UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wykształcić

Chronologizacja

1814, SL

Pochodzenie

Od: kształt

1. syna

Definicja

pomóc komuś uzyskać określony zasób wiedzy i umiejętności, umożliwiający wykonywanie jakiegoś zawodu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata

Połączenia

  • nauczyciel, profesor, uniwersytet wykształcił; szkoła, uczelnia wykształciła
  • wykształcić córkę, dziecko, fachowców, syna, znakomitych artystów
  • wykształcić na inżyniera, na lekarza, na prawnika
  • wychować i wykształcić

Cytaty

Obie zielonogórskie uczelnie wykształciły już ponad 20 tys. absolwentów.

źródło: KWSJP: Sprawozdanie stenograficzne Sejmu RP, 2001-06-05

Był jednym z najbardziej wziętych portrecistów. Wykształcił też znanych krzemienieckich malarzy.

źródło: KWSJP: Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, 2006

Byle szewcom nie rodzą się synowie, których stać na to, by swoich z kolei synów wychować i wykształcić na prawników.

źródło: KWSJP: Teodor Parnicki: Tylko Beatrycze. Powieść Historyczna, 1962

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykształcę
wykształcimy
2 os. wykształcisz
wykształcicie
3 os. wykształci
wykształcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykształciłem
+(e)m wykształcił
wykształciłam
+(e)m wykształciła
wykształciłom
+(e)m wykształciło
wykształciliśmy
+(e)śmy wykształcili
wykształciłyśmy
+(e)śmy wykształciły
2 os. wykształciłeś
+(e)ś wykształcił
wykształciłaś
+(e)ś wykształciła
wykształciłoś
+(e)ś wykształciło
wykształciliście
+(e)ście wykształcili
wykształciłyście
+(e)ście wykształciły
3 os. wykształcił
wykształciła
wykształciło
wykształcili
wykształciły

bezosobnik: wykształcono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykształćmy
2 os. wykształć
wykształćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykształciłbym
bym wykształcił
wykształciłabym
bym wykształciła
wykształciłobym
bym wykształciło
wykształcilibyśmy
byśmy wykształcili
wykształciłybyśmy
byśmy wykształciły
2 os. wykształciłbyś
byś wykształcił
wykształciłabyś
byś wykształciła
wykształciłobyś
byś wykształciło
wykształcilibyście
byście wykształcili
wykształciłybyście
byście wykształciły
3 os. wykształciłby
by wykształcił
wykształciłaby
by wykształciła
wykształciłoby
by wykształciło
wykształciliby
by wykształcili
wykształciłyby
by wykształciły

bezosobnik: wykształcono by

bezokolicznik: wykształcić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

wykształciwszy

gerundium: wykształcenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wykształcenie
wykształcenia
D. wykształcenia
wykształceń
C. wykształceniu
wykształceniom
B. wykształcenie
wykształcenia
N. wykształceniem
wykształceniami
Ms. wykształceniu
wykształceniach
W. wykształcenie
wykształcenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykształcony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wykształcony
wykształcony
wykształcony
wykształcone
wykształcona
D. wykształconego
wykształconego
wykształconego
wykształconego
wykształconej
C. wykształconemu
wykształconemu
wykształconemu
wykształconemu
wykształconej
B. wykształconego
wykształconego
wykształcony
wykształcone
wykształconą
N. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconą
Ms. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wykształceni
wykształceni
wykształcone
wykształcone
D. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształconych
C. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
B. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształcone
N. wykształconymi
wykształconymi
wykształconymi
wykształconymi
Ms. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształconych

odpowiedniki aspektowe: kształcić , wykształcać

Składnia

bez ograniczeń + wykształcić +
KOGO + (na CO)

2. cechę

Definicja

rozwinąć i udoskonalić jakąś cechę lub umiejętność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmodelować

Połączenia

  • wykształcić gust, nawyk, osobowość, poczucie odpowiedzialności, postawę, spostrzegawczość, wyobraźnię
  • wykształcić w dzieciach, w młodzieży, w sobie

Cytaty

Później nieraz myślałam, że ta otaczająca ją niemieckość wykształciła w niej nadmierną staranność i pedanterię.

źródło: KWSJP: Ida Fink: Ślady, 1996

Poprzez ich [języków obcych] poznawanie dziecko ma szansę wykształcić w sobie postawę akceptacji innych, otwartość i tolerancję.

źródło: KWSJP: Małgorzata Pamuła: Wczesne nauczanie języków obcych, 2002

Zwierzęta wykształciły w sobie [...] instynkt uprzedzający o zagrażającym niebezpieczeństwie.

źródło: KWSJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykształcę
wykształcimy
2 os. wykształcisz
wykształcicie
3 os. wykształci
wykształcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykształciłem
+(e)m wykształcił
wykształciłam
+(e)m wykształciła
wykształciłom
+(e)m wykształciło
wykształciliśmy
+(e)śmy wykształcili
wykształciłyśmy
+(e)śmy wykształciły
2 os. wykształciłeś
+(e)ś wykształcił
wykształciłaś
+(e)ś wykształciła
wykształciłoś
+(e)ś wykształciło
wykształciliście
+(e)ście wykształcili
wykształciłyście
+(e)ście wykształciły
3 os. wykształcił
wykształciła
wykształciło
wykształcili
wykształciły

bezosobnik: wykształcono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykształćmy
2 os. wykształć
wykształćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykształciłbym
bym wykształcił
wykształciłabym
bym wykształciła
wykształciłobym
bym wykształciło
wykształcilibyśmy
byśmy wykształcili
wykształciłybyśmy
byśmy wykształciły
2 os. wykształciłbyś
byś wykształcił
wykształciłabyś
byś wykształciła
wykształciłobyś
byś wykształciło
wykształcilibyście
byście wykształcili
wykształciłybyście
byście wykształciły
3 os. wykształciłby
by wykształcił
wykształciłaby
by wykształciła
wykształciłoby
by wykształciło
wykształciliby
by wykształcili
wykształciłyby
by wykształciły

bezosobnik: wykształcono by

bezokolicznik: wykształcić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

wykształciwszy

gerundium: wykształcenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wykształcenie
wykształcenia
D. wykształcenia
wykształceń
C. wykształceniu
wykształceniom
B. wykształcenie
wykształcenia
N. wykształceniem
wykształceniami
Ms. wykształceniu
wykształceniach
W. wykształcenie
wykształcenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykształcony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wykształcony
wykształcony
wykształcony
wykształcone
wykształcona
D. wykształconego
wykształconego
wykształconego
wykształconego
wykształconej
C. wykształconemu
wykształconemu
wykształconemu
wykształconemu
wykształconej
B. wykształconego
wykształconego
wykształcony
wykształcone
wykształconą
N. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconą
Ms. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wykształceni
wykształceni
wykształcone
wykształcone
D. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształconych
C. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
B. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształcone
N. wykształconymi
wykształconymi
wykształconymi
wykształconymi
Ms. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształconych

odpowiedniki aspektowe: kształcić , wykształcać

Składnia

bez ograniczeń + wykształcić +
CO + (w KIM)

3. płuca

Definicja

w drodze pewnych procesów wytworzyć jakiś narząd

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • wykształcić kość, narząd, organ, płuca, skrzydła

Cytaty

Nadmiar kwiatostanów się wycina, aby roślina mogła wykształcić dorodne owoce.

źródło: KWSJP: Aleksandra Dominiewska, Piotr Kardasz: Od pestki, Kwietnik, 1995

Obie pary nóg opatrzone były pięcioma palcami o silnych pazurach i stanowiły doskonale wykształcone narządy chwytne.

źródło: KWSJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

W tym stadium larwa nie ma wykształconego jeszcze otworu gębowego oraz przewodu pokarmowego i dlatego nie pobiera pokarmu z zewnątrz.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Juszczak: Traszki, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykształcę
wykształcimy
2 os. wykształcisz
wykształcicie
3 os. wykształci
wykształcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykształciłem
+(e)m wykształcił
wykształciłam
+(e)m wykształciła
wykształciłom
+(e)m wykształciło
wykształciliśmy
+(e)śmy wykształcili
wykształciłyśmy
+(e)śmy wykształciły
2 os. wykształciłeś
+(e)ś wykształcił
wykształciłaś
+(e)ś wykształciła
wykształciłoś
+(e)ś wykształciło
wykształciliście
+(e)ście wykształcili
wykształciłyście
+(e)ście wykształciły
3 os. wykształcił
wykształciła
wykształciło
wykształcili
wykształciły

bezosobnik: wykształcono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykształćmy
2 os. wykształć
wykształćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykształciłbym
bym wykształcił
wykształciłabym
bym wykształciła
wykształciłobym
bym wykształciło
wykształcilibyśmy
byśmy wykształcili
wykształciłybyśmy
byśmy wykształciły
2 os. wykształciłbyś
byś wykształcił
wykształciłabyś
byś wykształciła
wykształciłobyś
byś wykształciło
wykształcilibyście
byście wykształcili
wykształciłybyście
byście wykształciły
3 os. wykształciłby
by wykształcił
wykształciłaby
by wykształciła
wykształciłoby
by wykształciło
wykształciliby
by wykształcili
wykształciłyby
by wykształciły

bezosobnik: wykształcono by

bezokolicznik: wykształcić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

wykształciwszy

gerundium: wykształcenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wykształcenie
wykształcenia
D. wykształcenia
wykształceń
C. wykształceniu
wykształceniom
B. wykształcenie
wykształcenia
N. wykształceniem
wykształceniami
Ms. wykształceniu
wykształceniach
W. wykształcenie
wykształcenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykształcony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wykształcony
wykształcony
wykształcony
wykształcone
wykształcona
D. wykształconego
wykształconego
wykształconego
wykształconego
wykształconej
C. wykształconemu
wykształconemu
wykształconemu
wykształconemu
wykształconej
B. wykształconego
wykształconego
wykształcony
wykształcone
wykształconą
N. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconą
Ms. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wykształceni
wykształceni
wykształcone
wykształcone
D. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształconych
C. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
B. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształcone
N. wykształconymi
wykształconymi
wykształconymi
wykształconymi
Ms. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształconych

odpowiednik aspektowy: wykształcać

Składnia

bez ograniczeń + wykształcić +
CO

4. procedury

Definicja

stworzyć coś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • wykształcić formy, mechanizmy, obyczaje, procedury, systemy, zwyczaje

Cytaty

System tonalny [...] wykształcił jedną z najdoskonalszych form w historii muzyki: formę sonatową.

źródło: KWSJP: Krzysztof Bilica:Telefony z Eufonii: felietony wygłaszane 1991-1992 w programie II Polskiego Radia, 1995

W ten sposób organizacje te wykształciły własny obyczaj, którego tradycje przetrwały do dziś.

źródło: KWSJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

[...] niemiecki ruch narodowo-społeczny wykształcił nowy styl politycznego oddziaływania na masy.

źródło: KWSJP: Małgorzata LeykoReżyser masowej wyobraźni: Max Reinhardt i jego teatr dla pięciu tysięcy, 2002

[...] młodzi ludzie kochający „inaczej” nie mieli wtedy łatwej drogi, a kultura masowa nie wykształciła jeszcze wzorców, z którymi mogliby się otwarcie identyfikować.

źródło: KWSJP: Janusz Wróblewski: James Dean, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykształcę
wykształcimy
2 os. wykształcisz
wykształcicie
3 os. wykształci
wykształcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykształciłem
+(e)m wykształcił
wykształciłam
+(e)m wykształciła
wykształciłom
+(e)m wykształciło
wykształciliśmy
+(e)śmy wykształcili
wykształciłyśmy
+(e)śmy wykształciły
2 os. wykształciłeś
+(e)ś wykształcił
wykształciłaś
+(e)ś wykształciła
wykształciłoś
+(e)ś wykształciło
wykształciliście
+(e)ście wykształcili
wykształciłyście
+(e)ście wykształciły
3 os. wykształcił
wykształciła
wykształciło
wykształcili
wykształciły

bezosobnik: wykształcono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykształćmy
2 os. wykształć
wykształćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykształciłbym
bym wykształcił
wykształciłabym
bym wykształciła
wykształciłobym
bym wykształciło
wykształcilibyśmy
byśmy wykształcili
wykształciłybyśmy
byśmy wykształciły
2 os. wykształciłbyś
byś wykształcił
wykształciłabyś
byś wykształciła
wykształciłobyś
byś wykształciło
wykształcilibyście
byście wykształcili
wykształciłybyście
byście wykształciły
3 os. wykształciłby
by wykształcił
wykształciłaby
by wykształciła
wykształciłoby
by wykształciło
wykształciliby
by wykształcili
wykształciłyby
by wykształciły

bezosobnik: wykształcono by

bezokolicznik: wykształcić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

wykształciwszy

gerundium: wykształcenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wykształcenie
wykształcenia
D. wykształcenia
wykształceń
C. wykształceniu
wykształceniom
B. wykształcenie
wykształcenia
N. wykształceniem
wykształceniami
Ms. wykształceniu
wykształceniach
W. wykształcenie
wykształcenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykształcony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wykształcony
wykształcony
wykształcony
wykształcone
wykształcona
D. wykształconego
wykształconego
wykształconego
wykształconego
wykształconej
C. wykształconemu
wykształconemu
wykształconemu
wykształconemu
wykształconej
B. wykształconego
wykształconego
wykształcony
wykształcone
wykształconą
N. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconą
Ms. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wykształceni
wykształceni
wykształcone
wykształcone
D. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształconych
C. wykształconym
wykształconym
wykształconym
wykształconym
B. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształcone
N. wykształconymi
wykształconymi
wykształconymi
wykształconymi
Ms. wykształconych
wykształconych
wykształconych
wykształconych

odpowiednik aspektowy: wykształcać

Składnia

Rznieżywotny + wykształcić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 01.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json