B. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielające
N. wydzielającymi
wydzielającymi
wydzielającymi
wydzielającymi
Ms. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wydzielany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydzielany
wydzielany
wydzielany
wydzielane
wydzielana
D. wydzielanego
wydzielanego
wydzielanego
wydzielanego
wydzielanej
C. wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanej
B. wydzielanego
wydzielanego
wydzielany
wydzielane
wydzielaną
N. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielaną
Ms. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydzielani
wydzielani
wydzielane
wydzielane
D. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
C. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
B. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielane
N. wydzielanymi
wydzielanymi
wydzielanymi
wydzielanymi
Ms. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych

odpowiednik aspektowy: wydzielić

Składnia

Rzosobowy + wydzielać +
CO + (w CZYM | z CZEGO)

3. komuś jedzenie

Definicja

dawać komuś niewielką część czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Połączenia

  • wydzielać ludziom, pracownikom, zwierzętom, żonie
  • wydzielać komuś kieszonkowe, pieniądze; jedzenie, racje żywnościowe

Cytaty

Odkąd Niemcy zbombardowali filtry, doskwierał nam brak wody. Czuliśmy się jak na pustyni, spierzchnięte usta, sucho w gardle. Matka wydzielała każdemu z nas co rano szklankę herbaty.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Sklepy były zamknięte. Wydzielano ludziom jadło z kotła, zyskując sobie od razu sympatię.

źródło: KWSJP: Kazimierz Dębnicki: Życie jak życie, 1986

Myśl, że musiałbym jeszcze przez wiele lat studiów brać od niego pieniądze, wydzielane z drżeniem rąk, a na domiar złego wysłuchiwać jego głupich poglądów, napawała mnie szczerym obrzydzeniem.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielam
wydzielamy
2 os. wydzielasz
wydzielacie
3 os. wydziela
wydzielają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzielałem
+(e)m wydzielał
wydzielałam
+(e)m wydzielała
wydzielałom
+(e)m wydzielało
wydzielaliśmy
+(e)śmy wydzielali
wydzielałyśmy
+(e)śmy wydzielały
2 os. wydzielałeś
+(e)ś wydzielał
wydzielałaś
+(e)ś wydzielała
wydzielałoś
+(e)ś wydzielało
wydzielaliście
+(e)ście wydzielali
wydzielałyście
+(e)ście wydzielały
3 os. wydzielał
wydzielała
wydzielało
wydzielali
wydzielały

bezosobnik: wydzielano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wydzielał
będę wydzielać
będę wydzielała
będę wydzielać
będę wydzielało
będę wydzielać
będziemy wydzielali
będziemy wydzielać
będziemy wydzielały
będziemy wydzielać
2 os. będziesz wydzielał
będziesz wydzielać
będziesz wydzielała
będziesz wydzielać
będziesz wydzielało
będziesz wydzielać
będziecie wydzielali
będziecie wydzielać
będziecie wydzielały
będziecie wydzielać
3 os. będzie wydzielał
będzie wydzielać
będzie wydzielała
będzie wydzielać
będzie wydzielało
będzie wydzielać
będą wydzielali
będą wydzielać
będą wydzielały
będą wydzielać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielajmy
2 os. wydzielaj
wydzielajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzielałbym
bym wydzielał
wydzielałabym
bym wydzielała
wydzielałobym
bym wydzielało
wydzielalibyśmy
byśmy wydzielali
wydzielałybyśmy
byśmy wydzielały
2 os. wydzielałbyś
byś wydzielał
wydzielałabyś
byś wydzielała
wydzielałobyś
byś wydzielało
wydzielalibyście
byście wydzielali
wydzielałybyście
byście wydzielały
3 os. wydzielałby
by wydzielał
wydzielałaby
by wydzielała
wydzielałoby
by wydzielało
wydzielaliby
by wydzielali
wydzielałyby
by wydzielały

bezosobnik: wydzielano by

bezokolicznik: wydzielać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wydzielając

gerundium: wydzielanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydzielanie
wydzielania
D. wydzielania
wydzielań
C. wydzielaniu
wydzielaniom
B. wydzielanie
wydzielania
N. wydzielaniem
wydzielaniami
Ms. wydzielaniu
wydzielaniach
W. wydzielanie
wydzielania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wydzielający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydzielający
wydzielający
wydzielający
wydzielające
wydzielająca
D. wydzielającego
wydzielającego
wydzielającego
wydzielającego
wydzielającej
C. wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającemu
wydzielającej
B. wydzielającego
wydzielającego
wydzielający
wydzielające
wydzielającą
N. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającą
Ms. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydzielający
wydzielający
wydzielające
wydzielające
D. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielających
C. wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
wydzielającym
B. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielające
N. wydzielającymi
wydzielającymi
wydzielającymi
wydzielającymi
Ms. wydzielających
wydzielających
wydzielających
wydzielających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wydzielany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydzielany
wydzielany
wydzielany
wydzielane
wydzielana
D. wydzielanego
wydzielanego
wydzielanego
wydzielanego
wydzielanej
C. wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanemu
wydzielanej
B. wydzielanego
wydzielanego
wydzielany
wydzielane
wydzielaną
N. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielaną
Ms. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydzielani
wydzielani
wydzielane
wydzielane
D. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
C. wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
wydzielanym
B. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielane
N. wydzielanymi
wydzielanymi
wydzielanymi
wydzielanymi
Ms. wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych
wydzielanych

odpowiednik aspektowy: wydzielić

Składnia

bez ograniczeń + wydzielać +
KOMU/CZEMU + CO

Frazeologizmy

gruczoł dokrewny
gruczoł wydzielania wewnętrznego
Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json